Η είδηση ότι η Anna Mouglalis θα είναι φέτος Jury Co-president στο Queer Palm του Cannes Film Festival μού ξύπνησε αμέσως μια ανάμνηση από την Αθήνα. Από εκείνες τις συναντήσεις που μένουν χρόνια μέσα σου όχι επειδή απέναντί σου βρίσκεται ένας διάσημος άνθρωπος, αλλά επειδή ξαφνικά ο μύθος ραγίζει και αποκαλύπτεται ο άνθρωπος.

Εμείς μπορεί να περηφανευόμαστε για την ελληνική της καταγωγή (Έλληνας πατέρας, Γαλλίδα μητέρα), όμως η Μουγκλαλίς θεωρείται Γαλλίδα. Για την ιστορία, έχει αποκτήσει έναν γιο με τον Γάλλο σκηνοθέτη Samuel Benchetrit, ο οποίος, είναι σήμερα παντρεμένος με την Vanessa Paradis και πρώην σύζυγο του Johnny Depp.

Τη συνάντησα στο Γαλλικό Ινστιτούτο, όταν είχε έρθει ως ανάδοχος του Φεστιβάλ Γαλλόφωνου Σινεμά. Μέχρι τότε τη γνώριζα όπως όλοι: ως μούσα του Karl Lagerfeld, ως το πρόσωπο της Chanel, ως τη γυναίκα που είχε υποδυθεί ακόμα και την ίδια την Coco Chanel στη μεγάλη οθόνη. Ποια γυναίκα δεν θα ήθελε να έχει τον Lagerfeld μέντορα, να κινείται μέσα σε έναν κόσμο υψηλής ραπτικής, τέχνης και αισθητικής που μοιάζει σχεδόν απρόσιτος;

Κι όμως, η Anna Mouglalis που γνώρισα εκείνη τη μέρα δεν είχε τίποτα το απόμακρο. Με τη βαθιά, σχεδόν υπνωτική φωνή της, χωρίς ίχνος επιτήδευσης, χωρίς botox, χωρίς φόβο για τις ρυτίδες έκφρασης, έμοιαζε πιο γοητευτική όσο άφηνε πίσω την εικόνα της «μούσας». Μετά τη συνέντευξη γύρισε στη μακιγιέζ που την περίμενε και της είπε χαμογελώντας πως δεν θα τη χρειαζόταν άλλο. Μου πρότεινε να πάμε για ποτό και να συνεχίσουμε την κουβέντα αλλού, μακριά από φώτα και φωτογραφίσεις. Εκείνη τη στιγμή είδα την Anna Mouglalis άνθρωπο. Όχι το fashion icon. Όχι την ηθοποιό. Μια γυναίκα που δεν φοβάται να τσαλακωθεί. Και ίσως αυτό ήταν που την έκανε τελικά τόσο μαγνητική.

Στη συζήτησή μας μιλούσε για τον Lagerfeld με έναν θαυμασμό σχεδόν παιδικό. Όχι για τον μύθο, αλλά για τον άνθρωπο. «Είναι ο πιο καλλιεργημένος άνθρωπος που γνωρίζω», μου είχε πει. Περιέγραφε έναν άντρα που κοιμόταν με μπλοκ ζωγραφικής και μπογιές δίπλα στο κρεβάτι του, έναν δημιουργό που δεν σταματούσε ποτέ να επινοεί το παρόν του. Και ίσως τελικά αυτό ήταν που τη συνέδεε τόσο μαζί του: η ανάγκη να παραμένει ζωντανή, ανήσυχη, ανοιχτή.

Μου είχε μιλήσει επίσης με απίστευτη ειλικρίνεια για τη σχέση της με την ομορφιά και τη μόδα. Παραδεχόταν ότι ως μοντέλο ένιωθε «άθλια», πως κάθε φωτογράφιση τής προκαλούσε άγχος γιατί φοβόταν ότι όλοι θα καταλάβουν πως ήταν «αποτυχία». Μέχρι που ο Lagerfeld την κοίταξε αλλιώς. Όχι για να την κάνει όμορφη, αλλά για να αναδείξει αυτό που εκείνη θεωρούσε παράξενο και ατελές.

«Δεν προσπαθούσα να είμαι όμορφη. Ήμουν απλώς αυτό που είμαι», είχε πει.

Και κάπου εκεί καταλάβαινες γιατί αυτή η γυναίκα δεν έμοιαζε με τις υπόλοιπες μούσες της μόδας. Γιατί μπορούσε την ίδια στιγμή να μιλά για υψηλή ραπτική και για τον φόβο του γελοίου, για τη γήρανση και για την ανάγκη να μάθει να γελάει περισσότερο. «Είναι εξαιρετικό να μεγαλώνει κανείς», μου είχε πει κάποια στιγμή. Και το εννοούσε.

Ίσως γι’ αυτό, τόσα χρόνια μετά, με αφορμή τις Κάννες, δεν θυμάμαι ούτε τα Chanel ρούχα ούτε τη λάμψη γύρω της. Θυμάμαι μια γυναίκα που είχε τη σπάνια πολυτέλεια να μην κρύβεται πίσω από τίποτα. Και τώρα ως κριτής στις Κάννες; Η αλήθεια της θα αγγίξει την οθόνη μέσα στην οθόνη.

Η Anna Mouglalis για τις κωμωδίες

«Όταν παίζεις σε δραματική ταινία έχεις μια συστολή που στην επιβάλλει το είδος. Στην κωμωδία περνάμε σε κάτι άλλο γιατί αναζητάμε το γέλιο. Οπότε δεν φοβόμαστε τις απίστευτες καταστάσεις. Εγώ χρειάστηκε να μεγαλώσω, να ωριμάσω για να καταφέρω να παίξω κωμωδία. Να αποκτήσω εμπιστοσύνη στον εαυτό μου γιατί ο κόσμος του γέλιου και της κωμωδίας είναι ένας κόσμος όπου εγκαταλείπεσαι και βγαίνεις από τον εαυτό σου. Είναι πολύτιμο για μένα το ότι κατάφερα να μπω σ’αυτόν τον κόσμο. Συχνά όταν γυρίζουμε ένα δράμα, ιδιαίτερα στις ανατολικές χώρες, όπου ερχόμαστε αντιμέτωποι με μια πραγματικότητα εξαιρετικά δύσκολη, έρχεται πάντα μια στιγμή, ιδίως όταν κάνει κρύο, που αναρωτιέται κανείς γιατί δεν προτίμησα να παίξω σε κάποιο έργο στις Μπαχάμες… Σ’αυτό το έργο τα γυρίσματα έγιναν στο Βέλγιο όπου έκανε πάλι πολύ κρύο αλλά για μένα ήταν οι Μπαχάμες μου. Πέρασα βδομάδες γελώντας, κάνοντας παρέα με τους συνεργάτες, σε ένα εκπληκτικό κλίμα. Είναι εξαιρετικό να μπορείς να φεύγεις και να πηγαίνεις κάπου αλλού. Γιατί έρχεται μια στιγμή που αναρωτιέσαι αν είσαι ικανός για κάτι άλλο».

Το ρίσκο και οι «μάπες»

«Ούτως ή άλλως για να επιλέξεις τον ρόλο, πρέπει να έχεις διαβάσει το σενάριο. Είναι αλήθεια ότι πολλές φορές τα κριτήρια μου ήταν αισθητικά. Έργα που έπαιρναν ρίσκα, έργα που δοκίμαζαν κάτι καινούργιο, από το να διαλέξεις έναν ακόμη ρόλο σε κάποιο φιλμ. Όταν μου δόθηκε η ευκαιρία να υποδυθώ την Σιμόν ντε Μπωβουάρ ή την Κοκό Σανέλ, τα πρόσωπα ήταν πολύ πιο δυνατά από την φόρμα του έργου. Σε αυτήν την περίπτωση με απασχόλησε λιγότερο η τρέλα της μορφής, το ρίσκο. Πιστεύω όμως ότι όσο περισσότερο δουλεύει κανείς, τόσο καλύτερος γίνεται… Εγώ μέχρι τώρα ήμουνα απίστευτα απαιτητική και αυστηρή με τον εαυτό μου, οπότε γύρισα πολύ λίγα πράγματα, γιατί αν είχα τον παραμικρό ενδοιασμό, προτιμούσα να μην το αναλάβω. Και να κάνω κάποια άλλη δουλειά από το να ικανοποιώ την ανάγκη μου για σινεμά. Τώρα ηρεμώ, θεωρώ ότι είναι εξαιρετικό να γερνάει κανείς, να οικειοποιείται τους φόβους του, να γνωρίζει κι άλλους βέβαια, οπότε είμαι πιο ανοιχτή, έχω μεγαλύτερο σεβασμό. Παλιότερα έκρινα με απόλυτο τρόπο, λέγοντας αυτό είναι καλό, αυτό είναι αισχρό. Τώρα αυτό που με χαρακτηρίζει είναι ένας βαθύς σεβασμός για τους ανθρώπους που κάνουν πράγματα. Θεωρώ ότι δεν μπορούμε να απορρίπτουμε ένα έργο λέγοντας «αυτό είναι μάπα». Εξακολουθώ να βρίσκω κάποια έργα μάπα αλλά όταν ξέρεις τι δουλειά απαιτεί μια ταινία, έχεις μεγαλύτερο σεβασμό».

Το modelling

«Εγώ έκανα λίγο μόντελινγκ στα 16 μου, και ήμουν άθλια. Αλλά πραγματικά άθλια. Ήμουν εντελώς νεκρή μπροστά στην κάμερα, βαριόμουν αφόρητα και αυτό φαινόταν, και δεν κατάφερνα να κάνω προσπάθεια. Γιατί ο κανόνας του παιχνιδιού όταν είσαι ηθοποιός είναι να καταφέρεις να πετύχεις την ειλικρίνεια της στιγμής. Τότε όμως εγώ το έκανα με επικίνδυνο τρόπο αλλά κυρίως θεωρούσα τον εαυτό μου αποτυχημένο. Δηλαδή ήρθαν και με βρήκαν και μου πρότειναν φωτογραφήσεις, εμένα αυτό μου επέτρεπε να βγάλω χρήματα, αλλά σε κάθε φωτογράφηση, θεωρούσα ότι ο φωτογράφος θα καταλάβαινε ότι ήμουν αποτυχία. Οπότε πέρναγα τις μέρες με φοβερή ένταση, αναρωτιόμουνα πότε θα αποκαλυφθεί η αλήθεια. Σταμάτησα πολύ γρήγορα, αυτό δεν κράτησε ούτε έναν χρόνο. Ήμουνα σε ένα πρακτορείο που οι άνθρωποι ήταν πολύ συμπαθητικοί, αλλά εγώ δυσκολευόμουνα, έβρισκα τη δουλειά στείρα».

Η συνάντηση με τον Karl Lagerfeld

«Έγινα ηθοποιός, πήγα στη δραματική σχολή στο Παρίσι και χάρη στο έργο του Κλοντ Σαμπρόλ, συνάντησα τον Καρλ Λάγκερφελντ. Αλλά εξακολουθούσα να έχω προκαταλήψεις για τον χώρο. Η συνάντηση μαζί του ήταν εκπληκτική, βγάλαμε φωτογραφίες αλλά ήταν κυρίως μια εξαιρετική στιγμή γιατί για μένα κάθε φωτογράφηση ήταν μια παρένθεση στη ζωή. Είχα την αίσθηση ότι ήταν μια νεκρή και γελοία στιγμή και σε κάποια φωτογράφηση γνώρισα τον Καρλ. Και ενώ θεωρούσα ότι στο χώρο της μόδας θα συναντούσα τους πιο επιφανειακούς ανθρώπους γνώρισα αυτόν τον άνθρωπο που είναι ο πιο καλλιεργημένος που ξέρω. Ο Καρλ είναι μια μόνιμη έκπληξη για μένα. Με θρέφει και με τις δύο έννοιες. Γιατί με βοηθάει να βγάλω το ψωμί μου αλλά αποτελεί για μένα και μια πρόσκληση στη ζωή. Είναι ο πιο ενδιαφέρον άνθρωπος που γνωρίζω. Εμπνέεται από τα πάντα, όπως ένα μικρό ροκ συγκρότημα, έχει απίστευτες γνώσεις ιστορίας και λογοτεχνίας και μουσικής».

Η σχέση της με τη μόδα

«Τη μόδα δεν τη γνωρίζω. Μόνο μέσα από αυτόν. Βέβαια όταν βγαίνει ένα φιλμ είσαι αναγκασμένος να κάνεις φωτογραφήσεις και για μένα αυτό είναι πολύ δύσκολο, ειδικά μετά από τις φωτογραφήσεις με τον Λάγκερφελντ να βρω έναν φωτογράφο αντίστοιχου επιπέδου. Η εξαιρετική ευκαιρία που μου έδωσε είναι ότι με κοίταξε και με αυτόν τον τρόπο άλλαξε τη σχέση μου με τη φωτογραφία, με κοίταξε διακρίνοντας ό,τι πιο ιδιαίτερο και περίεργο διαθέτω. Επέλεγε τις πιο περίεργες γωνίες λήψης στο πρόσωπο μου, εκείνες που απέδιδαν περισσότερο τον εαυτό μου. Και αυτό μου έμαθε πολλά γιατί δεν προσπαθούσα να είμαι όμορφη, ήμουν απλώς αυτό που είμαι, όπως με έβλεπε αυτός ο άνθρωπος. Και θεωρώ ότι στην ηθοποιία, είτε πρόκειται για κωμωδία, είτε για δράμα, από τη στιγμή που αναρωτιόμαστε αν το κάνουμε σωστά ή λάθος, αν είμαστε καλοί ή κακοί, σημαίνει ότι δεν είμαστε μέσα σε αυτό που κάνουμε. Αυτό είναι κάτι που μου έμαθε ο Καρλ».

Τα κλισέ που την εξαγριώνουν

«Ομολογώ ότι είμαι αρκετά προστατευμένη γιατί δεν έχω τηλεόραση, δεν χρησιμοποιώ το Ίντερνετ, -παρά ελάχιστα-. Η δουλειά μου έχει πολλές ανισότητες. Υπήρχαν στιγμές που είχα μεγαλύτερη έμπνευση αλλά μαθαίνω κάθε μέρα. Τα πράγματα που με αγγίζουν περισσότερο και με κάνουν θηρίο είναι το να το παίζει κανείς μάτσο. Και ο μισογυνισμός. Αυτό με τρελαίνει. Είμαι ένας άνθρωπος απόλυτα φεμινιστής. Απόλυτα. Και το γεγονός ότι δέχτηκα να υποδυθώ την Chanel έχει να κάνει σε μεγάλο βαθμό και με αυτό. Είναι ο μόνος οίκος που δεν αντιμετωπίζει τις γυναίκες σαν σεξουαλικά αντικείμενα αλλά με σεβασμό. Εγώ δεν παίζω σε ταινίες εξαιρετικά δημοφιλείς. Παρόλ’αυτά είναι χρόνια που είμαι σε αυτόν τον οίκο… Είναι ένας οίκος που δεν είναι στο χρηματιστήριο. Με άλλα λόγια είναι ένας πολύτιμος οίκος. Αλλά στον κινηματογράφο συναντάς μισογυνικές συμπεριφορές και προσέχω όταν επιλέγω τους ρόλους μου».

Όταν η ομορφιά φοράει H&M

«Πολύ συχνά όταν οι άνθρωποι δεν έχουν τίποτα να πουν λένε ότι είσαι όμορφη. Ίσως αυτό να είναι που με εκνευρίζει. Ταυτόχρονα εξαρτάται πάντα ποιος το λέει… Υπάρχουν άνθρωποι που αναγνωρίζουν την ομορφιά κι αυτό σε κολακεύει. Και άλλοι το κάνουν επειδή δεν μπορούν να δουν τίποτε άλλο. Αλλά είναι περίεργη η σχέση με την ομορφιά γιατί τη μέρα που ο Καρλ Λάγκερφελντ αποφάσισε ότι είμαι όμορφη για εκείνον, οι πάντες συμφώνησαν ότι είναι αλήθεια. Το οποίο είναι εντελώς βλακεία. Αμέσως μετά το συμβόλαιο μπορούσα να φορέσω ένα κοντομάνικο H&M και να μου λένε όλοι πόσο κομψό ήταν πάνω μου… Αυτή είναι η δύναμη του Καρλ Λάγκερφελντ. Άργησα να μάθω να γελάω αλλά τώρα το διασκεδάζω πολύ».

Photo credits: Ιmdb, Chanel