Και ξαφνικά, ξυπνήσαμε στο 2016. Λες και κάποιος πάτησε ένα κουμπί και το feed των social media μετατράπηκε σε μια συλλογική χρονομηχανή. Η Kylie Jenner έδωσε το σύνθημα αναπολώντας την «King Kylie» era της, με τα μπλε μαλλιά και τα lip kits που έχτισαν την αυτοκρατορία της. Η Hailey Bieber ξέθαψε στιγμιότυπα από τα πρώτα της βήματα στο modeling, ενώ η Reese Witherspoon μοιράστηκε «ακατέργαστες» στιγμές από τα πλατό της εποχής. Ακόμα και η Dua Lipa μας θύμισε πώς ήταν πριν γίνει η απόλυτη pop icon. Kαι φυσικά, οι Ελληνίδες αποδέχτηκαν το challenge: η Σοφία Καρβέλα, η Μπέτυ Μαγγίρα, η Δούκισσα Νομικού και η Μαριέττα Χρουσαλά πλημμύρισαν τις οθόνες μας με στιγμιότυπα μιας άλλης δεκαετίας.

Διαβάστε ακόμα: Age shaming: Καλώς ήρθες στο κλαμπ, Bradley Cooper 

Γιατί όμως αυτή η υστερία; Η επιφανειακή εξήγηση είναι απλή: Τα social media λατρεύουν τα trends που ενώνουν μαζικά τον κόσμο σε μια κοινή αφήγηση. Ένα challenge τύπου «ανέβασε τη φωτό σου από το 2016» είναι εύκολο, ασφαλές και αλγοριθμικά αποδοτικό. Σου δίνει likes, σχόλια τύπου «πόσο άλλαξες!» και μια αίσθηση συμμετοχής σε κάτι μεγαλύτερο από εσένα. Είναι ένα καθαρό nostalgia bait σχεδιασμένο για engagement. Και πιάνει, γιατί πατάει στην ανάγκη μας να ανήκουμε κάπου.

Πηγαίνοντας όμως βαθύτερα, οι αναλυτές λένε πως ψάχνουμε απεγνωσμένα την τελευταία εποχή της «αθωότητας» του διαδικτύου. Ήταν μια εποχή χωρίς την επέλαση του AI, που οι φωτογραφίες ήταν κατά κάποιον τρόπο γνήσιες, παρά τα βαριά φίλτρα. Ήταν πριν την πανδημία που μας άλλαξε όλους βίαια. Ήταν 10 χρόνια που μέτρησαν διπλά σαν βάρος στην ψυχή μας.

Αλλά ας μη γελιόμαστε. Η σύγκριση με το παρελθόν είναι εξ ορισμού άνιση και άδικη. Το παρελθόν θα βγαίνει πάντα νικητής στα μάτια μας, όχι επειδή ο κόσμος ήταν καλύτερος τότε, αλλά επειδή εμείς ήμασταν αλλιώς: πιο όμορφοι, πιο νέοι, πιο ξέγνοιαστοι.

Προσωπικά, βρίσκω όλη αυτή την τάση όχι απλώς μάταιη, αλλά βαθιά ψυχοφθόρα. Δεν μου αρέσει να βγάζω φωτογραφίες και δεν βρίσκω τον λόγο να το κάνω.  Ό,τι αξίζει πραγματικά να θυμάμαι, καταγράφεται στο μυαλό μου. Το βρίσκω χάσιμο χρόνου να κάθεσαι μετά από χρόνια και να κοιτάς παλιές εικόνες, προσπαθώντας να νιώσεις κάτι που έχει πεθάνει. Αυτό που οι άλλοι βαφτίζουν «γλυκιά νοσταλγία», εμένα μου φέρνει μόνο θλίψη. Είναι η υπενθύμιση ενός χρόνου που έφυγε ανεπιστρεπτί.

Διαβάστε ακόμα: Στην εποχή της ευκολίας (ή μήπως του εύκολου;)

Ίσως τελικά όλο αυτό το 2016 trend να είναι η απόλυτη ειρωνεία. Λειτουργούμε ακριβώς όπως τα φίλτρα που νοσταλγούμε. Όπως το Instagram τότε θόλωνε τις ατέλειες, λείαινε το δέρμα και έδινε μια ψεύτικη λάμψη στα πρόσωπά μας, ακριβώς έτσι λειτουργεί και ο εγκέφαλός μας με το παρελθόν: κάνει ένα διαρκές, αυθαίρετο photoshop στις αναμνήσεις. Είναι βιολογικά προγραμματισμένος να «σβήνει» τα δύσκολα, να απαλύνει τον πόνο και να κρατάει μόνο τα highlights, δημιουργώντας μια ωραιοποιημένη πλάνη που μας βολεύει. Αυτό που θυμόμαστε δεν είναι η αλήθεια του 2016, αλλά η «φιλτραρισμένη» εκδοχή του. Και στο μεταξύ η πραγματικότητα παραμένει εδώ, στο τώρα, περιμένοντας να τη ζήσουμε χωρίς φίλτρα.

Photo credit: @reesewitherspoon/Instagram

Creative: Aνδρέας Κωστόπουλος