Αν μεγαλώσατε με γονείς που δυσκολεύονταν να διαχειριστούν τα συναισθήματά τους, πιθανότατα μάθατε να προσαρμόζεστε, να σωπαίνετε ή να φροντίζετε τους άλλους πριν από εσάς. Αυτές οι στρατηγικές κάποτε σας προστάτεψαν· σήμερα, όμως, μπορεί να καθορίζουν τον τρόπο που αγαπάτε, διεκδικείτε και φοβάστε μέσα στις σχέσεις σας.

Διαβάστε ακόμα: Το «εκνευριστικό» σημάδι που αποδεικνύει ότι σας λατρεύει

1. Δυσκολεύεστε να θέσετε όρια

Θυμάστε πώς ο γονέας σας σας ενοχοποιούσε όταν προσπαθούσατε να πείτε «όχι»; Ή μήπως απέσυρε τη στοργή του όταν δεν καλύπτατε τις συναισθηματικές του ανάγκες; Αυτές οι εμπειρίες σας έμαθαν ότι τα όρια ισοδυναμούν με απόρριψη ή σύγκρουση. Στις ενήλικες σχέσεις αυτό μεταφράζεται στο να λέτε «ναι» ενώ εννοείτε «όχι», να αποδέχεστε συμπεριφορές που σας φέρνουν σε δύσκολη θέση ή να αισθάνεστε ενοχές επειδή έχετε δικές σας ανάγκες. Όπως επισημαίνει το Psychology Today, τα υγιή όρια είναι απαραίτητα για την ψυχική ευημερία. Ωστόσο, όσοι μεγαλώσαμε με συναισθηματικά ανώριμους γονείς συχνά τα εκλαμβάνουμε ως εγωιστικά ή σκληρά.

2. Αναλαμβάνετε το ρόλο του φροντιστή

Μεγαλώνοντας, ήσασταν εσείς που προσπαθούσατε να φτιάξετε τη διάθεση ενός καταθλιπτικού γονέα; Νιώθατε υπεύθυνοι για τη διαχείριση των συναισθημάτων του; Αυτό το μοτίβο δεν εξαφανίζεται στην ενήλικη ζωή. Ίσως ελκύεστε από συντρόφους που «χρειάζονται σωτηρία», ανθρώπους με άλυτα ζητήματα, συναισθηματική αστάθεια ή αίσθηση απώλειας κατεύθυνσης. Πιστεύετε ότι αν τους αγαπήσετε αρκετά, αν τους στηρίξετε αρκετά ή αν θυσιαστείτε αρκετά, τελικά θα γίνουν ευτυχισμένοι. Ο ρόλος του φροντιστή σάς είναι οικείος γιατί αυτό μάθατε. Όμως οι υγιείς σχέσεις βασίζονται σε δύο συναισθηματικά υπεύθυνους ενήλικες, όχι σε έναν φροντιστή και σε κάποιον που χρειάζεται διαρκή συναισθηματική διαχείριση.

3. Έχετε αγχώδη τύπο προσκόλλησης

Όταν η συναισθηματική διαθεσιμότητα των γονιών σας ήταν απρόβλεπτη (στοργικοί τη μία στιγμή, απόμακροι την επόμενη) το νευρικό σας σύστημα έμαθε να βρίσκεται σε διαρκή επιφυλακή.Έπρεπε να προβλέπετε τις διαθέσεις τους για να νιώθετε ασφαλείς. Η έρευνα δείχνει ότι η ασυνεπής φροντίδα συχνά οδηγεί σε υπερανάλυση και αγχώδη προσκόλληση στις ενήλικες σχέσεις. Μπορεί να ανησυχείτε διαρκώς ότι ο σύντροφός σας θα σας εγκαταλείψει, να χρειάζεστε συχνή επιβεβαίωση ή να ερμηνεύετε ουδέτερες συμπεριφορές ως ένδειξη ότι κάτι δεν πάει καλά. Ένα καθυστερημένο μήνυμα γίνεται απόδειξη ότι χάνει το ενδιαφέρον του. Μια ήσυχη βραδιά σημαίνει ότι είναι θυμωμένος μαζί σας. ‘Ολες αυτές οι συμπεριφορές βέβαια καταλήγουν να απομακρύνουν τον άλλον και λειτουργούν ως ένα είδος αυτοεκπληρούμενης προφητείας.

4. Δυσκολεύεστε να αναγνωρίσετε τις δικές σας ανάγκες

Τι χρειάζεστε σε μια σχέση; Αν δυσκολεύεστε να απαντήσετε ή σκέφτεστε αμέσως τι χρειάζεται ο σύντροφός σας, αυτό είναι κστάλοιπο της συναισθηματικά ανώριμης γονεϊκότητας. Όταν ως παιδιά εστιάζατε στα συναισθήματα των γονιών σας, δεν μάθατε να συντονίζεστε με τα δικά σας. Μπορεί να γνωρίζετε ότι δεν είστε ευτυχισμένοι, αλλά να μην μπορείτε να εξηγήσετε το γιατί. Μπορεί να παραμένετε σε σχέσεις που δεν σας ικανοποιούν, επειδή δεν ξέρετε πώς μοιάζει η ουσιαστική ικανοποίηση. Αυτή η αποσύνδεση οδηγεί στο να μην εκφράζετε τις ανάγκες σας και έπειτα να αισθάνεστε πικρία όταν αυτές δεν καλύπτονται.

Διαβάστε ακόμα: Το φάντασμα της πρώην: 10 σημάδια ότι δεν την έχει ξεπεράσει 

5. Φοβάστε τη σύγκρουση σαν να είναι καταστροφή

Οι καβγάδες στο πατρικό σας σπίτι έμοιαζαν καταστροφικοί; Ίσως ακολουθούσε σιωπηρή τιμωρία ή οι εντάσεις κλιμακώνονταν σε τρομακτικά επίπεδα. Σήμερα, ακόμη και μια μικρή διαφωνία μπορεί να ενεργοποιεί τον ίδιο πανικό. Αποφεύγετε να θίξετε ζητήματα, ζητάτε συγγνώμη για πράγματα που δεν είναι δικό σας λάθος ή κλείνεστε στον εαυτό σας κατά τη διάρκεια μιας σύγκρουσης. Έρευνες του The Gottman Institute δείχνουν ότι η αποφυγή συγκρούσεων βλάπτει τις σχέσεις περισσότερο από τις υγιείς διαφωνίες. Ο φόβος είναι πραγματικός, γιατί το σώμα σας θυμάται τι σήμαινε κάποτε η σύγκρουση: πιθανή εγκατάλειψη, συναισθηματική απόσυρση ή χάος. Όμως οι ενήλικες διαφωνίες δεν χρειάζεται να ακολουθούν το ίδιο μοτίβο.

6. Αναζητάτε διαρκώς επιβεβαίωση

Αν οι γονείς σας έδειχναν αγάπη μόνο όταν πετυχαίνατε ή «συμπεριφερόσασταν σωστά», μάθατε ότι η αγάπη είναι υπό όρους. Σήμερα ίσως αναζητάτε συνεχώς αποδείξεις ότι αξίζετε την αγάπη του συντρόφου σας. Μπορεί να αναζητάτε κομπλιμέντα, να χρειάζεστε συχνά «σ’ αγαπώ» ή να πανικοβάλλεστε όταν ο άλλος φαίνεται λιγότερο εκδηλωτικός. Η ειρωνεία; Όσο περισσότερη επιβεβαίωση ζητάτε, τόσο λιγότερο αυθεντική μοιάζει όταν τη λαμβάνετε.

7. Είτε υπερμοιράζεστε είτε κρατάτε τα πάντα μέσα σας

Οι συναισθηματικά ανώριμοι γονείς συχνά αντιμετωπίζουν τα παιδιά ως φίλους ή «θεραπευτές», μοιράζοντας ακατάλληλες λεπτομέρειες για ενήλικα προβλήματα. Ή, αντίθετα, είναι τόσο συναισθηματικά απόμακροι που τα παιδιά μαθαίνουν να καταπιέζουν τα πάντα. Στις σχέσεις αυτό εκδηλώνεται με δύο άκρα: είτε αποκαλύπτετε βαθιά τραύματα από το πρώτο ραντεβού, είτε υψώνετε τόσο ψηλά τείχη που ο σύντροφός σας νιώθει αποκλεισμένος ακόμη και μετά από χρόνια. Η ισορροπημένη, σταδιακή ευαλωτότητα μοιάζει ξένη όταν δεν την έχετε δει ποτέ ως πρότυπο.

Η αναγνώριση αυτών των μοτίβων δεν αφορά την επίρριψη ευθυνών στους γονείς σας ούτε την παραμονή στο παρελθόν. Αφορά την κατανόηση του «γιατί» πίσω από τις συμπεριφορές σας, ώστε να μπορέσετε να επιλέξετε διαφορετικά. Τα καλά νέα; Αυτά τα μοτίβα δεν είναι μόνιμα. Με επίγνωση, θεραπευτική υποστήριξη και εξάσκηση, μπορείτε να αναπτύξετε ασφαλή προσκόλληση, υγιή όρια και να βιώσετε επιτέλους την υγιή αγάπη που πάντα αξίζατε.

Photo credit: iStock