Υπάρχει ένα κοινό χαρακτηριστικό στα αρώματα που έχουν γενική αποδοχή. Η οικειότητα. Συνήθως, τα αρώματα που αγαπούν όλοι είναι αυτά που τους (μας) πάνε πίσω στον χρόνο. Αυτά για τα οποία λέμε “α, τι ωραία μυρωδιά!”, ακόμα κι αν δεν θα τα φορούσαμε οι ίδιοι. Τα αρώματα που μυρίζουν φρεσκοπλυμμένα ρούχα ανήκουν σε αυτήν την κατηγορία. Για την συντριπτική πλειψηφία των ανθρώπων που τα μυρίζουν, είναι ευχάριστα, ακόμα κι αν δεν θα επέλεγαν. Ρίχνοντας μια ματιά σε κάποια από τα πιο δημοφιλή, παρατηρούμε πως έχουν όλα ένα κοινό: τις αλδεΰδες.

Μπορείτε να διαβάσετε επίσης: 3 perfume brands που δεν έχετε ξανακούσει και ο λόγος για να τα μάθετε

Τι είναι οι αλδεΰδες;

Οι αλδεΰδες αποτελούν μία από τις πιο καθοριστικές κατηγορίες συστατικών στην αρωματοποιία, χάρη στον μοναδικό και συχνά αφηρημένο οσφρητικό τους χαρακτήρα. Χημικά, οι αλδεΰδες είναι οργανικές ενώσεις που περιέχουν τη λειτουργική ομάδα –CHO και προκύπτουν συνήθως από την οξείδωση αλκοολών. Πολλές απαντώνται στη φύση, σε φλούδες εσπεριδοειδών, τριαντάφυλλα ή κανέλα, ωστόσο η μεγάλη τους σημασία στην αρωματοποιία συνδέεται κυρίως με τις συνθετικές αλδεΰδες.

Ανακαλύφθηκαν και μελετήθηκαν εκτενώς τον 19ο αιώνα στο πλαίσιο της ανάπτυξης της οργανικής χημείας. Η είσοδός τους στην αρωματοποιία σηματοδότησε μια πραγματική επανάσταση στις αρχές του 20ού αιώνα, με πιο εμβληματικό παράδειγμα το Chanel No.5 το 1921, όπου οι «λιπαρές» αλδεΰδες (όπως οι C10, C11 και C12) χρησιμοποιήθηκαν σε πρωτοφανή ένταση.

Μπορείτε να διαβάσετε επίσης: Τσάι: Μην το πιείτε, φορέστε το | 5 αρώματα με λιγότερα από 50 ευρώ

Ο οσφρητικός τους χαρακτήρας περιγράφεται ως λαμπερός, σαπουνένιος, μεταλλικός ή «καθαρός», προσδίδοντας στα αρώματα αίσθηση φρεσκάδας, αφαίρεσης και κομψότητας. Οι αλδεΰδες δεν μιμούνται απαραίτητα φυσικές μυρωδιές. Αντίθετα, λειτουργούν ως ενισχυτές και αφηρημένα στοιχεία που δίνουν όγκο, διάρκεια και μοντέρνο χαρακτήρα στις συνθέσεις. Για τον λόγο αυτό παραμένουν μέχρι σήμερα βασικό εργαλείο της υψηλής αρωματοποιίας.

100 χρόνια πριν και 100 χρόνια μετά

Το ενδιαφέρον είναι πως οι αλδεΰδες δεν ήταν αποτέλεσμα ενός μεμονωμένου «ευρήματος» από έναν μόνο άνθρωπο, αλλά μια εξέλιξη πρακτικών. Τη χημική ουσία αλδεΰδη απομόνωσε για πρώτη φορά ως οργανική ένωση ο Γερμανός χημικός Justus von Liebig το 1835. Ωστόσο, ο Auguste Darzens ήταν εκείνος που την συνέθεσε σε καθαρή μορφή το 1903. Στην αρωματοποιία, οι αλδεΰδες άρχισαν να χρησιμοποιούνται στα τέλη του 19ου – αρχές 20ού αιώνα. Ιστορικά, η πρώτη τεκμηριωμένη χρήση συνθετικών αλδεϋδών σε άρωμα αποδίδεται στον Louis Armingeat, ο οποίος το 1905 δημιούργησε το Rêve D’Or. Το “όνειρο από χρυσό” είναι ένα από τα πρώτα, αν όχι το πρώτο άρωμα που ενσωμάτωσε σκόπιμα συνθετικές αλδεΰδες όχι ως μέρος της χημικής φόρμουλας, αλλά για να επιτύχει συγκεκριμένο οσφρητικό αποτέλεσμα.

Μετά από αυτό, οι αλδεΰδες μπήκαν σε κλασικές δημιουργίες όπως το Quelques Fleurs του οίκου Houbigant (1912) και L’Heure Bleue του οίκου Guerlain. Ωστόσο, ως συστατικό έγιναν πραγματικά διάσημες όταν ο Ernest Beaux, ως «μύτη» για τον οίκο Chanel, τα χρησιμοποίησε σε ιδιαίτερα υψηλή δόση στο Chanel No.5 το 1921. Αυτή η αφηρημένη, για τα δεδομένα της εποχής, αλλά αναμφισβήτητα λαμπερή σύνθεση, καθόρισε νέα εποχή στην αρωματοποιία. Σήμερα, περίπου 200 χρόνια μετά την “ανακάλυψη” και 100 από την διάδοση, οι αλδεΰδες αποτελούν συστατικό κλειδί για πολλά από τα αρώματα που μυρίζουν φρεσκάδα και χαρά.

Στην αγορά

aldeydes tiziana terenzi maison francis kurkdjian white linen legacy zarkoperfume

1. Borelli, €435 (100ml), Tiziana Terenzi

Το αγαπημένο της αδερφής μου. Όταν το πρωτομύρισα εντυπωσιάστηκα -και δεν μου συμβαίνει συχνά. Σύμφωνα με τους δημιουργούς, Tiziana και Paolo Terenzi, η έμπνευση ήταν ο Κομήτης Borelly, ένα ασύμμετρο, ουράνιο σώμα από πάγο και αστρική σκόνη, που περιδιαβαίνει το ηλιακό σύστημα ακολουθώντας ελλειπτική τροχιά. Το πιο χαρακτηριστικό του γνώρισμα είναι η φωτεινή ουρά, η οποία αυξάνει σε ένταση και ιριδισμό όσο πλησιάζει τον Ήλιο. Ε, λοιπόν, κάπως έτσι μυρίζει και το άρωμα. Φωτεινό, ασύμμετρο και ιριδίζον. Φυσικές αλδεΰδες εσπεριδοειδών, φραντζιπάνι, τουμπερόζα, τριαντάφυλλο, υλάνγκ-υλάνγκ, βιολέτα, σημύδα, έβενος και σανταλόξυλο.

2. 724, €210 (70ml), Maison Francis Kurkdjian

Ουδέποτε μου είχε περάσει από το μυαλό πως μια πόλη μπορεί να μυρίζει φρεσκάδα, μέχρι που συνάντησα το 724. Πέρα από τις υπέρλαμπρες αλδεΰδες, διάχυτες σε όλη την οσφρητική πυραμίδα, η σύνθεση περιέχει περγαμόντο, μανταρίνι, αιγυπτικό γιασεμί, seringat, μοσχομπίζελο, φρέζια, λευκό musk. Κατά τη γνώμη μου, από τις ωραιότερες, αν και πιο “ήσυχες” δημιουργίες του σημαντικού master perfumer.

3. White Linen Legacy, €195 (100ml), Estée Lauder

Το πρώτο White Linen το δημιούργησε η ίδια η Estée Lauder. «Το ονόμασα White Linen γιατί φαντάστηκα τη γυναίκα που φοράει φρέσκο και καθαρό άρωμα», είχε δηλώσει. Σήμερα, ο Frédéric Malle το επανασυστήνει, βάζοντας τη δική του δημιουργική πινελιά. Γιασεμί, τριαντάφυλλο, κεχριμπάρι, musk, vetiver, και, φυσικά, αλδεΰδες.

4. PINK MOLéCULE 090.09, €109 (100ml), Zarkoperfume

Αυτό το άρωμα έχει την ιδιαιτερότητα να μην διαθέτει νότες καρδιάς. Και στις υπέρλαμπρες νότες κορυφής, περιέχει σαμπάνια, οι οποία δίνει ακριβώς το αποτέλεσμα των αλδεΰδων, οι οποίες δεν υπάρχουν στο επίσημο listing, αλλά είναι εντελώς εκεί. Βερίκοκο, σαμπούκος, μαύρη ορχιδέα, σαμπάνια, σαντιγί και ξύλο μαόνι.

Photo credit: brand websites, Pexels / Creative: Χαριτωμένη Βόντα

Edit: Ανδρέας Κωστόπουλος

Οι τιμές είναι ενδεικτικές, και είναι αυτές που ίσχυαν την ημέρα του ρεπορτάζ.

Το κείμενο δεν είναι διαφημιστικό.