Μας αρέσει η ιδέα ότι δεν πετάμε τίποτα. Φροντίζουμε όσα έχουμε για να αντέχουν στον χρόνο. Και δεν μιλάμε μόνο για ρούχα και αξεσουάρ με συναισθηματική αξία που έχουν περάσει από γενιά σε γενιά, αλλά και για τζιν, φούτερ, τσάντες που μπορεί να αγοράστηκαν από διεθνείς αλυσίδες και σήμερα υπάρχει τρόπος να τα επιστρέψουμε, να τα επιδιορθώσουμε ή απλώς να ακολουθήσουμε τις οδηγίες του brand για να τα κρατήσουμε περισσότερο.

Η μόδα αρχίζει να κοιτάζει ξανά προς την πλευρά της ντουλάπας που είχαμε σχεδόν ξεχάσει… Εκεί όπου τα ρούχα δεν πετιούνται με την πρώτη ατέλεια. Ένα σκισμένο τζιν δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ήρθε η ώρα για καινούριο, μια ξηλωμένη ραφή δεν είναι λόγος για shopping και ένα παλιό σακάκι μπορεί, με λίγη μεταποίηση, να αποκτήσει εντελώς διαφορετική εμφάνιση.

Κάποτε το να ξέρεις να ράβεις ένα κουμπί ήταν αυτονόητο. Το ενδιαφέρον είναι ότι αυτή τη φορά δεν είναι μόνο οι μοδίστρες, τα μικρά ατελιέ και οι άνθρωποι που μεγάλωσαν με τη λογική «μην το πετάξεις, φτιάχνεται» αλλά και οι μεγάλες αλυσίδες της μόδας που ανακαλύπτουν την αξία της επιδιόρθωσης.

Η Levi’s για παράδειγμα, το έχει καταλάβει εδώ και χρόνια, με υπηρεσίες επισκευής και εξατομίκευσης που αντιμετωπίζουν το τζιν σαν κάτι που μπορεί να αλλάζει μαζί με αυτόν που το φοράει. Ένα σκίσιμο, ένα φθαρμένο γόνατο ή μια τρύπα δεν χρειάζεται να εξαφανιστούν εντελώς. Μπορούν να διορθωθούν, να γίνουν μπάλωμα, να συνοδευτούν από ένα κέντημα ή μια προσωπική λεπτομέρεια. Ή όταν η επισκευή γίνεται μέρος της αισθητικής.

Στην Uniqlo, το RE.UNIQLO Studio κινείται στην ίδια κατεύθυνση, προσφέροντας επισκευές για συγκεκριμένα κομμάτια, από κέντημα μέχρι αντικατάσταση κουμπιών, για καινούρια ή ήδη φορεμένα προϊόντα. Σε ορισμένες διευθύνσεις στον κόσμο, ρούχα που δεν μπορούν πλέον να πουληθούν μετατρέπονται από ειδικούς σε μοναδικά κομμάτια. Μπορεί όλα αυτά να μην είναι ακόμη διαθέσιμα παντού, όμως η ιδέα ταξιδεύει εύκολα και μέχρι το σπίτι μας. Βλέπουμε τι κάνουν και πειραματιζόμαστε μόνοι μας.

Η Primark έχει επιλέξει περισσότερο την εκπαίδευση, μέσα από τα διαδικτυακά εργαστήρια «Love It For Longer» και μια σειρά από απλά βίντεο που δείχνουν πώς μπορείς να μάθεις τις βασικές τεχνικές επισκευής. Από την αντικατάσταση ενός κουμπιού και ενός φερμουάρ μέχρι το απλό πέρασμα της κλωστής στη βελόνα.

Και εδώ αρχίζει να γίνεται ενδιαφέρον το θέμα, γιατί δεν χρειάζεται να ξέρεις πραγματικά να ράβεις. Μπορείς να ξεκινήσεις με ένα patch, ένα σιδερότυπο ή ένα αυτοκόλλητο και να μετατρέψεις τη φθορά σε προσωπική πινελιά.

Η Zara προσθέτει στην εικόνα και το Zara Pre-Owned, μαζί με υπηρεσίες επισκευής σε επιλεγμένες αγορές στον πλανήτη. Ένα ρούχο μπορεί να επισκευαστεί, να μεταπωληθεί, να αγοραστεί ξανά από κάποιον άλλο. Δεν είναι απαραίτητα μια γραμμική διαδρομή από το κατάστημα στη ντουλάπα και από εκεί στα αζήτητα.

Και η ουσία; Από τη μία είναι μια πολύ σύγχρονη ιδέα. Αγοράζω λιγότερα, κρατάω περισσότερα, μεταποιώ αντί να αντικαθιστώ. Από την άλλη, είναι και μια πολύ έξυπνη επιχειρηματική κίνηση για τη βιομηχανία της μόδας. Όταν ένα brand δεν τελειώνει τη σχέση του με τον πελάτη τη στιγμή που περνάει η κάρτα από το ταμείο, αλλά τον καλεί πίσω για να μεταποιήσει το τζιν του, να αλλάξει ένα κουμπί ή να προσθέσει ένα κέντημα, το προϊόν αποκτά μεγαλύτερη διάρκεια και το brand ένα ακόμη σημείο επαφής.

Μας αρέσει λοιπόν που η επιδιόρθωση επιστρέφει στη μόδα ως κάτι σχεδόν καινούριο, ενώ στην πραγματικότητα είναι μια πολύ παλιά συνήθεια που απλώς ξεχάσαμε. Υπάρχει, βέβαια, και μια αντίφαση. Οι ίδιες μεγάλες εταιρείες που μιλούν για μεγαλύτερη διάρκεια ζωής των ρούχων εξακολουθούν να λειτουργούν μέσα σε μια βιομηχανία μαζικής παραγωγής.

Η αλλαγή βρίσκεται σε κάτι πολύ πιο απλό. Να σταματήσουμε να αντιμετωπίζουμε ένα ρούχο ως ξεπερασμένο μόλις εμφανίσει την πρώτη του ατέλεια. Να ανοίγουμε την ντουλάπα και, πριν ψάξουμε τι θα αγοράσουμε, να κοιτάμε τι μπορούμε να κρατήσουμε. Να μάθουμε να αλλάζουμε ένα κουμπί, να πάμε ένα παλιό σακάκι στη μοδίστρα, να κοντύνουμε ένα παντελόνι, να κεντήσουμε κάτι πάνω σε ένα φούτερ, να αντισταθούμε στη σύγχρονη μόδα.

Και υπάρχει κάτι σχεδόν θεραπευτικό σε αυτό. Να πάρεις ένα παλιό ντένιμ, να καθίσεις στο σπίτι και να δοκιμάσεις να το φτιάξεις μόνη σου, ακόμη κι αν το αποτέλεσμα δεν είναι τέλειο. Να κεντήσεις κάτι, να ξανακοιτάξεις ένα ρούχο που είχες βαρεθεί και να του δώσεις έναν ακόμη λόγο για να μείνει στη γκαρνταρόμπα σου. Και να ξέρεις ότι είναι μοναδικό και δεν το έχει κανείς άλλος.

Αυτός είναι ο ορισμός της σύγχρονης πολυτέλειας.  Να προσέχεις τα ρούχα σου και τα αξεσουάρ σου, να τα φοράς περισσότερο και να μην τα θεωρείς ξεπερασμένα μόλις πάψουν να είναι τέλεια. Ξεκινήστε σήμερα με μια βελόνα. Προσπαθήστε να περάσετε την κλωστή μέσα της. Η ψυχοθεραπεία έχει ήδη αρχίσει.

Το ενδιαφέρον είναι ότι αυτή τη φορά δεν είναι μόνο οι μοδίστρες, τα μικρά ατελιέ και οι άνθρωποι που μεγάλωσαν με τη λογική «μην το πετάξεις, φτιάχνεται». Είναι και οι μεγάλες fashion αλυσίδες που ανακαλύπτουν την αξία της επιδιόρθωσης. Η Levi’s έχει repair και customization services, η Uniqlo λειτουργεί το RE.UNIQLO Studio, η Zara προσφέρει επιδιορθώσεις σε επιλεγμένα καταστήματα, ενώ η Primark οργανώνει τα «Love It For Longer» workshops, μαθαίνοντας στους πελάτες πώς να φροντίζουν και να επισκευάζουν τα ρούχα τους.

Από τη μία είναι μια πολύ σύγχρονη ιδέα: αγοράζω λιγότερα, κρατάω περισσότερο, μεταποιώ αντί να αντικαθιστώ. Από την άλλη, είναι και μια πολύ έξυπνη fashion business κίνηση. Γιατί όταν το brand δεν τελειώνει τη σχέση του με τον πελάτη τη στιγμή που περνάει η κάρτα από το ταμείο, αλλά τον καλεί πίσω για να φτιάξει το τζιν του, να αλλάξει ένα κουμπί ή να κοντύνει ένα παντελόνι, το ρούχο αποκτά μεγαλύτερη διάρκεια και το brand ένα ακόμη σημείο επαφής.

Διαβάστε ακόμη: Μην πετάτε τα παλιά τζιν! 9 πανέξυπνες χρήσεις που δεν φαντάζεστε

Και εδώ βρίσκεται ίσως το πιο ενδιαφέρον κομμάτι της ιστορίας. Η επιδιόρθωση επιστρέφει στη μόδα ως κάτι σχεδόν καινούριο, ενώ στην πραγματικότητα είναι μια παλιά συνήθεια που απλώς ξεχάσαμε. Το patch στο denim, το visible mending, το κέντημα πάνω σε μια φθορά, η αλλαγή ενός κουμπιού ή ενός γιακά δεν χρειάζεται πλέον να κρύβονται. Μπορούν να γίνουν μέρος του στιλ. Ένα ρούχο που έχει φορεθεί, μεταποιηθεί και ξαναφορεθεί αποκτά προσωπικότητα που ένα ολοκαίνουριο κομμάτι από το ράφι δεν έχει ακόμη.

Η Levi’s το έχει καταλάβει εδώ και χρόνια, με υπηρεσίες επισκευής και εξατομίκευσης, ενώ η Patagonia έχει κάνει την επισκευή σχεδόν μέρος της ταυτότητάς της. Η Uniqlo κινείται στην ίδια κατεύθυνση με επιδιορθώσεις και κεντήματα, ενώ η Zara συνδυάζει τις επισκευές με το Zara Pre-Owned, μεταφέροντας τη συζήτηση από την αγορά στο τι συμβαίνει στο ρούχο αφού φύγει από το κατάστημα.

Ακόμη και η εκπαίδευση επιστρέφει. Μαθήματα για το πώς ράβεις ένα κουμπί, πώς κάνεις ένα στρίφωμα ή πώς μπαλώνεις μια τρύπα μοιάζουν σήμερα σχεδόν εξωτικά, ενώ κάποτε ήταν βασικές γνώσεις. Ίσως επειδή η μόδα έγινε τόσο γρήγορη, που σταματήσαμε να σκεφτόμαστε τι συμβαίνει όταν ένα ρούχο πάψει να είναι τέλειο.

Και φυσικά υπάρχει μια αντίφαση. Οι ίδιες μεγάλες εταιρείες που μιλούν για μεγαλύτερη διάρκεια ζωής των ρούχων εξακολουθούν να λειτουργούν μέσα σε μια βιομηχανία μαζικής παραγωγής. Η επισκευή ενός τζιν είναι χρήσιμη όταν σημαίνει ότι δεν θα αγοράσεις αμέσως άλλο ένα. Δεν μπορεί όμως από μόνη της να ακυρώσει την υπερπαραγωγή.

Ίσως γι’ αυτό η πραγματική αλλαγή να μη βρίσκεται στο αν θα μάθουμε όλοι ξαφνικά να ράβουμε σαν επαγγελματίες. Βρίσκεται στο να σταματήσουμε να αντιμετωπίζουμε ένα ρούχο ως ξεπερασμένο μόλις εμφανίσει την πρώτη του ατέλεια. Το καινούριο fashion statement μπορεί τελικά να μην είναι το πιο καινούριο κομμάτι της σεζόν, αλλά εκείνο που έχουμε στην ντουλάπα μας εδώ και χρόνια και ξέρουμε πώς να το ξανακάνουμε δικό μας.