Η σιωπή έχει κακή φήμη. Τη μπερδεύουμε συχνά με αδυναμία, αμηχανία ή έλλειψη άποψης. Κι όμως, πολλές φορές είναι ακριβώς το αντίθετο: είναι επιλογή. Είναι φίλτρο και προστασία. Όταν δεν μοιραζόμαστε κάθε σκέψη που περνάει από το μυαλό μας, της δίνουμε χρόνο να ωριμάσει, να βρει σχήμα και ουσία πριν εκτεθεί στον θόρυβο των απόψεων και των likes. Σε μια εποχή που όλοι νιώθουν σχεδόν υποχρεωμένοι να έχουν άποψη για τα πάντα, και δη δημόσια, η σιωπή μπορεί να αναβαθμιστεί σε πράξη αυτοσεβασμού. Δεν σημαίνει ότι δεν έχεις κάτι να πεις. Σημαίνει ότι επιλέγεις πότε, πώς και αν θα το πεις. Και αυτό είναι δύναμη.

Είναι δελεαστικό να ανακοινώνεις μεγαλεπίβολα σχέδια. Όμως, ανακοινώνω δεν σημαίνει επιτυγχάνω.

Μπορείτε να διαβάσετε ακόμη: Η κατάρα της Finos Films

Πιο πρόσφατη αφορμή για τις σκέψεις αυτές, ο Mario Banousi (Μάριο Μπανούσι). Ένας δημιουργός που δεν προκάλεσε, δεν «έχτισε» σκάνδαλα, δεν εξήγησε υπερβολικά τον εαυτό του. Δεν προσπάθησε να γίνει ο πιο θορυβώδης στο δωμάτιο. Άφησε το έργο του να μιλήσει, και μίλησε τόσο δυνατά που ο απόηχος ήρθε σε μορφή Αργυρού Λέοντα στη Biennale. Ναι, αυτός είναι ένας καλός τρόπος να σε μάθει κανείς. Όχι μέσα από δηλώσεις, αλλά μέσα από αυτό που έχεις φτιάξει με τα χέρια και το μυαλό σου.

Μπορείτε να διαβάσετε επίσης: Ένα σφυρί για τον Γιώργο Λάνθιμο

Σιωπή όπως προστασία

Υπήρξε μια εποχή που είχε τύχει να μεταφράζω συνεχώς, το ένα μετά το άλλο, βιβλία αυτοβοήθειας. Τότε, λοιπόν, που περνούσα κι εγώ την self help φάση μου, είχα πέσει πάνω σε ένα quote του Αμερικανού guru Ram Dass. “Όσο περισσότερο σιωπάς, τόσο περισσότερο ακούς.” Την πρώτη φορά που το διάβασα το προσπέρασα πιο γρήγορα από ό,τι τού έπρεπε. Όμως υπήρξε αφορμή για να επανέλθει με φόρα στο μυαλό μου κάτι που έλεγε πάντα η γιαγιά μου: Ό,τι πολυμοιράζεσαι, το πολυμαγαρίζεις. Με άλλα λόγια το ίδιο πράγμα: η σιωπή δεν είναι μόνο χρυσός. Μπορεί να είναι και προστασία.

Κι αν το καλοσκεφτείς, έτσι είναι. Ό,τι εκτίθεται σε “δημόσια διαβούλευση” (που είναι και επίκαιρη), κατά μίαν έννοια καταστρατηγείται. Όταν κάτι είναι αντικείμενο συζήτησης μετατρέπεται αυτομάτως σε βορά του καθενός που θα λιμπιστεί να πάρει μεζέ. Όπου μεζέ λέγοντας εννοώ τη χολή που θα ρίξει ή την αχρείαστη αποψάρα που θα εκσφενδονίσει με ύφος χιλιών καρδιναλίων. Το “δεν γίνεται” που θα πει, επειδή εκείνος ή εκείνη δεν μπόρεσε να το κάνει. Ακόμα και το μοχθηρό βλέμμα που θα ακουμπήσει επάνω σε αυτό που θα ειπωθεί.

Ε, λοιπόν, αυτό το βλέμμα δεν το θέλω. Είτε το προς συζήτηση θέμα είναι “έχω κατά νου να αλλάξω αυτοκίνητο”, είτε “έχω όνειρο να πάρω παγκόσμιο βραβείο σκηνοθεσίας”. Ή ακόμα “στόχος μου είναι να πάρω το Pulitzer”. Γιατί όχι; Ποιος θα μου βάλει το όριο;

Το βλέμμα στον στόχο

Κάπως έτσι, λοιπόν, έμαθα να πειθαρχώ τον ενθουσιώδη εαυτό μου. Πλέον μού είναι ξεκάθαρο πως δεν είναι όλα προς συζήτηση. Και δεν υπήρξα πάντα έτσι. Στην πορεία έμαθα τα πολύ σημαντικά να τα κρατάω για τον εαυτό μου και να τα αναλύω ιδιαιτέρως επιλεκτικά με ελάχιστους ανθρώπους. Αυτούς τους λίγους που ξέρω πως μπορούν και σηκώνουν το βάρος μου, όταν χρειάζεται. Είναι δελεαστικό να ανακοινώνεις, το ξέρω, ιδιαίτερα εάν τα σχέδια είναι μεγαλεπίβολα. Όμως, εσόμεθα ειλικρινείς: ανακοινώνω δεν σημαίνει επιτυγχάνω.

Για αυτό προτείνω να πάρεις όλη αυτήν την ενέργεια και τη θετική σκέψη και να την ρίξεις στον στόχο σου. Kι όταν έρθει η ώρα της ανακοίνωσης, άσε. Θα την κάνει το γραφείο τύπου της Biennale.

Photo credit: Mario Banushi Instagram

Creative: Ανδρέας Κωστόπουλος