Lenox: Ποια είναι η ιστορία πίσω από τα πιάτα του Λευκού Οίκου
Ένα μικρό εργαστήρι με μεγάλη ιστορία, η Lenox, κρύβεται πίσω από τα πιάτα του Λευκού Οικου που συνόδευσαν στιγμές της ιστορίας.
Πριν η Lenox συνδεθεί με επίσημα τραπέζια, συλλεκτικά σερβίτσια και τις χαρακτηριστικές πορσελάνες που έχουν συνδεθεί με την αμερικανική πολιτική ζωή, η εταιρεία ήταν ένα μικρό καλλιτεχνικό εργαστήριο στο Trenton του New Jersey. Εκεί, στα τέλη του 19ου αιώνα, ο Walter Scott Lenox είχε δημιουργήσει ένα εργαστήριο όπου η πορσελάνη αντιμετωπιζόταν περισσότερο ως τέχνη παρά ως καθημερινό αντικείμενο.

Η ιστορία ξεκινά το 1889, όταν ο Lenox και ο Jonathan Coxon Sr. ίδρυσαν την Ceramic Art Company. Η φιλοσοφία της ήταν αρκετά διαφορετική από εκείνη μιας συμβατικής βιομηχανίας. Τα πρώτα χρόνια η επιχείρηση επικεντρώθηκε σε καλλιτεχνικά αντικείμενα και ιδιαίτερες δημιουργίες από πορσελάνη, με επιρροές από την ευρωπαϊκή παράδοση και την περίφημη Belleek αισθητική.
Η ποιότητα των αντικειμένων, ωστόσο, άρχισε γρήγορα να τραβά την προσοχή. Μέχρι το 1897, έργα της εταιρείας είχαν φτάσει ακόμη και στις συλλογές του Smithsonian Institution. Ο Walter Scott Lenox είχε αποκτήσει τον πλήρη έλεγχο της επιχείρησης ήδη από το 1894 και σταδιακά άρχισε να διαμορφώνει το όραμα που θα μετέτρεπε το όνομά του σε brand.

Το 1906 η εταιρεία μετονομάστηκε σε Lenox, Inc. και την ίδια περίοδο έκανε ένα βήμα που θα αποδεικνυόταν καθοριστικό: άρχισε να επενδύει συστηματικά στην παραγωγή αμερικανικής bone china υψηλής ποιότητας. Σε μια εποχή που τα πολυτελή σερβίτσια στις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν σε μεγάλο βαθμό συνδεδεμένα με ευρωπαϊκές εισαγωγές, η Lenox επιδίωκε να αποδείξει ότι η Αμερική μπορούσε να δημιουργήσει πορσελάνη αντίστοιχου επιπέδου, με δική της αισθητική και τεχνογνωσία.
Η μεγάλη στιγμή ήρθε το 1918. Ο Πρόεδρος Woodrow Wilson και η Πρώτη Κυρία Edith Wilson ανέθεσαν στη Lenox την κατασκευή ενός σερβίτσιου 1.700 τεμαχίων για τον Λευκό Οίκο. Η παραγγελία ήταν μια συμβολική αναγνώριση της αμερικανικής παραγωγής και, σύμφωνα με την ιστορική καταγραφή της εταιρείας, η πρώτη φορά που ένα αμερικανικής κατασκευής σερβίτσιο χρησιμοποιήθηκε στον Λευκό Οίκο.
Από εκείνο το σημείο και μετά, η Lenox απέκτησε μια σχέση με την αμερικανική προεδρία που θα διαρκούσε για δεκαετίες. Τα σερβίτσια της δεν περιορίστηκαν σε μία μόνο προεδρική διοίκηση. Η εταιρεία δημιούργησε ειδικές παραγγελίες για διαδοχικές κυβερνήσεις, μεταξύ άλλων για τους Franklin D. Roosevelt, Harry S. Truman, Ronald Reagan, Bill Clinton και George W. Bush. Κάθε τέτοιο σερβίτσιο λειτουργούσε ουσιαστικά ως ένα μικρό κομμάτι της θεσμικής ιστορίας των Ηνωμένων Πολιτειών.
Καθοριστικό ρόλο στην αισθητική εξέλιξη της εταιρείας είχε και ο Frank Graham Holmes, ο οποίος υπήρξε επικεφαλής σχεδιαστής της Lenox από το 1905 έως το 1954. Κατά τη θητεία του, η εταιρεία διαμόρφωσε μια χαρακτηριστική ταυτότητα που συνδύαζε την αμερικανική παράδοση με πιο εκλεπτυσμένες διακοσμητικές αναφορές. Μέχρι τα μέσα του 20ού αιώνα, η Lenox είχε εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους παίκτες της αμερικανικής αγοράς στον κλάδο της.

Η επιτυχία της άλλαξετον τρόπο με τον οποίο οι Αμερικανοί αγόραζαν πορσελάνινα σερβίτσια. Στη δεκαετία του 1950 πρωτοστάτησε στην εξάπλωση του bridal registry, τις λίστες γάμου, επιτρέποντας παράλληλα στους καταναλωτές να αποκτούν τα κομμάτια ενός σερβίτσιου σταδιακά, αντί να χρειάζεται να αγοράζουν ολόκληρο το σετ σε μία αγορά. Η στρατηγική αυτή έκανε την πολυτελή πορσελάνη πιο προσιτή ως αγορά και έδωσε στη Lenox μια θέση όχι μόνο στα επίσημα τραπέζια αλλά και στα αμερικανικά σπίτια.
Στις επόμενες δεκαετίες, η εταιρεία πέρασε από διαφορετικές φάσεις ιδιοκτησίας και επέκτεινε το χαρτοφυλάκιό της. Το 1983 πέρασε στην Brown-Forman, ενώ αργότερα απέκτησε εταιρείες και brands όπως οι Kirk Stieff, Dansk και Gorham. Το 2005 πουλήθηκε στη Department 56 και, μετά τις οικονομικές δυσκολίες που ακολούθησαν, η Lenox οδηγήθηκε σε διαδικασία Chapter 11 το 2008. Το 2009 πέρασε στην Clarion Capital Partners.
Η νεότερη ιστορία της σημαδεύτηκε από νέες εξαγορές, μεταξύ των οποίων η Reed & Barton το 2015 και η Oneida το 2021. Παράλληλα, όμως, άλλαξε και ο ίδιος ο τρόπος παραγωγής της. Το 2020, εν μέσω της πανδημίας, έκλεισε οριστικά το τελευταίο εργοστάσιο της Lenox στις Ηνωμένες Πολιτείες, στο Kinston της North Carolina, τερματίζοντας την εγχώρια παραγωγή bone china.
Από ένα μικρό καλλιτεχνικό εργαστήριο στο Trenton μέχρι τον Λευκό Οίκο και από τις προεδρικές παραγγελίες μέχρι τα αμερικανικά οικογενειακά τραπέζια, τα πιάτα της Lenox έγιναν, με έναν τρόπο σχεδόν ασυνήθιστο για ένα αντικείμενο καθημερινής χρήσης, μέρος της αμερικανικής πολιτιστικής και πολιτικής ιστορίας. Και ίσως αυτό είναι το πιο ενδιαφέρον κομμάτι της διαδρομής τους.
Photo Credits: @lenox_kor / @bostonconsignment

Γιωργος Βαϊλακης