Νέα έρευνα από το Πανεπιστήμιο του Cambridge δείχνει ότι η εμμηνόπαυση συνδέεται με μείωση της φαιάς ουσίας στον εγκέφαλο, καθώς και με αυξημένα επίπεδα άγχους, κατάθλιψης και διαταραχές στον ύπνο. Η φαιά ουσία είναι σημαντική για τη μνήμη, τα συναισθήματα, τη λήψη αποφάσεων και την επεξεργασία πληροφοριών. Οι αλλαγές αυτές φαίνεται να επηρεάζουν βασικές περιοχές του εγκεφάλου.

Διαβάστε ακόμη: Άννα Μαρία Παπίρη: “Στην εμμηνόπαυση οφείλουμε στον εαυτό μας να ζούμε καλά”

Τι είναι η εμμηνόπαυση;

Η εμμηνόπαυση είναι μια φυσική φάση στη ζωή των γυναικών, κατά την οποία σταματά η έμμηνος ρύση λόγω μείωσης των ορμονών. Συνήθως εμφανίζεται μεταξύ 45 και 55 ετών. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, πολλές γυναίκες βιώνουν εξάψεις, μειωμένη καλή διάθεση, άγχος, προβλήματα ύπνου και δυσκολίες συγκέντρωσης.

Διαβάστε ακόμη: Εμμηνόπαυση: Η σωστή στιγμή για ορμονική θεραπεία είναι πιο νωρίς απ’ όσο νομίζετε

Τι εξέτασε η έρευνα;

Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από τη UK Biobank, που αφορούσαν σχεδόν 125.000 γυναίκες. Οι συμμετέχουσες χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες:

  • γυναίκες πριν την εμμηνόπαυση
  • γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση που δεν έλαβαν Ορμονική Θεραπεία Υποκατάστασης (ΟΘΥ)
  • γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση που έλαβαν ΟΘΥ

Οι γυναίκες απάντησαν σε ερωτηματολόγια για την ψυχική τους υγεία, τον ύπνο και τη γενική τους κατάσταση. Κάποιες συμμετείχαν και σε τεστ μνήμης και χρόνου αντίδρασης, ενώ περίπου 11.000 υποβλήθηκαν σε μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου (MRI).

Ψυχική υγεία και ύπνος

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση:

  • είχαν περισσότερο άγχος και καταθλιπτικά συμπτώματα
  • ζητούσαν πιο συχνά βοήθεια από γιατρούς ή ψυχιάτρους
  • έπαιρναν συχνότερα αντικαταθλιπτικά
  • ανέφεραν αϋπνία, λιγότερο ύπνο και έντονη κόπωση

Οι γυναίκες που λάμβαναν ΟΘΥ δήλωσαν ότι ένιωθαν πιο κουρασμένες, παρότι δεν κοιμόντουσαν λιγότερες ώρες από τις υπόλοιπες.

Οι ερευνητές σημειώνουν ότι σε πολλές περιπτώσεις τα συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης υπήρχαν ήδη πριν την εμμηνόπαυση, και ίσως η ΟΘΥ δόθηκε προληπτικά.

Μνήμη, αντίδραση και εγκέφαλος

Δεν βρέθηκαν σημαντικές διαφορές στη μνήμη μεταξύ των ομάδων. Ωστόσο:

  • οι γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση χωρίς ΟΘΥ είχαν πιο αργούς χρόνους αντίδρασης
  • η ΟΘΥ φαίνεται να επιβραδύνει ελαφρώς αυτή τη μείωση

Παράλληλα, και στις δύο ομάδες γυναικών μετά την εμμηνόπαυση παρατηρήθηκε μείωση της φαιάς ουσίας σε περιοχές του εγκεφάλου όπως:

  • ο ιππόκαμπος (μνήμη)
  • ο ενδορινικός φλοιός (μεταφορά πληροφοριών)
  • ο πρόσθιος φλοιός του προσαγωγίου (συναισθήματα, προσοχή, αποφάσεις)

Οι περιοχές αυτές σχετίζονται και με τη νόσο Αλτσχάιμερ, κάτι που ίσως βοηθά να εξηγηθεί γιατί η άνοια εμφανίζεται συχνότερα στις γυναίκες.

Τι μπορείτε να κάνετε;

Οι ειδικοί τονίζουν ότι η εμμηνόπαυση μπορεί να είναι μια περίοδος μεγάλων αλλαγών, αλλά υπάρχουν τρόποι να υποστηρίξουμε την υγεία μας:

  • Υγιεινός τρόπος ζωής: Η συστηματική φυσική δραστηριότητα, όπως το καθημερινό περπάτημα, βοηθά στη βελτίωση της καρδιαγγειακής υγείας, στη διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους και στη μείωση του άγχους. Η ήπια ενδυνάμωση με βάρη, προσαρμοσμένη στις δυνατότητες του κάθε ατόμου, ενισχύει τους μύες, την οστική πυκνότητα και τη συνολική λειτουργικότητα του σώματος.
  • Ισορροπημένη διατροφή: Μια σωστά δομημένη διατροφή που περιλαμβάνει φρούτα και λαχανικά, ποιοτικές πηγές πρωτεΐνης (όπως ψάρι, όσπρια, αυγά ή άπαχο κρέας) και καλά λιπαρά (ελαιόλαδο, ξηρούς καρπούς, αβοκάντο) προσφέρει στον οργανισμό τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά. Η ισορροπημένη διατροφή συμβάλλει στη ρύθμιση των ορμονών, στη διατήρηση της ενέργειας και στη γενικότερη υγεία.
  • Καλή υγιεινή ύπνου: Ο ποιοτικός ύπνος είναι εξίσου σημαντικός με τη διατροφή και την άσκηση. Σταθερό ωράριο ύπνου, επαρκείς ώρες ξεκούρασης και περιορισμός της χρήσης οθονών πριν τον ύπνο βοηθούν στη σωστή λειτουργία του νευρικού συστήματος και στη σωματική αποκατάσταση.
  • Φροντίδα της ψυχικής υγείας: Η ψυχική υγεία χρειάζεται την ίδια προσοχή με τη σωματική. Η συζήτηση με γιατρό, ψυχολόγο ή άλλους ειδικούς μπορεί να βοηθήσει στην κατανόηση και διαχείριση συναισθηματικών δυσκολιών, άγχους ή αλλαγών στη διάθεση.
  • Ανοιχτή επικοινωνία με το περιβάλλον: Η ειλικρινής επικοινωνία με την οικογένεια, τους φίλους ή το κοινωνικό περιβάλλον είναι σημαντική. Δεν υπάρχει λόγος ντροπής ή σιωπής γύρω από θέματα υγείας. Η υποστήριξη από τους άλλους μπορεί να λειτουργήσει ανακουφιστικά και ενδυναμωτικά.
  • Εξατομικευμένη ιατρική συμβουλή για ΟΘΥ ή άλλες θεραπείες: Κάθε άτομο έχει διαφορετικές ανάγκες. Η εξατομικευμένη ιατρική καθοδήγηση, ειδικά σε θέματα όπως η Ορμονική Θεραπεία Υποκατάστασης ή άλλες θεραπείες, είναι απαραίτητη ώστε να ληφθούν ασφαλείς και κατάλληλες αποφάσεις με βάση το ατομικό ιατρικό ιστορικό.

Η κατανόηση και η στήριξη, τόσο σωματική όσο και ψυχική, είναι απαραίτητες. Η εμμηνόπαυση δεν είναι αδυναμία, αλλά ένα φυσικό στάδιο ζωής που αξίζει φροντίδα και σεβασμό.

Photo credit: iStock