Ο “Γλάρος” του Τσέχοφ προσγειώνεται στο σήμερα εγκωμιάζοντας την αξία της αντοχής

Μπορεί ένα έργο που γράφτηκε το 1895 να είναι επίκαιρο; Μπορεί ο σύγχρονος θεατής να ταυτιστεί με τους ήρωες μιας μυθοπλασίας που γεννήθηκε στην τσαρική Ρωσία; Ο σκηνοθέτης Γιώργος Βάλαρης παρουσιάζει μια εκδοχή του τσεχοφικού έργου που μας γέμισε με σκέψεις, συναισθήματα και εικόνες. Οι χαρακτήρες μοιάζουν εγκλωβισμένοι σε μια κατάσταση όπου το παρελθόν και το παρόν συνυπάρχουν, επηρεάζοντας τις επιλογές και τις αντιδράσεις τους. Αυτή η αίσθηση στασιμότητας εντείνει το αίσθημα της ματαίωσης.
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της προσέγγισης είναι ίσως η έμφαση στη σιωπή. Οι παύσεις, τα βλέμματα, οι μικρές κινήσεις αποκτούν μεγαλύτερη σημασία από τα λόγια. Εκεί, μέσα σε αυτές τις «ρωγμές», αποκαλύπτεται η αλήθεια των χαρακτήρων. Δεν χρειάζονται εξηγήσεις· το συναίσθημα μεταδίδεται άμεσα, σχεδόν ενστικτωδώς.

Μπορείτε να διαβάσετε επίσης: Αλέξανδρος Κασσανδρινός: Αν καταφέρω να ευαισθητοποιήσω έστω και έναν άνθρωπο, αυτή είναι η μεγαλύτερη ανταμοιβή μου

 

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

 

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Achilles Tsoutsis (@achilles_tsoutsis)

Τα πρόσωπα

Οι ήρωες της ιστορίας μας συναντιούνται σε ένα εξοχικό, κουβαλώντας ο καθένας τις δικές του επιθυμίες, φιλοδοξίες και ματαιώσεις. Οι σχέσεις τους διασταυρώνονται, μπλέκονται και τελικά οδηγούνται σε αδιέξοδα που δεν εκτονώνονται με κραυγές, αλλά με σιωπές. Αυτή ακριβώς η σιωπή είναι που λειτουργεί ως βασικός δραματουργικός μηχανισμός. Όλα αυτά που υπάρχουν στο μυαλό μας και την ψυχή μας, όλα αυτά που θέλουμε να πούμε και δεν τα λέμε. Όχι μονάχα για να μην πληγώσουμε τους άλλους. Αλλά γιατί φοβόμαστε να τα ακούσουμε.

Η Αρκάντινα, μια διάσημη ηθοποιός που την υποδύεται η Κατερίνα Διδασκάλου, αποτελεί το κεντρικό πρόσωπο της ιστορίας. Μια ισχυρή προσωπικότητα αλλά παράλληλα μια γυναίκα που προσπαθεί να διατηρήσει τον έλεγχο, τόσο στην καριέρα όσο και στις προσωπικές της σχέσεις. Η ανάγκη της για επιβεβαίωση, η αγωνία απέναντι στο πέρασμα του χρόνου και η επιθυμία της να παραμείνει επιθυμητή δημιουργούν ένα σύνθετο και βαθιά ανθρώπινο πορτρέτο. Απέναντί της βρίσκεται ο γιος της Κονσταντίν που ερμηνεύει ο Δημήτρης Τσίκλης, ένας νεαρός καλλιτέχνης που παλεύει να χαράξει τη δική του πορεία. Η σχέση τους είναι γεμάτη ένταση, όχι λόγω ανοιχτών συγκρούσεων, αλλά εξαιτίας μιας διαρκούς αίσθησης σύγκρισης και απόρριψης. Εκείνος αναζητά αναγνώριση, εκείνη αδυνατεί, ή ίσως δεν θέλει, να του τη δώσει. Το χάσμα ανάμεσά τους δεν γεφυρώνεται ποτέ πραγματικά.

Μπορείτε να διαβάσετε επίσης: Ο Γιώργος Λάνθιμος είναι ο φωτογράφος που έπλασε ο κινηματογράφος

Σημαντικό ρόλο παίζει και ο συγγραφέας Τριγκόριν που τον υποδύεται ο Παναγιώτης Μπουγιούρης, ένας άντρας που φέρει το βάρος της επιτυχίας, αλλά ταυτόχρονα μοιάζει παγιδευμένος μέσα σε αυτήν. Η παρουσία του προκαλεί θαυμασμό, αλλά και ερωτική επιθυμία στη νεαρή Νίνα, η οποία βλέπει σε εκείνον την ευκαιρία της να μπει στον κόσμο της τέχνης. Η σχέση τους δεν βασίζεται μόνο στον έρωτα, αλλά και σε μια βαθύτερη ανάγκη φυγής από την μίζερη πραγματικότητα.

Η Νίνα που την ερμηνεύει η Αναστασία Γαλερού Βλάσση, εκπροσωπεί τη νεότητα και το όνειρο. Είναι γεμάτη φιλοδοξία και ενθουσιασμό την ώρα που νιώθει ευάλωτη και τρωτή. Το ταξίδι της μέσα στο έργο είναι ίσως το πιο σκληρό, καθώς έρχεται αντιμέτωπη με την απογοήτευση και την απώλεια των ψευδαισθήσεων της. Μέσα από αυτήν, το έργο αναδεικνύει το τίμημα της επιθυμίας και την πλάνη του νεανικών φιλοδοξιών που συνθλίβονται από την σκληρότητα του ρεαλισμού.

Στον ρόλο του ορθολογιστή γιατρού Ντορν είδαμε τον Βασίλη Αφεντούλη να παρατηρεί με την καθαρότητα της σκέψης του εξωγενή παράγοντα τους ήρωες μας. Τον αδελφό της Αρκάντινα και ιδιοκτήτη του κτήματος Πιοτρ Νικολάγιεβιτς Σόριν υποδύεται ο Τάκης Σακελλαρίου που ηλικιωμένος πλέον νιώθει πως δεν έζησε όπως θα ήθελε. Την μελαγχολική κόρη του επιστάτη του κτήματος Μάσα που είναι ερωτευμένη με τον γιο της Αρκάντινα, Κονσταντίν ερμηνεύει η Νάνσυ Μπούκλη ενώ στο ρόλο του πεζού και άτολμου συζύγου της , Σεμιόν Μεντβεντένκο, δάσκαλο στο επάγγελμα βρίσκουμε τον Πάνο Κλάδη. 

“Ο γλάρος”: Ο ρόλος της αισθητικής

Η παράσταση καταφέρνει να φωτίσει αυτές τις σχέσεις χωρίς να τις υπερφορτώνει. Το σκηνικό είναι λιτό, σχεδόν απογυμνωμένο, επιτρέποντας στους ηθοποιούς να κινηθούν με ελευθερία και να αναδείξουν τις εσωτερικές διακυμάνσεις των χαρακτήρων. Ο χώρος “ΦΙΑΤ” που φιλοξενεί την παράσταση έχει μια βιομηχανική αισθητική που δεν συμμετέχει στο έργο, το φιλοξενεί όμως με στοργή.  Ο φωτισμός και η μουσική λειτουργούν υποστηρικτικά, χωρίς να επιβάλλονται, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα που ενισχύει τη συναισθηματική ένταση. Τα κουστούμια που επιμελήθηκε η σχεδιάστρια Ιωάννα Κουρμπέλα κινούνται στην λογική της δωρικότητας. Η αισθητική αποτελεί ένα σημαντικό συντελεστή της παράστασης, ένα αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητας της.

Ο εναλλακτικός τίτλος που προσέθεσε ο Γιώργος Βάλαρης “Η ικανότητα να αντέχεις” αποτυπώνει το στίγμα της παράστασης. Το ζητούμενο στην εποχή μας είναι η αντοχή. Η δύναμη να συνεχίζεις. Όσο και αν είμαστε παγιδευμένοι σε καταστάσεις που δεν μας ικανοποιούν, όσο και αν μας θλίβει η ματαιότητα της καθημερινότητας κι όσο και αν μας φοβίζει το μέλλον, μόνη ας επιλογή είναι να συνεχίσουμε. Όχι πάντα γιατί είμαστε θαραλλέοι. Ίσως γιατί η αποδοχή της παραίτησης μας φοβίζει περισσότερο.

Photo Credits: IG @valarisgeorge