Λέγεται ότι το πιο διάσημο φόρεμα του πιο διάσημου Ιταλού σχεδιαστή, εκείνο το μαύρο, ατολμηρό ρούχο με τις παραμάνες που φόρεσε η Elizabeth Hurley δίπλα στον Hugh Grant στην πρεμιέρα της ταινίας «Four Weddings and a Funeral» το 1994, δεν βρίσκεται πουθενά. Οι επιμελητές της αναδρομικής έκθεσης για τον Gianni Versace που μόλις εγκαινιάστηκε στο Μουσείο Maillol του Παρισιού, ο Karl von der Ahé και η Saskia Lubnow, το παραδέχονται με ειλικρίνεια: «Το πρωτότυπο φόρεμα αγνοείται».

Όταν η απουσία δεν είναι απουσία

Αντί για εκείνο, μία μικρή οθόνη προβάλλει επίμονα τη γαλλική Wikipedia, εκεί όπου καταγράφεται η ιστορία ενός ρούχου που έγινε σύμβολο. Και όμως, αυτή η απουσία δεν είναι τελικά απουσία. Γιατί μπαίνοντας στην έκθεση, καταλαβαίνεις αμέσως ότι η κληρονομιά του Gianni Versace είναι τόσο τεράστια και εκκωφαντικά πολύχρωμη και βαθιά προσωπική, που ούτε η εξαφάνιση μιας μυθικής δημιουργία δεν μπορεί να την κάνει να δείξει φτωχότερη.

Η έκθεση, που έχει ήδη ταξιδέψει στο Λονδίνο, το Βερολίνο, τη Μάλαγα, βρίσκει τώρα το φυσικό της σπίτι στο Παρίσι, την παγκόσμια πρωτεύουσα της μόδας, μαζί με 450 πρωτότυπα κομμάτια. Φορέματα και αξεσουάρ που αστράφτουν ακόμα, χειροποίητα σκίτσα από τα πρώτα του βήματα στην Καλαβρία, σπάνιες φωτογραφίες που αποτυπώνουν στιγμές που δεν θα ξαναγυρίσουν, βίντεο από συνεντεύξεις του ίδιου και διακοσμητικά αντικείμενα από το προσωπικό του σύμπαν.

Η μόδα χωρίς βιτρίνα

Οι διοργανωτές μάλιστα επέλεξαν να μην κρύψουν τα ρούχα πίσω από γυαλί. Τα βλέπεις από κοντά, σχεδόν νιώθεις την υφή τους. Τα χρώματα παραμένουν ζωντανά μετά από τρεις δεκαετίες, τα χρυσά κουμπιά και οι περίφημες καρφίτσες δεν έχουν θαμπώσει. «Η ποιότητα του Gianni Versace ήταν τόσο υψηλή που όλα δείχνουν ολοκαίνουργια», λέει με θαυμασμό ο Karl von der Ahé.

Αυτό όμως που κάνει την έκθεση τόσο συναρπαστική είναι και η αφηγηματική της δύναμη. Ο χώρος του Musée Maillol έχει μεταμορφωθεί σε μία γιγάντια πασαρέλα. Τα μανεκέν είναι στημένα σαν να περιμένουν τη στιγμή να περπατήσουν, χωρισμένα σε θεματικές ενότητες που ξεδιπλώνουν το μυαλό του δημιουργού.

Μια φορά κι έναν καιρό

Από τα πρώτα του βήματα στο εργαστήριο της οικογένειας στην Καλαβρία, μέχρι την εμμονή του με την εικονογραφία της Καθολικής Εκκλησίας, από την αρμονία της ελληνικής γλυπτικής μέχρι την έκρηξη της ιταλικής όπερας, και φυσικά μέχρι εκείνο το αξέχαστο baroque με τα χρυσά και μαύρα prints που έγινε το σήμα κατατεθέν του. Και δίπλα σε κάθε δημιουργία, μία μικρή πινακίδα σου αποκαλύπτει το πρόσωπο που την φόρεσε, τον collector που την δάνεισε και την ιστορία που την συνοδεύει.

Ανάμεσα στους θησαυρούς που εκτίθενται για πρώτη ή για πρώτη φορά ύστερα από πολλά χρόνια, ξεχωρίζουν το ρούχο που φόρεσε η Grace Jones στα τέλη της δεκαετίας του 1980 και δεν είχε ξαναβγεί στο φως από τότε. Υπάρχει εκείνο το απίθανο δημιούργημα με το μοτίβο της Marilyn Monroe που απαθανάτισε ο Mario Testino σε μία φωτογραφία της Madonna στο Mar-a-Lago.

Διαβάστε περισσότερα: Έρη, Ηρώ και Εράνθη: Τι συνδέει τις τρεις Ελληνίδες με τον Versace;

Στην αίθουσα «Rock and Royalty» θα δείτε ρούχα της Lady Diana, τον πολύχρωμο Elton John, την αεικίνητη Madonna και την Demi Moore. Βιβλία και παλιά δημοσιεύματα θυμίζουν ότι ο Gianni Versace δεν υπήρξε πάντα αγαπητός. Η έκθεση δεν αποφεύγει ούτε την πιο σκοτεινή πλευρά της ιστορίας. Μία ολόκληρη αίθουσα προβάλλει πλάνα από την τελευταία δημόσια εμφάνιση του σχεδιαστή, μετά το σόου Atelier Versace του χειμώνα 1998, λίγο προτού πέσει νεκρός στο Μαϊάμι σε ηλικία μόλις 50 ετών, θύμα μιας ακόμα ανεξήγητης βίας.

Οι επιμελητές είναι ξεκάθαροι. Η αφήγηση σταματάει στις 15 Ιουλίου 1997. Τίποτα από όσα ήρθαν μετά, τίποτα από την εποχή της Donatella Versace, δεν μπαίνει στην έκθεση. «Αυτή είναι μία πολύ ευαίσθητη περιοχή», λέει ο Karl von der Ahé. «Μιλάμε για την περίοδο μέχρι τον Ιούλιο του 1997. Δεν δουλεύουμε με τίποτα πέρα από αυτό».

Η αναγνώριση άργησε μια μέρα

Γι’ αυτό και η αναδρομή δεν έχει καμία επίσημη σχέση με το brand Gianni Versace Srl ή την οικογένεια Versace, παρόλο που και οι δύο γνωρίζουν το εγχείρημα και δεν το εμποδίζουν. Η έκθεση Gianni Versace Retrospective αποτελεί παραγωγή της γερμανικής εταιρείας Dreamrealizer, μιας ιδιωτικής πρωτοβουλίας που ξεκίνησε σχεδόν τυχαία. Το 2017, σε ένα νορβηγικό εστιατόριο στο Βερολίνο, η Saskia Lubnow και ο Karl von der Ahé συνάντησαν τον Antonio Caravano, έναν Ιταλό που ισχυριζόταν ότι διαθέτει τη μεγαλύτερη συλλογή κομματιών του Gianni Versace. Η τελευταία μεγάλη έκθεση για τον σχεδιαστή είχε γίνει στο Βερολίνο το 1994, και ο ίδιος ο Versace είχε τότε υποσχεθεί στους δημοσιογράφους ότι θα επιστρέψει. Δεν πρόλαβε.

Σήμερα, το Μουσείο Maillol, που φιλοξενεί για πρώτη φορά μία έκθεση μόδας ανάμεσα στα γλυπτά του Aristide Maillol και στις σύγχρονες φωτογραφικές του εκθέσεις, γίνεται το σκηνικό μιας εμπειρίας συναισθηματικής και ανθρώπινης. Οι collectors που δάνεισαν τα πολύτιμα κομμάτια τους το έκαναν γιατί αγαπούν τον Gianni Versace. «Είναι ένα πράγμα πολύ ιταλικό, ένα la famiglia», λέει ο von der Ahé. «Όλοι συνδεδεμένοι μέσα από τον Gianni Versace».

Διαβάστε περισσότερα: Jungle dress | Ποια το φόρεσε πρώτη: Η Jennifer Lopez ή η Amber Valletta;

Η έκθεση έρχεται σε μία στιγμή που η βιομηχανία της μόδας ψάχνει απεγνωσμένα ένα νέο σημείο εκκίνησης, σε μία εποχή που οι οίκοι αλλάζουν διευθυντικούς σχεδιαστές κάθε λίγους μήνες και η λέξη «πολυτέλεια» έχει χάσει το νόημά της μέσα σε έναν ωκεανό από influencers και αλγόριθμους.

Ακόμα κι αν το φόρεμα της Elizabeth Hurley αγνοείται, ακόμα κι αν καμία επίσημη οικογένεια δεν ευλογεί την ιστορία. Γιατί όπως έγραφε ο ίδιος στην είσοδο της έκθεσης, εκεί που σε περιμένει πριν καν προλάβεις να πάρεις ανάσα: «You will find me in my work». Θα τον βρούμε στη δουλειά του, στους μαιάνδρους, στα φορέματα με ή χωρίς παραμάνες.

Photo credits: Musée Maillol