Η έλλειψη σιδήρου είναι αρκετά συχνή, ιδίως στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας. Πολλοί άνθρωποι δεν γνωρίζουν ότι έχουν χαμηλά επίπεδα σιδήρου και μπορεί να εμφανίζουν συμπτώματα για χρόνια χωρίς να γνωρίζουν την αιτία.

Διαβάστε ακόμη: Θέλετε να ζήσετε καλά μέχρι τα 100; Ποιες βιταμίνες να αποφεύγετε 

Τι συμβαίνει αν έχετε έλλειψη σιδήρου;

Όταν τα επίπεδα σιδήρου μειώνονται, μπορεί να προκύψει χαμηλός αριθμός ερυθρών αιμοσφαιρίων και χαμηλή αιμοσφαιρίνη, μία κατάσταση γνωστή ως αναιμία. Αυτό συμβαίνει επειδή ο σίδηρος είναι απαραίτητος για την παραγωγή αιμοσφαιρίνης, η οποία μεταφέρει οξυγόνο σε όλο το σώμα. Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν:

  • Κούραση
  • Πονοκέφαλο
  • Εύθραυστα νύχια
  • Ωχρότητα
  • Ρωγμές στις γωνίες του στόματος
  • Γενικευμένη αδυναμία
  • Δύσπνοια
  • Ζάλη
  • Μειωμένη συγκέντρωση
  • Ανήσυχα πόδια
  • Αίσθημα παλμών
  • Ταχυκαρδία
  • Επιθυμία για μη εδώδιμα υλικά όπως πάγο, χώμα, χαρτί

Αν η αναιμία επιμείνει για μεγάλο χρονικό διάστημα, μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρότερα προβλήματα όπως καρδιακή ή νεφρική ανεπάρκεια.

Τι προκαλεί έλλειψη σιδήρου;

Η χρόνια απώλεια αίματος αποτελεί βασική αιτία έλλειψης σιδήρου, είτε λόγω έντονης έμμηνης ρύσης, χειρουργείου, χρήσης αντιπηκτικών ή παθήσεων όπως το πεπτικό έλκος, όπως ανέφερε η Margaret Ragni, MD, MPH, καθηγήτρια ιατρικής και κλινικής και μεταφραστικής έρευνας στο Πανεπιστήμιο του Πίτσμπουργκ και Ιατρική Διευθύντρια του Hemophilia Center of Western PA.
Επιπλέον ορισμένες περίοδοι ή καταστάσεις της ζωής αυξάνουν τις ανάγκες του οργανισμού σε σίδηρο, όπως η εγκυμοσύνη, ο θηλασμός και η ταχεία ανάπτυξη σε παιδιά και εφήβους, σύμφωνα με τη Ragni.
Φυσικά, η ανεπαρκής πρόσληψη τροφών πλούσιων σε σίδηρο μπορεί επίσης να οδηγήσει σε έλλειψη σιδήρου. Αυτό είναι συχνό σε χορτοφαγικές ή vegan διατροφές που μπορεί να στερούνται επαρκούς σιδήρου από ζωικά προϊόντα.
Ωστόσο, ορισμένα αίτια είναι λιγότερο προφανή:

1. Χρόνιες παθήσεις

Ορισμένες ιατρικές καταστάσεις, όπως η κοιλιοκάκη ή η νόσος του Crohn, μπορούν να επηρεάσουν την ικανότητα του οργανισμού να απορροφά τον σίδηρο των τροφών, όπως σημείωσε ο Abayomi Ogunwale, MD, MBBS, MPH, επίκουρος καθηγητής οικογενειακής ιατρικής στο McGovern Medical School στο UTHealth Houston. Άλλες χρόνιες παθήσεις, όπως η νεφρική νόσος ή ο καρκίνος, μπορεί επίσης να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός χρησιμοποιεί και αποθηκεύει τον σίδηρο.

2. Κατανάλωση ροφημάτων

Η κατανάλωση καφέ, τσαγιού και γάλακτος μπορεί επίσης να επηρεάσει την απορρόφηση σιδήρου — ιδιαίτερα όταν λαμβάνονται κοντά στη λήψη συμπληρώματος σιδήρου.

«Ο καφές και το τσάι περιέχουν υψηλά επίπεδα οξαλικών ενώσεων και φλαβονοειδών που ονομάζονται ταννίνες. Οι ταννίνες και τα οξαλικά δεσμεύουν τον σίδηρο σχηματίζοντας μη θρεπτικές ενώσεις, περιορίζοντας έτσι την απορρόφηση και αξιοποίησή του», είπε ο Ogunwale. «Το γάλα περιέχει καζεΐνη και ασβέστιο, τα οποία μειώνουν άμεσα την απορρόφηση του σιδήρου».

Αν λαμβάνετε συμπλήρωμα σιδήρου, ο Ogunwale συμβουλεύει να το λαμβάνετε με άδειο στομάχι ώστε τίποτα να μην παρεμποδίζει την απορρόφηση.

«Ο σίδηρος είναι καλύτερο να λαμβάνεται νωρίς το πρωί, με άδειο στομάχι, μαζί με νερό ή χυμό φρούτων (ιδανικά πλούσιο σε βιταμίνη C, όπως ο χυμός πορτοκαλιού, ο οποίος ενισχύει την απορρόφηση), μία έως δύο ώρες πριν από τα γεύματα, τα γαλακτοκομικά, το τσάι, τον καφέ και τα συμπληρώματα ασβεστίου», είπε.

Διαβάστε ακόμη: Κρυολόγημα: Γιατρός του Harvard συστήνει αυτήν τη σπιτική συνταγή 

3. Λήψη φαρμάκων

Η χρήση συγκεκριμένων φαρμάκων μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τα επίπεδα σιδήρου.

«Τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα επηρεάζουν τα επίπεδα σιδήρου έμμεσα. Μπορούν να προκαλέσουν ερεθισμό του βλεννογόνου του ανώτερου πεπτικού, προκαλώντας μικρές ή μεγάλες αιμορραγίες, οι οποίες προδιαθέτουν σε έλλειψη σιδήρου», είπε ο Ogunwale. Πρόσθεσε ότι ορισμένα αντιβιοτικά μπορεί να προκαλέσουν αιμόλυση, δηλαδή διάσπαση των ερυθρών αιμοσφαιρίων, συμβάλλοντας σε χαμηλά επίπεδα σιδήρου.

«Οι αναστολείς αντλίας πρωτονίων για παλινδρόμηση, καούρα και έλκη (π.χ. εσομεπραζόλη, ομεπραζόλη, παντοπραζόλη, δεξλανσοπραζόλη) μειώνουν την απορρόφηση σιδήρου· γι’ αυτό είναι καλύτερο να απέχουν τουλάχιστον δύο ώρες από το συμπλήρωμα σιδήρου», είπε. «Το ίδιο ισχύει και για το φωσφορικό ασβέστιο. Αν παίρνετε συμπλήρωμα ψευδαργύρου, απορροφάται καλύτερα όταν λαμβάνεται μία ώρα πριν από τον σίδηρο».

4. Έντονη άσκηση

Η έντονη άσκηση όπως το τρέξιμο και το παρατεταμένο περπάτημα, ειδικά σε σκληρές επιφάνειες, μπορεί να συμβάλλει σε διάσπαση ερυθρών αιμοσφαιρίων, μια κατάσταση που ονομάζεται αιμόλυση. Αυτό συμβαίνει κυρίως επειδή τα τριχοειδή των ποδιών των δρομέων υφίστανται επαναλαμβανόμενη πίεση από το έδαφος.

Πηγή: VeryWell Health

Photo credit: iStock