Σε πρόσφατη τηλεοπτική εκπομπή, ο Gordon Ramsay μίλησε ανοιχτά για την παιδική του ηλικία. Αποκάλυψε πώς μεγάλωσε σε συνθήκες φτώχειας, με έναν αλκοολικό πατέρα και μια μητέρα που δούλευε ασταμάτητα για να τα βγάλουν πέρα. Περιέγραψε μια ζωή γεμάτη δυσκολίες, όπου η πείνα και η ανασφάλεια ήταν καθημερινότητα. Όσο για τη σχέση του με την οικογένειά του, η λέξη που χρησιμοποίησε ήταν «τρικυμιώδης». Συγκεκριμένα για τη σχέση με τον πατέρα του είπε πως ήταν «κακή» και παραδέχτηκε ότι η σκληρή ανατροφή του τον έκανε να θέλει να «βγει από το χάος στο οποίο γεννήθηκε».

Ως εδώ καλά. Δηλαδή όχι καλά, αλλά αναμενόμενα. Ούτε ο πρώτος ούτε ο τελευταίος με δύσκολη παιδική ηλικία. Το ενδιαφέρον είναι στη συνέχεια της συζήτησης. Με τη σχετική συγκινησιακή φόρτιση, δήλωσε ενώπιον φακού και ανθρώπων πως μετανιώνει που κατά καιρούς δίνει προτεραιότητα στη δουλειά αντί να είναι στο σπίτι με τα μεγαλύτερα παιδιά του. Και καταλήγει πως η δική του ανατροφή επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο προσπαθεί να γίνει καλύτερος πατέρας σήμερα. Κι εδώ ακριβώς είναι το ζουμί.

Μπορείτε να διαβάσετε ακόμη: Ghosting εν έτει 2025

Πότε έγινε της μόδας το τραύμα;

Είναι της μόδας να αποκαλύπτει κανείς ένα τραύμα. Παιδικό, κατά προτίμηση, που είναι και πιο πιασάρικο. Ανάλογα με το είδος και το βάθος, η αποκάλυψη οδηγεί, συνήθως σε συμπάθεια, αλλά όχι σε κάτι ουσιαστικότερο. Επειδή, αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς, τις περισσότερες φορές δεν είναι αυτός ο στόχος. Πολλοί από τους celebrities που κάνουν ανάλογες αποκαλύψεις, ουσιαστικά τις σκηνοθετούν, προσβλέποντας σε συγκεκριμένα οφέλη, σε συγκεκριμένες χρονικές συγκυρίες και για επίσης συγκεκριμένους λόγους. Και, φυσικά, σπανίως είναι συναισθηματικά εμπλεκόμενοι.

Το παρελθόν μπορεί να εξηγεί πολλά πράγματα. Ωστόσο, δεν είναι δυνατόν να τα νομιμοποιεί εσαεί.

Το εντυπωσιακό με τον διάσημο -και διαβόητο για τους κακούς του τρόπους- Βρετανό σεφ είναι πως πήγε ένα βήμα παραπέρα. Μίλησε για τον τρόπο που το βίωμα έγινε δυσλειτουργία. Κι έπειτα, για το πώς ο ίδιος εμποδίζει συνειδητά τη δυσλειτουργία αυτή να υπεισέλθει στην καθημερινότητα της οικογένειάς του. Το σήμα είναι ξεκάθαρο: Βλέπω το τραύμα, το αναγνωρίζω και το αποδέχομαι. Αυτή είναι η αρχή. Το δύσκολο κομμάτι είναι το αμέσως επόμενο: το συγχωρώ, αλλά το εμποδίζω να συνεχίζει να με επηρεάζει. Το αφήνω έξω από το τώρα μου.

Μπορείτε να διαβάσετε επίσης: Το φαγητό της μαμάς, και άλλες ιστορίες ενηλικίωσης

Δεν είσαι το τραύμα σου

Εδώ είναι όλη η λεπτή τέχνη της διαχείρισης του τραύματος: στην κατανόηση ότι το τραύμα είναι κομμάτι της ιστορίας του ατόμου, όχι η ταυτότητά του. Δεν είναι βιογραφικό σημείωμα, ούτε μόνιμη επαγγελματική ιδιότητα. Ουδείς συστήνεται με τη φράση «χαίρετε, είμαι οι δύσκολες παιδικές μου αναμνήσεις». Το τραύμα εξηγεί, αλλά δεν προσδιορίζει.

Η διαχείριση δεν σημαίνει άρνηση, αλλά ούτε και μόνιμη εγκατάσταση στο ρόλο του τραυματισμένου. Δεν χρειάζεται να το κάνετε σημαία, ούτε όμως να το κρύβετε κάτω από το χαλί, παρέα με τα ανείπωτα. Χρειάζεται να το αναγνωρίσετε, να το ονομάσετε, να δείτε πώς επηρεάζει τις αντιδράσεις, τις σχέσεις, τις επιλογές σας. Να παρατηρήσετε πότε μιλάει εκείνο αντί για εσάς.

Το δύσκολο κομμάτι είναι το επόμενο: να το συγχωρήσετε χωρίς να το δικαιολογείτε διαρκώς. Να πείτε «ναι, αυτό μου συνέβη» και αμέσως μετά «και τώρα;». Το παρελθόν μπορεί να εξηγεί πολλά πράγματα. Υπερευαισθησία, ανάγκη για έλεγχο, υπερπροσπάθεια, ακόμα κι εκρήξεις. Ωστόσο, δεν είναι δυνατόν να τις νομιμοποιεί εσαεί. Και, φυσικά, δεν αποτελεί σισύφεια καταδίκη, να επαναλαμβάνετε διαρκώς το μαθημένο σχήμα.

Η αλήθεια είναι πως, ειδικά όταν μιλάμε για παιδικό τραύμα, κανένα παιδί δεν φταίει για τα παιδικά του χρόνια. Από μια ηλικία και μετά, όμως, δεν “φταίει ο Θεός που μας μισεί”*. Καθένας φέρει προσωπική ευθύνη για τη διαχείριση που θα κάνει. Κι αυτή η ευθύνη, όσο άβολη κι αν μοιάζει, είναι η πιο καθαρή μορφή δύναμης.

Όταν σταματήσετε να ταυτίζετε το τώρα με το τραύμα, ξεκινά η διαδικασία της θέσης ορίων. Και τότε, το χάος από το οποίο ίσως ξεκινήσατε, δεν είναι πια ο προορισμός σας, αλλά η αφετηρία για μια πιο συνειδητή ζωή.

*στίχος από το ποίημα του Κώστα Βάρναλη, “Οι Μοιραίοι”

Creative: Ανδρέας Κωστόπουλος