Οι περισσότεροι από εσάς έχετε συνηθίσει να ελέγχετε τη χοληστερόλη σας στις ετήσιες αιματολογικές εξετάσεις. Όμως, σύμφωνα με τους καρδιολόγους, υπάρχει ένας άλλος δείκτης που μπορεί να προβλέψει τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου ακόμη καλύτερα και συνήθως δεν περιλαμβάνεται στον τυπικό έλεγχο αίματος.

Διαβάστε ακόμη: Πώς η επίσκεψη στο κομμωτήριο μπορεί να προκαλέσει εγκεφαλικό επεισόδιο

Παρότι η καρδιοπάθεια παραμένει η πρώτη αιτία θανάτου στις ΗΠΑ, το εγκεφαλικό επεισόδιο έχει ανέβει πλέον στην τέταρτη θέση, σύμφωνα με τα Στατιστικά Καρδιοπαθειών και Εγκεφαλικών του 2026 της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας. Αν έχετε βιώσει ένα εγκεφαλικό στο οικογενειακό σας περιβάλλον ή αν σας έχουν πει ότι ανήκετε σε ομάδα αυξημένου κινδύνου, είναι φυσικό να αισθάνεστε φόβο. Τα καλά νέα είναι ότι η γνώση σάς δίνει τη δυνατότητα να δράσετε προληπτικά.

Διαβάστε ακόμη: Γιατί είναι «τσιμπημένη» η χοληστερίνη σας; Όχι δεν φταίει η διατροφή

Μύθοι γύρω από την πρόληψη του εγκεφαλικού

Ένας διαδεδομένος μύθος είναι ότι το εγκεφαλικό αφορά μόνο μεγαλύτερες ηλικίες. Στην πραγματικότητα, οι ειδικοί τονίζουν ότι οι βάσεις του κινδύνου τίθενται δεκαετίες νωρίτερα. Η χρόνια φλεγμονή, η αρρύθμιστη αρτηριακή πίεση, η αντίσταση στην ινσουλίνη και οι διαταραχές ύπνου αυξάνουν σταδιακά τον κίνδυνο, ακόμη κι αν εσείς νιώθετε γενικά υγιείς.

Ένα δεύτερο λάθος είναι η υπερβολική εστίαση στη χοληστερόλη. Αν και η LDL («κακή» χοληστερόλη) είναι σημαντική, δεν λέει όλη την αλήθεια. Ο κίνδυνος εγκεφαλικού σχετίζεται επίσης με το πώς λειτουργούν τα αγγεία σας, πόσο «κολλώδες» είναι το αίμα σας και πώς ο οργανισμός σας διαχειρίζεται το στρες και το σάκχαρο.

Ο δείκτης που έχει μεγαλύτερη σημασία από τη χοληστερόλη

Ο δείκτης που, σύμφωνα με τους καρδιολόγους, προβλέπει καλύτερα τον κίνδυνο εγκεφαλικού είναι η Απολιποπρωτεΐνη Β (Apo B). Πρόκειται για μια εξέταση αίματος που δείχνει πόσα αθηρογόνα σωματίδια (δηλαδή «επικίνδυνα» λιπίδια) κυκλοφορούν στο αίμα σας.

Η Apo B θεωρείται πιο αξιόπιστη από τη χοληστερόλη, επειδή μετρά όλα τα σωματίδια που μπορούν να συμβάλουν στη δημιουργία αθηρωματικών πλακών, όχι μόνο την LDL. Έτσι, μπορεί να έχετε «καλή» LDL αλλά αυξημένο αριθμό άλλων λιπιδικών σωματιδίων, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο εγκεφαλικού χωρίς να το γνωρίζετε. Μελέτες σε μεγάλους πληθυσμούς στην Ευρώπη έχουν δείξει ότι η Apo B είναι ισχυρότερος προγνωστικός δείκτης για ισχαιμικά εγκεφαλικά σε σύγκριση με τη μη-HDL ή την LDL χοληστερόλη.

Ποια θεωρείται καλή τιμή Apo B;

Σύμφωνα με το Harvard Health:

  • Κάτω από 90 mg/dL: επιθυμητό επίπεδο για υγιή άτομα
  • 90–129 mg/dL: οριακά έως μέτρια αυξημένο
  • Πάνω από 130 mg/dL: σημαντικά αυξημένος καρδιαγγειακός κίνδυνος

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το ιδανικό επίπεδο διαφέρει από άτομο σε άτομο και εξαρτάται από το ιατρικό σας ιστορικό. Γενικά, η Apo B σας θα πρέπει να βρίσκεται κοντά στον στόχο που έχετε για την LDL.

Πώς μπορείτε να βελτιώσετε τα επίπεδα Apo B;

Αν θέλετε να μειώσετε την Apo B:

  • Αυξήστε τις φυτικές ίνες στη διατροφή σας
  • Περιορίστε τους υπερ-επεξεργασμένους υδατάνθρακες
  • Συνδυάστε αερόβια άσκηση με προπόνηση αντίστασης
  • Ρυθμίστε το βάρος και το σάκχαρό σας

Αν οι αλλαγές στον τρόπο ζωής δεν επαρκούν, καλό είναι να συζητήσετε με τον γιατρό σας το ενδεχόμενο φαρμακευτικής αγωγής.

3 ακόμη παράγοντες κινδύνου για εγκεφαλικό

Εκτός από την Apo B, είναι σημαντικό να δίνετε προσοχή και στα εξής:

  1. Υψηλή αρτηριακή πίεση: Η χρόνια υπέρταση καταστρέφει τα αγγεία και αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο εγκεφαλικού. Στόχος είναι τιμές κάτω από 120/80, πάντα σε συνεννόηση με τον γιατρό σας.
  2. Διαταραχές ύπνου: Παθήσεις όπως η υπνική άπνοια αυξάνουν τον κίνδυνο. Αν ροχαλίζετε έντονα, ξυπνάτε κουρασμένοι ή νιώθετε υπνηλία μέσα στην ημέρα, ζητήστε ιατρική αξιολόγηση.
  3. Υποκείμενα νοσήματα: Καταστάσεις όπως η κολπική μαρμαρυγή ή αιματολογικά νοσήματα (π.χ. δρεπανοκυτταρική αναιμία) αυξάνουν τον κίνδυνο εγκεφαλικού και απαιτούν στενή ιατρική παρακολούθηση.

Photo credit: iStock