Όταν οι άνδρες φορούσαν κορδέλες και φιόγκους
Από την αρχαία Μεσοποταμία μέχρι το TikTok του 2025, οι φιόγκοι στολίζουν χτενίσματα, δένουν σακάκια, διακοσμούν στιλέτο και λαμπυρίζουν σε διαμαντένια κολιέ.
Σχεδόν μέσα σε μια νύχτα, ή τουλάχιστον έτσι φάνηκε, οι κορδέλες και οι φιόγκοι αναδύθηκαν το 2025 ως κυρίαρχο σύμβολο μόδας. Από την πασαρέλα της υψηλής ραπτικής μέχρι το street style των μεγαλουπόλεων, μικρά κομμάτια υφάσματος στόλισαν μαλλιά, λαιμούς και φορέματα, που τονίζουν τη θηλυκότητα, την αθωότητα και τον ρομαντισμό. Αυτήν τη σεζόν οι φιόγκοι εμφανίζονται παντού: άφθονοι, νεανικοί στο πνεύμα αλλά απολύτως ώριμοι στην έκφραση. Μπορεί να θεωρούνται σχεδόν αυτονόητα γυναικεία αξεσουάρ, η ιστορία τους λέει κάτι πολύ διαφορετικό.
Διαβάστε ακόμη: Ποια είναι η πραγματική ιστορία πίσω από τα παπούτσια μπαλαρίνες;
Οι κορδέλες και οι φιόγκοι κάποτε ήταν ανδρική υπόθεση
Στους αρχαίους πολιτισμούς της Μεσοποταμίας, της Αιγύπτου, της Ελλάδας και της Κεντρικής Αμερικής, άνθρωποι κάθε φύλου στόλιζαν τα μαλλιά τους με κορδέλες από ύφασμα, μέταλλο ή ακόμη και χρυσό. Στο Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης φυλάσσεται ένα σετ σουμεριακών κορδελών από χρυσό, χρονολογημένο γύρω στο 2600 π.Χ. Οι κορδέλες τότε δεν ήταν απλώς διακοσμητικές: κρατούσαν τα μαλλιά στη θέση τους, δήλωναν κοινωνική τάξη και λειτουργούσαν ως σύμβολα εξουσίας ή πλούτου.

Χρυσές κορδέλες για τα μαλλιά που χρησιμοποιούσαν οι Σουμέριοι, περίπου 2500 – 2600 π.Χ., photo credit: Metmuseum
Η μεγάλη τους άνθηση στην Ευρώπη ήρθε κατά την περίοδο του Διαφωτισμού και, παραδόξως, ξεκίνησε από τους άνδρες. Στη Γαλλία του 16ου και 17ου αιώνα, οι νέοι φορούσαν το περίφημο lovelock: μια μακριά πλεξούδα που έπεφτε στο στήθος και δενόταν στο άκρο της με κορδέλα ή φιόγκο. Το γεγονός ότι ακουμπούσε στην καρδιά έδινε στο χτένισμα έναν έντονο ερωτικό συμβολισμό: δήλωνε πίστη, αφοσίωση και ρομαντική δέσμευση.
Διαβάστε ακόμη: Ποιες ήταν πρώτες, οι μπότες ή οι κάλτσες;

Το lovelock.
Ωστόσο, μέχρι το τέλος του 17ου αιώνα, το lovelock είχε ξεπεραστεί. Οι κορδέλες εγκατέλειψαν σιγά-σιγά τα ανδρικά μαλλιά και πέρασαν στον κόσμο των γυναικών. Τότε εμφανίστηκε το χτένισμα fontange: μια σύνθετη κατασκευή από λινό, δαντέλα και κορδέλες, εμπνευσμένη από τη Μαρί Αγγελική ντε Φοντάνζ, ερωμένη του Λουδοβίκου ΙΔ΄. Σύμφωνα με τον θρύλο, η νεαρή ευγενής έδεσε τα μαλλιά της πρόχειρα με μια κορδέλα σκισμένη από το φόρεμά της όταν αυτά λύθηκαν ενώ ίππευε και αυτή η αυτοσχέδια κομψότητα μάγεψε την αυλή.
Οι άνδρες, βέβαια, δεν εγκατέλειψαν τους φιόγκους εντελώς. Τους μετέφεραν απλώς στον λαιμό τους. Η γραβάτα-φιόγκος (bow tie) γεννήθηκε από το κροατικό κασκόλ των μισθοφόρων του Τριακονταετούς Πολέμου και, μέσω του βασιλιά Λουδοβίκου ΙΓ΄, πέρασε στα σαλόνια της γαλλικής αριστοκρατίας ως σύμβολο φινέτσας.

Tο χτένισμα fontange που υιοθέτησε η queen Mary, 1690, Photo credit: fashionhistory.fitnyc.edu
Τον 18ο αιώνα, οι κορδέλες κυριάρχησαν ξανά, αυτή τη φορά μέσα από τη μεγαλοπρέπεια της Robe à la Française, φορέματα από πολυτελές μετάξι, στολισμένα με φιόγκους, δαντέλες και κεντήματα. Η Μαρία Αντουανέτα λάτρευε τόσο πολύ τις κορδέλες, ώστε, σύμφωνα με μαρτυρίες, ο κομμωτής της ξόδεψε χιλιάδες φράγκα μόνο για αυτές. Και όπως συνέβαινε πάντα, ό,τι άρεσε στη βασίλισσα γινόταν αυτομάτως μόδα για ολόκληρη τη χώρα.

Robe à la Française
Στον 20ό αιώνα, οι φιόγκοι πήραν ξανά έναν ρομαντικό ρόλο. Στη δεκαετία του 1940, οι έφηβες στις Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποιούσαν τη θέση του φιόγκου στα μαλλιά τους για να «επικοινωνούν» την ερωτική τους κατάσταση, αν ήταν ερωτευμένες, διαθέσιμες ή όχι για σχέσεις.
Και σήμερα, στον 21ο αιώνα, οι κορδέλες επιστρέφουν δυναμικά. Φαινομενικά απλές και ίσως ελαφρώς «παιδικές», κουβαλούν όμως αιώνες πολιτισμικού φορτίου. Δεν είναι απλώς στολίδια. Είναι αφηγήσεις δεμένες σε φιόγκο, μικρά υφασμάτινα σύμβολα που ενώνουν μόδα, ιστορία, εξουσία, έρωτα και ταυτότητα μέσα στον χρόνο.
Μόδα 2025: Ποιοι σχεδιαστές τους επανέφεραν
Στις επιδείξεις μόδας φθινόπωρο/χειμώνας 2025, οι φιόγκοι εμφανίστηκαν τόσο σε πλούσιες, εμπνευσμένες από το παρελθόν εμφανίσεις όσο και σε λιτές, σύγχρονες σιλουέτες.
Στην επίδειξη του Alessandro Michele για τον Valentino, οι φιόγκοι αποτέλεσαν βασικό στοιχείο της εκλεκτικής αισθητικής: το «αθώο» μοτίβο στόλιζε χαμηλά ντεκολτέ από δαντέλα και ολοκλήρωνε πολύχρωμες ζώνες peplum.
Στη Simone Rocha, δετοί φιόγκοι δημιουργούσαν ρομαντικά, κορσέ, εμπνευσμένα πάνελ σε φορέματα.
Στον Givenchy, ένας δομημένος μαύρος φιόγκος έσφιγγε τη μέση ενός λεμονί παλτού, αποδεικνύοντας ότι ο φιόγκος δεν χρειάζεται να είναι ενσωματωμένος στο ρούχο, μπορεί να λειτουργεί και ως κομψή προσθήκη.
Πριν ο Matthieu Blazy αναλάβει τα ηνία, το δημιουργικό στούντιο του Chanel επανεξέτασε τον κώδικα σχεδίασης της Gabrielle Chanel σε πλήθος εμφανίσεων για το φθινόπωρο/χειμώνα 2025. Οι φιόγκοι εμφανίστηκαν σε μπότες, δεμένοι πρόχειρα στα χερούλια τσαντών και σε σειρές από βελούδινες κορδέλες πάνω σε μαύρα puffer jackets. Το ίδιο μοτίβο στόλιζε και ένα λευκό φόρεμα σε επίπεδα, αυτή τη φορά με αγγελική κομψότητα. Για το νεότερο κοινό, ένα navy πουλόβερ είχε άνοιγμα σε σχήμα φιόγκου κάτω από το λαιμό, ενώ ένα mint πλεκτό φόρεμα κοσμούσε ένας oversized πλεκτός φιόγκος, παιχνιδιάρικος φόρος τιμής στο διαχρονικό μοτίβο της Coco.
Στην επίδειξη Saint Laurent άνοιξη/καλοκαίρι 2026 στο Παρίσι κυριάρχησαν στα ντεκολτέ, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι ήρθαν για να μείνουν.
Στο ντεμπούτο του στον Dior, ο Jonathan Anderson έδωσε τόσο παραδοσιακές όσο και πειραματικές εκδοχές: φίνοι φιόγκοι στη μέση και τον λαιμό, αλλά και δομημένα peplum σακακιών και caplets που παρέπεμπαν δημιουργικά σε θηλιές. Slingback mules σε μαύρο, κρεμ και ροζ ολοκληρώνονταν επίσης με φιόγκους.
Στα καταστήματα αυτήν τη σεζόν οι φιόγκοι είναι παντού. Για το γραφείο, οι μπλούζες με υπερμεγέθη pussy-bow λαιμόκοψη προσφέρουν κομψότητα με χαρακτήρα. Οι λάτρεις των φιόγκων θα εκτιμήσουν τα τζιν με διαμαντένιους φιόγκους, ενώ όσοι προτιμούν διακριτικές πινελιές μπορούν να επιλέξουν γόβες με κρυστάλλινους φιόγκους ή σατέν φιόγκους μαλλιών των Dior και Prada. Είτε φοριούνται με χαλαρά μαλλιά, με sleek αλογοουρά ή κομψό σινιόν, οι φιόγκοι προσαρμόζονται σε κάθε διάθεση και στιλ, μετατρέποντας ένα απλό σχήμα σε έντονη έκφραση προσωπικότητας. Και όπως λέει ένα viral quote στο TikTok της coquette αισθητικής της Gen Z: «Όταν έχεις αμφιβολία, βάλε έναν φιόγκο.»
Photo credits: Getty Images





Ιωάννα Σαλαμούρα
Πηνελόπη Παπανικολάου