Το V&A Museum επανασυστήνει στο κοινό του τη δυναμική του σύγχρονου σχεδιασμού μέσα από τις ανανεωμένες γκαλερί Design 1990-Now, προτείνοντας μια πολυεπίπεδη ανάγνωση του τρόπου με τον οποίο τα αντικείμενα διαμορφώνουν την καθημερινότητά μας. Από εμβληματικά προϊόντα τεχνολογίας και μόδας έως αντικείμενα που συνδέονται με κοινωνικές και πολιτικές στιγμές, η νέα παρουσίαση δεν περιορίζεται στην αισθητική αξία του design, αλλά διερευνά τον ρόλο του ως καθρέφτη και διαμορφωτή της σύγχρονης ζωής. Με 250 εκθέματα που καλύπτουν περισσότερες από τρεις δεκαετίες, οι γκαλερί επιχειρούν να αναδείξουν πώς ο σχεδιασμός αντανακλά κρίσεις, ταυτότητες, καινοτομίες και μεταβαλλόμενες κοινωνικές συνθήκες στον 21ο αιώνα.

Διαβάστε ακόμα: For Our Time Is the Time of Water: Μια έκθεση που επανεξετάζει τη σχέση μας με το νερό 

Οι γκαλερί, που εκτείνονται σε δύο αίθουσες στους επάνω ορόφους του μουσείου, φιλοξενούν επίσης μια συλλογή από παλαιά βιβλία. Οι εκθέσεις οργανώνονται γύρω από έξι διαφορετικές θεματικές ενότητες, όπως η κατοικία και η διαβίωση, η κρίση και η σύγκρουση, καθώς και η κατανάλωση και η ταυτότητα, αντί να ακολουθούν αυστηρά χρονολογική σειρά.

Τα εκθέματα αναδεικνύουν επίσης πώς η ιστορία επαναλαμβάνεται, μέσα από αντικείμενα σχεδιασμένα με διαφορά δεκαετιών. Αυτό γίνεται σαφές με μια αφίσα που ζητά «No More Racist Murders» μετά τον θάνατο του εφήβου Rohit Duggal το 1992, η οποία εκτίθεται δίπλα σε μία άλλη που τιμά τη μνήμη του Eric Garner, του μαύρου άνδρα που σκοτώθηκε από λευκό αστυνομικό το 2014.

Η Corinna Gardner, ανώτερη επιμελήτρια σχεδιασμού και ψηφιακών μέσων στο V&A, λέει: «Η φιλοδοξία αυτών των γκαλερί ήταν πάντοτε να κάνουν κάθε επισκέπτη που εισέρχεται σε αυτούς τους χώρους να “ξυπνά” στον 21ο αιώνα. Να κατανοήσουμε το σήμερα μέσα από το παρελθόν. Αλλά και να σκεφτούμε το μέλλον που θα θέλαμε όλοι, και τον ρόλο που διαδραματίζει ο σχεδιασμός σε αυτό. Είναι τα υλικά πράγματα μέσα από τα οποία διαμορφώνουμε τη θέση μας στον κόσμο».

Νέες οπτικές πάνω στα αντικείμενα της καθημερινότητας εμφανίζονται παντού – όπως μια λάμπα Ikea, που εντάσσεται στην ενότητα για τη μαζική παραγωγή. «Έχει σχεδιαστεί τόσο για να είναι συμπαγής στη μεταφορά όσο και για να είναι όμορφη στο σπίτι», λέει η Gardner.

Ένας οικιακός υπολογιστής Apple του 1977, μαζί με μια διαφήμιση που προωθούσε την ευτυχία της εργασίας από το σπίτι, παρουσιάζει τις απαρχές ενός φαινομένου που σήμερα είναι καθιερωμένο. «Ένας υπολογιστής στο σπίτι ήταν τότε καινοτομία», σημειώνει η Gardner. «Υπάρχει η ιδέα ότι αυτός ο σύζυγος [που απεικονίζεται στη διαφήμιση], θα μπορούσε να υποθέσει κανείς, εργάζεται, ενώ η σύζυγός του ετοιμάζει το δείπνο στο βάθος».

Το παρασκήνιο οικείων ή πολυσυζητημένων σχεδίων είναι συχνά συναρπαστικό. Το πρώτο βρεφικό μόνιτορ, σχεδιασμένο από τον Isamu Noguchi το 1937, εμπνεύστηκε από την απαγωγή του μωρού Lindbergh πέντε χρόνια νωρίτερα. Η καθιέρωση του plywood ως εμπορικού υλικού ανάγεται στον Charles και την Ray Eames, οι οποίοι κατασκεύασαν νάρθηκα από plywood για τη μεταφορά τραυματισμένων στρατιωτών κατά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο.

Το burkini δημιουργήθηκε το 2004, όταν η σχεδιάστρια Aheda Zanetti παρατήρησε ότι η ανιψιά της δυσκολευόταν να παίξει netball φορώντας hijab και μακρυμάνικη μπλούζα.

Έντεκα αντικείμενα προέρχονται από το Rapid Response, ένα πρόγραμμα που επιτρέπει στο κοινό να προτείνει σύγχρονα αντικείμενα για την ένταξή τους στη συλλογή του μουσείου. Εκτίθενται επίσης γραμματόσημα του Snake Island, που έγιναν σύμβολο της ουκρανικής αντίστασης στη Ρωσία, ένα «μετάλλιο ζωής» που απονέμεται σε όσους φυλακίστηκαν για περιβαλλοντική δράση.

Διαβάστε ακόμα: Μοναδικές φωτογραφίες του Γιώργου Λάνθιμου στη Στέγη 

Η τελική ενότητα επικεντρώνεται στα δεδομένα και την επικοινωνία, και στον σχεδιασμό των τελευταίων 25 ετών. Εκεί εκτίθεται ο φορητός υπολογιστής του Edward Snowden – δανεισμένος από το αρχείο της Guardian. «Η αρχειονόμος τον χαρακτήρισε “αντικείμενο που πρέπει να διατηρήσουμε, γιατί είναι τόσο θεμελιώδες για την ιστορία μας”», λέει η Gardner. «Η αίσθηση της διαμάχης γύρω από τον δημόσιο χώρο, τον ψηφιακό δημόσιο χώρο, εκδηλώνεται σε αυτό το αντικείμενο». Φυσικά δε θα μπορούσαν να απουσιάζουν τα Labubu. Αυτά τα χαριτωμένα τερατάκια αποτελούν παράδειγμα του πώς ο σχεδιασμός μπορεί να διαταράξει το οικείο περιβάλλον της καθημερινότητάς μας. «Μία από τις αγαπημένες μου στιγμές κατά την επανεγκατάσταση των γκαλερί ήταν τα γέλια των βιβλιοθηκονόμων, όταν κοίταζαν το Labubu», λέει η Gardner.

Τέτοιες αντιδράσεις είναι ακριβώς αυτό που επιδιώκει το V&A Museum με την αναδιαμόρφωση της γκαλερί – είτε προέρχονται από μέλη του προσωπικού, τακτικούς επισκέπτες ή σχολικές ομάδες παιδιών και εφήβων που ίσως εκπλαγούν βλέποντας Labubus, ποδοσφαιρικές φανέλες ή iPhones σε έναν εκθεσιακό χώρο. «Τα μουσεία σχεδιασμού, παραδοσιακά και ιστορικά, επικεντρώνονταν στον εορτασμό της αριστείας, και το κάνουν αυτό πολύ καλά», σημειώνει. «Αυτές οι γκαλερί έχουν σαφώς διαλογικό χαρακτήρα… Η φιλοδοξία είναι να είμαστε πραγματικά ευρείς και ανοιχτοί στο ερώτημα τι είναι ο σχεδιασμός».

Photo credits: V&A Museum