Η βροχή για πολλούς από εσάς είναι συνώνυμη με κακή διάθεση, νωθρότητα και ακυρωμένα σχέδια. Για άλλους, αποτελεί ιδανικό σκηνικό χαλάρωσης. Πέρα όμως από τα υποκειμενικά συναισθήματα, η επιστήμη δείχνει ότι ο καιρός, και ειδικά η βροχή επηρεάζει ουσιαστικά τη συμπεριφορά, τη διάθεσή σας, ακόμη και την εγκληματικότητα.

Διαβάστε ακόμη: Η πρώτη ομπρέλα που εξαφανίζεται… μέχρι να αρχίσει η βροχή!

Από τις δυναστείες της Κίνας… στα σύγχρονα εγκλήματα

Η σχέση του ανθρώπου με τη βροχή δεν είναι καινούργια. Έρευνα του 2008 υποστήριξε ότι περίοδοι μειωμένων βροχοπτώσεων συνέβαλαν στην πτώση τριών μεγάλων δυναστειών στην αρχαία Κίνα, καθώς επηρέασαν αρνητικά την αγροτική παραγωγή και κυρίως την καλλιέργεια ρυζιού. Η έλλειψη βροχής οδήγησε σε κοινωνικές αναταραχές και πολιτική αστάθεια.
Σήμερα, η βροχή εξακολουθεί να διαμορφώνει τη συλλογική συμπεριφορά, αλλά με διαφορετικό τρόπο. Έρευνες στις ΗΠΑ και τη Βρετανία δείχνουν ότι τα ποσοστά εγκληματικότητας μειώνονται αισθητά τις βροχερές ημέρες. Όταν ο καιρός είναι κακός, βγαίνουμε λιγότερο από το σπίτι και περιορίζονται οι ευκαιρίες για βίαια ή ευκαιριακά εγκλήματα.

Διαβάστε ακόμη: Η επιστήμη πίσω από τη βροχή: Κάνει καλό στην υγεία μας;

Βροχή, αλκοόλ και ανθρώπινη συμπεριφορά

Σύμφωνα με μελέτη της αστυνομίας του Μάντσεστερ, όσο πιο έντονη είναι η βροχόπτωση, τόσο μειώνονται τα καταγεγραμμένα εγκλήματα. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η καταρρακτώδης βροχή λειτουργεί αποτρεπτικά, καθώς μας κρατά μακριά από κοινωνικές εξόδους και κατανάλωση αλκοόλ, έναν βασικό παράγοντα που συνδέεται με τη βία, ακόμη και με την ενδοοικογενειακή.

Ψυχολόγοι τονίζουν επίσης ότι σε κακές καιρικές συνθήκες έχουμε μειωμένη διάθεση για παραβατική συμπεριφορά, εκτός αν βρισκόμαστε σε ακραία πίεση. Παράλληλα, στους δρόμους κυκλοφορούν λιγότεροι άνθρωποι, γεγονός που μειώνει τις πιθανότητες σύγκρουσης ή εγκληματικών πράξεων.

Μελαγχολία, λιγούρες και… χαλάρωση

Παρότι η βροχή συχνά συνδέεται με πιο ήρεμους ρυθμούς ζωής και μειωμένη εγκληματικότητα, οι επιδράσεις της στον ανθρώπινο οργανισμό δεν είναι μόνο θετικές. Από επιστημονική σκοπιά, οι αλλαγές στις καιρικές συνθήκες επηρεάζουν άμεσα τη νευροβιολογία και τις ορμόνες, με αποτέλεσμα μεταβολές στη διάθεση, τη συμπεριφορά και ακόμη και στις διατροφικές επιλογές.

Ένας βασικός παράγοντας είναι η βαρομετρική πίεση. Πριν από καταιγίδες, η πτώση της πίεσης φαίνεται να συνδέεται με αυξημένη ευερεθιστότητα, ανησυχία και δυσκολία συγκέντρωσης. Έρευνες έχουν δείξει ότι τα παιδιά είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα σε αυτές τις μεταβολές, πιθανώς επειδή το νευρικό τους σύστημα βρίσκεται ακόμη σε στάδιο ανάπτυξης. Μία από τις επικρατέστερες θεωρίες υποστηρίζει ότι οι μεταβολές στα επίπεδα ιόντων στην ατμόσφαιρα, ιδίως η αύξηση των θετικών ιόντων, μπορεί να επηρεάζουν την αρτηριακή πίεση και τη λειτουργία του νευρικού συστήματος, ενισχύοντας την ευερεθιστότητα.

Ταυτόχρονα, η έλλειψη ηλιακού φωτός παίζει καθοριστικό ρόλο στη ρύθμιση της διάθεσής μας. Το φως του ήλιου συμβάλλει στην παραγωγή σεροτονίνης, ενός νευροδιαβιβαστή που συνδέεται με το αίσθημα ευεξίας και συναισθηματικής σταθερότητας. Όταν ο ουρανός είναι συννεφιασμένος και οι ώρες φωτεινότητας μειώνονται, τα επίπεδα σεροτονίνης πέφτουν, γεγονός που μπορεί να μας κάνει πιο μελαγχολικούς, κουρασμένους ή χωρίς κίνητρο. Αυτή η βιοχημική αλλαγή εξηγεί και τις έντονες λιγούρες που εμφανίζονται τις βροχερές ημέρες: ο οργανισμός αναζητά υδατάνθρακες, καθώς αυτοί συμβάλλουν έμμεσα στην αύξηση της σεροτονίνης.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η διάσταση του φύλου. Μελέτες δείχνουν ότι οι γυναίκες επηρεάζονται δυσανάλογα περισσότερο από τη βροχή σε ψυχολογικό επίπεδο, αναφέροντας χαμηλότερη ικανοποίηση από τη ζωή και εντονότερη συναισθηματική πτώση σε σύγκριση με τους άνδρες. Οι επιστήμονες δεν έχουν καταλήξει σε μία μοναδική εξήγηση, ωστόσο πιθανολογείται ότι ορμονικοί παράγοντες, κοινωνικοί ρόλοι και αυξημένη ευαισθησία σε περιβαλλοντικά ερεθίσματα παίζουν συνδυαστικό ρόλο.

Κι όμως, η βροχή δεν επιδρά μόνο αρνητικά. Ο ήχος της βροχής έχει αποδειχθεί ότι λειτουργεί καταπραϋντικά για τον εγκέφαλο. Εντάσσεται στην κατηγορία του λεγόμενου «ροζ θορύβου», ενός σταθερού, χαμηλής έντασης ηχητικού μοτίβου που μειώνει τη δραστηριότητα του εγκεφαλικού φλοιού και διευκολύνει τη χαλάρωση. Γι’ αυτό και οι ήχοι βροχής χρησιμοποιούνται συχνά σε εφαρμογές και ηχογραφήσεις ύπνου: βοηθούν στη μείωση του στρες και στη βελτίωση της ποιότητας του ύπνου.
Με άλλα λόγια, η βροχή επηρεάζει το σώμα και το μυαλό σε πολλά επίπεδα, από τη χημεία του εγκεφάλου μέχρι τις καθημερινές μας συνήθειες. Και ίσως γι’ αυτό, όσο κι αν σας μελαγχολεί, ταυτόχρονα σας ωθεί να επιβραδύνετε και να αναζητήσετε στιγμές ηρεμίας.

Όταν λοιπόν έξω βρέχει, το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε είναι να αφήσουμε τις υποχρεώσεις στην άκρη, να χαλαρώσουμε και να εκμεταλλετούμε τη φυσική αυτή παύση που μας επιβάλλει ο καιρός.

Photo credit: iStock