Τη μόδα στις ΗΠΑ την έφεραν οι Εβραίοι. Όχι, ως έμποροι, ούτε όμως συμπτωματικά, αφού, όπου και αν διασκορπίστηκαν, διακρίνονταν ως ράφτες.
Ο Ralph Lauren, ο Calvin Klein, η Donna Karan και η Diane von Furstenberg, όλοι τους γεννημένοι πριν τη δεκαετία του ’50. Ακολούθησε ο Michael Kors (65 ετών), ο Isaac Mizrahi (63 ετών), η Tory Burch (58 ετών) και ο Zac Posen (44 ετών). Όλοι αυτοί μαζί διαμόρφωσαν το κλασικό αμερικανικό στιλ στη μόδα: κομψό και πρακτικό, χωρίς τις εικαστικές υπερβάσεις που χαρακτηρίζουν το ευρωπαϊκό στιλ της υψηλής ραπτικής.

Ουσιαστικά η αντιπαράθεση υπήρξε στο επίπεδο της ραπτικής: οι Αμερικανοί από την αρχή έδωσαν τη μάχη τους στο γήπεδο ready-to-wear, ενώ οι Ευρωπαίοι συνεχίζουν με την Haute Couture και “αναγκάστηκαν” να στραφούν σε αυτό. Οι Εβραίοι έβαλαν λοιπόν τις βάσεις της αμερικανικής μόδας, την οποία εμπλούτισαν στη συνέχεια Ιταλοί και Λατίνοι μετανάστες, με τις όποιες πολιτισμικές καταβολές τους.

Η Εβδομάδα Μόδας της Νέας Υόρκης ξεκίνησε το 1943, κυρίως για να στρέψει την προσοχή μακριά από τη γαλλική μόδα κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν οι δημοσιογράφοι δεν μπορούσαν να ταξιδέψουν στο Παρίσι, αναδεικνύοντας παράλληλα τους Αμερικανούς σχεδιαστές.

Η Ευρώπη “εφηύρε” τη μόδα με τη μορφή που τη γνωρίζουμε σήμερα, η Αμερική όμως καθιέρωσε τον θεσμό των Εβδομάδων Μόδας.

Το Μιλάνο ακολούθησε το 1958, το Παρίσι το 1973 και το Λονδίνο το 1984 ώστε να συμπληρωθεί το καρέ (το Big Four) των κορυφαίων FW. Από την αρχή στόχος των Αμερικανών ήταν το Παρίσι. Η συμμετοχή τους στην πρώτη Εβδομάδα Μόδας στο Παρίσι το 1973, χαρακτηρίστηκε από τον τύπο ως η “Μάχη των Βερσαλιών”. Νικητές και χαμένοι δεν υπήρξαν, δεν υπάρχουν άλλωστε στο χώρο της μόδας, όμως βασίλισσα της μόδας συνεχίζει να είναι η Πόλη του φωτός. Αυτό αποδείχτηκε περίτρανα εφέτος στην Εβδομάδα Μόδας της Νέας Υόρκης, όπου τα περισσότερα βαριά ονόματα της αμερικανικής μόδας δεν συμμετείχαν με τις κολεξιόν τους. Βέβαια, αυτό συμβαίνει συχνά τα τελευταία μετά-covid χρόνια. Είναι προφανές πως κάτι τρέχει με τους μεγάλους αμερικανικούς οίκους μόδας. Παράλληλα όμως παρακολουθήσαμε την εμφάνιση αρκετών καινούριων brands.

Όμως και η ίδια η Νέα Υόρκη, το stars system της, δεν μπορεί να στηρίξει την Εβδομάδα Μόδας, να την αμπαλάρει με την γκλιτεράτη λάμψη του.

Ένα απλό παράδειγμα. H Lana del Ray παρακολούθησε μαζί με τον σύζυγό της το ντεφιλέ του Ralph Lauren, από τη front row, την πρώτη σειρά των καθισμάτων. Το ζευγάρι είχε ντυθεί σαν να είχε προσκληθεί στα εγκαίνια ενός καινούριου σαλούν στο Νάσβιλ. Η Lana φορούσε ένα λευκό δαντελένιο σύνολο φούστα – μπλούζα με βαθύ ντεκολτέ, δερμάτινο σακάκι και καουμπόικες ψηλές μπότες. Ο Jeremy Dufrene, ο σύζυγος, με πουκάμισο, τζιν και μαύρο δερμάτινο σακάκι. Τα πλούσια μαλλιά του σκέπαζε ένα καπελάκι του μπέιζμπολ. Σαν να ξέφυγε στο ημίχρονο από τον τελικό του Superbowl, για να μην αφήσει μόνο το “γυναικάκι” του να πλήττει.

Αντίστοιχη εικόνα από την Εβδομάδα Υψηλής Ραπτική, στο Παρίσι μερικές μέρες προηγουμένως. Η Charlotte Gainsbourg, προσκεκλημένη σε δύο ντεφιλέ στέκει εμπρός στην γκαρνταρόμπα της: επιλέγει μια διάφανη γκαμπαρντίνα και προβληματίζεται με τι να τη συνδυάσει. Ανοίγει ένα συρτάρι με τα εσώρουχά της και αποσύρει ένα μαύρο σετ: σουτιέν με κιλότα. Αβίαστη κομψότητα με ένα outfit που προκαλεί και δεν… Οι Γαλλίδες το έχουν, οι Αμερικανίδες δεν!

Από την άλλη και η καινούρια διευθύντρια της Vogue Chloé Malle, μισή Γαλλίδα κι αυτή όπως και η Charlotte Gainsbourg άλλωστε, κυκλοφορούσε στους δρόμους του Μανχάταν με τζιν, μαύρο ζιβάγκο με κόκκινο γιακά και λεοπαρδαλέ παλτό με μαύρους δερμάτινους γιακάδες! Άχρωμη κι άκομψη, άφησε στην παλιά καραβάνα Anne Wintour να σώσει κάπως τα προσχήματα, για ένα περιοδικό που αυτοαποκαλείται “η βίβλος της μόδας”.
Η Εβδομάδα Μόδας της Νέας Υόρκης 2026 υπήρξε τέτοια μετριότητα ως event που άφησε τους ανθρώπους της Dubai Fashion Week 2026 να τραγουδούν με ενθουσιασμό “First we take Manhattan…”.

Creative Ανδρέας Κωστόπουλος, @wintourworld