Ο βήχας είναι ένα από τα πιο συχνά συμπτώματα που μπορεί να αντιμετωπίσετε και συνδέεται με πολλές διαφορετικές καταστάσεις, από ένα απλό κρυολόγημα μέχρι χρόνιες παθήσεις. Παρότι στις περισσότερες περιπτώσεις ο περιστασιακός βήχας δεν αποτελεί λόγο ανησυχίας, παραμένει η συχνότερη αιτία για την οποία οι άνθρωποι επισκέπτονται τον γιατρό. Γνωρίζοντας τι μπορεί να προκαλεί τον βήχα σας και πώς μπορείτε να ανακουφίσετε τα συμπτώματα, θα σας βοηθήσει να αισθανθείτε καλύτερα και να δράσετε έγκαιρα όταν χρειάζεται.

Διαβάστε ακόμη: Οι βιταμίνες που πρέπει να έχετε στο ντουλάπι σας για να προλάβετε τις ιώσεις

Συχνοί παράγοντες που προκαλούν βήχα

Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους μπορεί να βήχετε. Οι πιο συνηθισμένοι περιλαμβάνουν:

Ιογενείς λοιμώξεις του αναπνευστικού: Ιοί όπως το κοινό κρυολόγημα, η γρίπη και η COVID-19 συχνά συνοδεύονται από βήχα. Μπορεί να εμφανίσετε παραγωγικό (υγρό) βήχα, που βοηθά στην αποβολή της βλέννας από τους πνεύμονες, ή ξηρό βήχα, ο οποίος οφείλεται σε ερεθισμό των αεραγωγών.

Διαβάστε ακόμη: Αυτό είναι το σνακ που οι καρδιολόγοι συστήνουν να αποφεύγετε

Οπισθορινική καταρροή: Ακόμη και μετά την ανάρρωσή σας από μια ίωση, μπορεί να συνεχίσει να κατεβαίνει βλέννα από τα ιγμόρεια προς τον λαιμό σας. Αυτό το φαινόμενο, που ονομάζεται οπισθορινική καταρροή, μπορεί επίσης να οφείλεται σε αλλεργίες ή ιγμορίτιδα και να σας προκαλεί επίμονο βήχα.

Άσθμα, αλλεργίες και ερεθιστικοί παράγοντες: Όταν ερεθιστικές ουσίες εισέρχονται στους αεραγωγούς σας, όπως σκόνη, καπνός ή γύρη, οι πνεύμονες αντιδρούν προκαλώντας βήχα. Σε άτομα με άσθμα ή αλλεργίες, ο βήχας μπορεί να είναι πιο έντονος ή συχνός.

Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση: Αν πάσχετε από καούρες ή γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, τα οξέα του στομάχου μπορεί να επιστρέφουν προς τον οισοφάγο. Αυτός ο ερεθισμός μπορεί να οδηγήσει σε χρόνιο βήχα, ιδιαίτερα τη νύχτα.

Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ): Η ΧΑΠ είναι μια χρόνια πάθηση των πνευμόνων που χαρακτηρίζεται από φλεγμονή και βλάβη των αεραγωγών. Ένα από τα βασικά της συμπτώματα είναι ο επίμονος και έντονος βήχας.

Παρενέργειες φαρμάκων: Ορισμένα φάρμακα μπορεί να προκαλέσουν ξηρότητα ή ερεθισμό στον λαιμό, με αποτέλεσμα να εμφανίζετε βήχα ως ανεπιθύμητη ενέργεια.

Πόσο διαρκεί ο βήχας;

Η διάρκεια του βήχα εξαρτάται από την αιτία που τον προκαλεί. Σε ένα κοινό κρυολόγημα ή στη γρίπη, ο βήχας μπορεί να επιμείνει για περισσότερες από 2 εβδομάδες, ακόμη και αφού τα υπόλοιπα συμπτώματα υποχωρήσουν. Στην οξεία βρογχίτιδα, ο βήχας συχνά συνεχίζεται για αρκετές εβδομάδες μετά την ίαση της λοίμωξης. Στην COVID-19, ο ξηρός βήχας μπορεί να διαρκέσει 2–3 εβδομάδες ή και μήνες σε περιπτώσεις long COVID. Άλλες αιτίες, όπως ο κοκκύτης, οι αλλεργίες ή η λαρυγγίτιδα (croup) στα παιδιά, έχουν διαφορετική διάρκεια, με τον βήχα να υποχωρεί συνήθως όταν αντιμετωπιστεί ή απομακρυνθεί το αίτιο.

Πώς να αντιμετωπίσετε τον βήχα;

Η αντιμετώπιση του βήχα εξαρτάται από την αιτία που τον προκαλεί. Κάποιοι είναι παροδικοί και ήπιοι και μπορεί να υποχωρήσουν μόνοι τους. Σε άλλες περιπτώσεις, όμως, απαιτείται πιο στοχευμένη αντιμετώπιση.

Φαρμακευτική αγωγή

Υπάρχουν μη συνταγογραφούμενα αλλά και συνταγογραφούμενα φάρμακα που μπορούν να σας ανακουφίσουν. Τα αποχρεμπτικά αραιώνουν τη βλέννα, διευκολύνοντας την αποβολή της, ενώ τα αντιβηχικά μειώνουν την ανάγκη για βήχα. Αν υπάρχει λοίμωξη, ενδέχεται να χρειαστείτε αντιβιοτική αγωγή, πάντα με οδηγία γιατρού.

Σπιτικές συνταγές

Μπορείτε να δοκιμάσετε απλούς τρόπους στο σπίτι.

  • Ένα ζεστό ρόφημα, όπως τσάι με μέλι, συχνά καταπραΰνει τον λαιμό. Ορισμένα αφεψήματα βοτάνων, όπως το θυμάρι, το χαμομήλι, η μέντα και η ρίζα γλυκόριζας, μπορούν να είναι ωφέλιμα για τον βήχα. Τα αφεψήματα αυτά είναι γνωστά για τις καταπραϋντικές τους ιδιότητες και μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση του αντανακλαστικού του βήχα. Η ζεστασιά του τσαγιού μπορεί επίσης να διεγείρει την παραγωγή σάλιου, ανακουφίζοντας περαιτέρω την ξηρότητα και τον ερεθισμό του λαιμού. Το θυμάρι, για παράδειγμα, χρησιμοποιείται εδώ και καιρό στην παραδοσιακή ιατρική για τη θεραπεία αναπνευστικών παθήσεων, καθώς οι ενώσεις του μπορούν να χαλαρώσουν τους μυς του λαιμού που συμμετέχουν στον βήχα και να μειώσουν τη φλεγμονή.
    Το τζίντζερ είναι ένα φυσικό αντιφλεγμονώδες και αντιοξειδωτικό που μπορεί να βοηθήσει στην ανακούφιση του βήχα. Μπορεί να μειώσει τη φλεγμονή στο αναπνευστικό σύστημα και ενδέχεται ακόμη να συμβάλει στην καταστολή του αντανακλαστικού του βήχα. Δοκιμάστε να πίνετε φρέσκο τσάι τζίντζερ αρκετές φορές την ημέρα για την ανακούφιση από τον βήχα.
  • Προσθέστε προβιοτικά στη διατροφή σας. Αν και δεν καταπραΰνουν άμεσα τον βήχα, τα προβιοτικά μπορούν να εξισορροπήσουν τη γαστρεντερική χλωρίδα, κάτι που βοηθά στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος και στην πρόληψη βήχα που προκαλείται από κρυολόγημα ή γρίπη. Τα προβιοτικά βρίσκονται σε τρόφιμα που έχουν υποστεί ζύμωση, όπως το γιαούρτι, το ξινολάχανο και το κίμτσι, ή μπορούν να ληφθούν και ως συμπλήρωμα διατροφής.
  • Φάτε μια φέτα ανανά. Η βρομελίνη, ένα ένζυμο που περιέχεται στον ανανά, μπορεί να βοηθήσει στην καταστολή του βήχα και στη ρευστοποίηση της βλέννας. Είναι προτιμότερο να καταναλώνετε μια φέτα φρέσκου ανανά ή να πίνετε φυσικό χυμό ανανά, αλλά υπάρχουν και συμπληρώματα βρομελίνης, αν προτιμάτε μια πιο συμπυκνωμένη μορφή.
  • Δοκιμάστε παστίλιες, καραμέλες ή εισπνοή ζεστού, υγρού αέρα, όπως κατά τη διάρκεια ενός ζεστού ντους. Βοηθούν στη μείωση του ερεθισμού και της συμφόρησης.
  • Οι γαργάρες με αλατόνερο καθώς και ο καθαρισμός της μύτης από τις βλέννες με θαλασσινό υπέρτονο υγρό συμβάλλουν στην αποσυμφόρηση και την ανακούφιση από τον βήχα.

Αποφυγή ερεθιστικών παραγόντων

Αν γνωρίζετε ότι ο βήχας σας σχετίζεται με αλλεργίες, άσθμα ή συγκεκριμένα ερεθίσματα, προσπαθήστε να τα αποφεύγετε. Ο καπνός του τσιγάρου, η ατμοσφαιρική ρύπανση, τα χημικά και το τρίχωμα ζώων είναι συχνοί παράγοντες που επιδεινώνουν τον βήχα.

Ιατρική αξιολόγηση

Αν ο βήχας σας επιμένει, επιδεινώνεται ή συνοδεύεται από συμπτώματα όπως πυρετός, δύσπνοια, βάρος στο στήθος ή διαταραχές ύπνου, είναι σημαντικό να απευθυνθείτε σε γιατρό. Επίσης, αν πάσχετε από χρόνια πάθηση και ο βήχας δεν ελέγχεται, συζητήστε με τον ειδικό για τις διαθέσιμες επιλογές θεραπείας που μπορούν να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής σας.