Όλοι έχουμε στη ζωή μας έναν άνθρωπο που δεν αργεί ποτέ. Είναι εκείνος που θα φτάσει στο αεροδρόμιο πολύ πριν ανοίξει το check-in, που θα περιμένει έξω από το εστιατόριο δέκα λεπτά πριν από το ραντεβού ή που θα υπολογίσει τρεις εναλλακτικές διαδρομές για να βεβαιωθεί ότι δεν θα καθυστερήσει ούτε λεπτό. Με την πρώτη ματιά, η συμπεριφορά αυτή μοιάζει απλώς με ένδειξη οργάνωσης και σεβασμού προς τους άλλους. Ωστόσο, οι ψυχολόγοι υποστηρίζουν ότι σε ορισμένες περιπτώσεις η διαρκής ανάγκη για πρόωρη άφιξη μπορεί να συνδέεται με βαθύτερα συναισθηματικά μοτίβα που διαμορφώθηκαν πολύ νωρίς στη ζωή.

Μπορείτε να διαβάσετε επίσης: Butter yellow με baby pink: Ο οίκος Hermès παίζει με τις παστέλ αποχρώσεις

Το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται τόσο στο γεγονός ότι κάποιος είναι συνεπής, αλλά στην ένταση των συναισθημάτων που συνοδεύουν αυτή τη συνέπεια. Για κάποιους ανθρώπους, η ιδέα ότι μπορεί να καθυστερήσουν έστω και λίγα λεπτά προκαλεί δυσανάλογο άγχος, ενοχή ή φόβο. Αντίστοιχα, η ανακούφιση που νιώθουν όταν φτάνουν πολύ νωρίτερα από την προκαθορισμένη ώρα είναι συχνά μεγαλύτερη από όσο θα δικαιολογούσε η περίσταση. Σύμφωνα με ειδικούς στην ψυχολογία της συμπεριφοράς, όταν μια τόσο καθημερινή πράξη συνοδεύεται από τόσο έντονα συναισθήματα, η αιτία συνήθως δεν βρίσκεται στο ίδιο το γεγονός αλλά σε κάτι βαθύτερο.

Ο φόβος του να γίνεις βάρος στους άλλους

Πίσω από την υπερβολική συνέπεια μπορεί να κρύβεται ένας παλιός φόβος: η ανάγκη να μη γίνεις ποτέ βάρος για τους ανθρώπους γύρω σου. Αυτή η στάση δεν εκδηλώνεται μόνο μέσα από την τήρηση των ωραρίων. Συχνά εμφανίζεται και σε άλλες πτυχές της καθημερινότητας. Είναι οι άνθρωποι που ζητούν συνεχώς συγγνώμη ακόμη κι όταν δεν φταίνε, που διστάζουν να ζητήσουν βοήθεια ή που προτιμούν να ταλαιπωρηθούν μόνοι τους παρά να ενοχλήσουν κάποιον άλλον. Η πρόωρη άφιξη αποτελεί απλώς μια ακόμη μορφή αυτής της συμπεριφοράς. Με το να φτάνουν νωρίς, εξασφαλίζουν ότι δεν θα είναι εκείνοι που θα αναγκάσουν κάποιον να περιμένει ή να αλλάξει τα σχέδιά του εξαιτίας τους.

Πώς δημιουργείται η ανάγκη να φτάσουμε νωρίς

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η συγκεκριμένη στάση συχνά διαμορφώνεται κατά την παιδική ηλικία. Δεν είναι απαραίτητο να έχει προηγηθεί κάποιο σοβαρό τραύμα. Αρκούν μικρές, επαναλαμβανόμενες εμπειρίες που κάνουν ένα παιδί να νιώθει ότι οι ανάγκες του επιβαρύνουν τους άλλους. Ίσως ένας γονιός να ήταν εξαντλημένος από τις υποχρεώσεις του. Ίσως οι οικονομικές δυσκολίες ή άλλες οικογενειακές πιέσεις να δημιουργούσαν ένα περιβάλλον όπου το παιδί μάθαινε να ζητά όσο το δυνατόν λιγότερα. Παράλληλα, πολλά παιδιά επιβραβεύονται επειδή είναι “εύκολα” ή “ώριμα”. Μαθαίνουν ότι όσο λιγότερο χώρο καταλαμβάνουν, τόσο περισσότερη αποδοχή λαμβάνουν. Με τον καιρό, η συμπεριφορά αυτή παγιώνεται και μετατρέπεται σε βασικό στοιχείο της προσωπικότητάς τους. Στην ενήλικη ζωή, δεν βιώνεται πλέον ως πληγή ή άμυνα. Αντίθετα, μοιάζει με φυσικό χαρακτηριστικό του χαρακτήρα τους. Είναι οι άνθρωποι που όλοι περιγράφουν ως αξιόπιστους, υπεύθυνους και συνεπείς.

Μπορείτε να διαβάσετε επίσης: Γιατί δεν φοράμε καπέλα στην Ελλάδα;

Η ανάγκη για έλεγχο

Η ψυχολογία έχει δείξει ότι όταν οι άνθρωποι αισθάνονται πως έχουν τον έλεγχο μιας κατάστασης, το άγχος τους μειώνεται σημαντικά. Η κίνηση στους δρόμους, μια καθυστέρηση στα μέσα μεταφοράς ή ένα απρόβλεπτο γεγονός είναι παράγοντες που δεν μπορούν να ελεγχθούν πλήρως. Αντίθετα, η απόφαση να φύγει κάποιος νωρίτερα είναι κάτι που βρίσκεται αποκλειστικά στα χέρια του. Έτσι, η πρόωρη άφιξη λειτουργεί σαν ένας μηχανισμός διαχείρισης του άγχους. Προσφέρει μια αίσθηση ασφάλειας και βεβαιότητας.

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι πολλοί άνθρωποι συνεχίζουν να λειτουργούν με βάση φόβους που δημιουργήθηκαν σε εντελώς διαφορετικές συνθήκες από αυτές που ζουν σήμερα. Οι φίλοι τους πιθανότατα δεν θα ενοχληθούν αν περιμένουν πέντε λεπτά. Οι συνάδελφοι δεν κρατούν σημειώσεις για κάθε μικρή καθυστέρηση. Οι περισσότεροι άνθρωποι δείχνουν πολύ μεγαλύτερη κατανόηση από όση φαντάζονται.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η συνέπεια είναι κάτι αρνητικό. Αντίθετα, αποτελεί μια αξιόλογη αρετή. Ωστόσο, αξίζει να αναρωτηθεί κανείς αν η ανάγκη να είναι πάντα νωρίς πηγάζει από ελεύθερη επιλογή ή από έναν παλιό φόβο που εξακολουθεί να καθοδηγεί τις αποφάσεις του. Ίσως τελικά η πραγματική πρόκληση δεν είναι να φτάσουμε νωρίτερα στο επόμενο ραντεβού, αλλά να συνειδητοποιήσουμε ότι οι άνθρωποι που μας αγαπούν δεν μετρούν την αξία μας με το ρολόι στο χέρι.

Photo Credits: Pexels