Ακόμη θυμάμαι μια θεατρική παράσταση που είχα παρακολουθήσει με τον Κωνσταντίνο Μαρκουλάκη και τη Στεφανία Γουλιώτη, στο σαλόνι του σπιτιού τους, στο έργο «God of Carnage», μαζί με ένα ζευγάρι γονιών που κουβέντιαζαν αρχικά, πολιτισμένα για το bullying των παιδιών τους. Η πρωταγωνίστρια παθαίνει παροξυντικό βήχα κι αρχίζει να εκσφενδονίζει ρουκέτες στα λευκώματα μόδας και τέχνης. Το σπίτι τους δεν θα ήταν ποτέ ξανά το ίδιο, όπως και η σχέση τους.

Διαβάστε επίσης: Αμηχανία, γυμνό και Dior: σημειώσεις από τα Grammy

Το σκεφτόμουν όσο έβλεπα τις νέες εκδόσεις που έχουν προγραμματιστεί να βγουν μέσα στη χρονιά που διανύουμε. Αν αγαπάς τα βιβλία και τα περιοδικά, ξέρεις να αναγνωρίζεις το περιεχόμενο από το εξώφυλλο. Όπως και τη φόδρα σε ένα καλοραμμένο ρούχο. Κάπως έτσι οι σελίδες με θέα σε οδηγούν στο ατελιέ του Christian Dior ή του Jean-Paul Gaultier, σε έναν φανταστικό διάλογο της Elsa Schiaparelli με τη Miuccia Prada, στη σχέση του Azzedine Alaïa και του Thierry Mugler, στις κούκλες βιτρίνας, ή σε μια βιογραφία της Carolyn Bessette-Kennedy.

Γιατί τα coffee-table βιβλία δεν είναι απλώς διακοσμητικά αντικείμενα αλλά κυρίως δείγματα πολιτισμού, μνήμης και ταυτότητας.

Σε κάθε λεύκωμα θα βρεις φωτογραφίες, μόδα, τέχνη, ιστορία, προσωπική αφήγηση, σαν μια τρυφερή εμμονή με τη μνήμη.

Η μόδα φλερτάρει με την αιωνιότητα, το κλασικό, την πρωτοπορία, τη στιγμή, την κουλτούρα, τις περασμένες δεκαετίες, αλλά και την πολυτέλεια, τη μόδα του δρόμου, τις αντιθέσεις. Εικόνες με ιστορικό βάθος, αναγνώστες που θέλουν να μάθουν, να γίνουν ακόμη πιο σοφοί, ίσως και συλλέκτες, να ανακαλύψουν ξανά οικείες διαδρομές. Μαρτυρίες και επαναστάσεις με αιτία, βιβλία με ιστορική βαρύτητα σαν άτυπα μουσεία που διεκδικούν μια θέση στη βιβλιοθήκη, στο τραπέζι, ίσως ακόμη και στο πάτωμα, σε ένα άναρχο installation.

Η αισθητική είναι το ζητούμενο, γιατί η αισθητική θα σώσει τον κόσμο. Ή δείξε μου τι διαβάζεις, τι ξεφυλλίζεις, για να σου πω ποιος ή ποια είσαι. Γιατί τελικά, είμαστε οι επιλογές μας. Όλα παίζουν ρόλο. Από την ποιότητα του χαρτιού και τη βιβλιοδεσία μέχρι την υφή του εξωφύλλου σε μια εμπειρία αφής και θέασης.

Δεν θα ξεχάσω ένα λεύκωμα που έχω στην προσωπική μου συλλογή για τον Alexander McQueen που από τη μια είναι το πορτρέτο του, και όταν το κινείς για λίγο, βλέπεις μια νεκροκεφαλή. Σαν κάτι κάρτες που είχαμε όταν ήμασταν παιδιά. Είναι η στιγμή που ξεχνάμε για λίγο το σκρολάρισμα, τις αναρτήσεις, την γρήγορη κατανάλωση, και σταματάμε τον χρόνο. Ξεφυλλίζουμε, επιστρέφουμε σε προηγούμενες σελίδες, ταξιδεύουμε.

Η μόδα σε pause. Ακόμη κι αν κατηγορούμε συχνά τη μόδα ότι δεν παράγει κάτι καινούργιο, ανακυκλώνει χρονιές, αρχεία, ντοκουμέντα, με νέα υφάσματα, ειδικά η fast fashion βρίσκει στο βιβλίο έναν χώρο παύσης. Μπορούμε να το διαπιστώσουμε όταν θα επενδύσουμε σε εκδόσεις αφιερωμένες σε σχεδιαστές (από τον Giorgio Armani μέχρι την Coco Chanel), φωτογράφους (Helmut Newton, David Bailey, Patrick Demarchelier), μοντέλα (Naomi Campbell, Kate Moss, Claudia Schiffer) ή ιστορικές περιόδους (από τη γέννηση του κορσέ στη φουτουριστική εποχή του Paco Rabanne και του André Courrèges) αλλά και τους Έλληνες δημιουργούς όπως η Λουκία και ο Γιάννης Τσεκλένης.

Ο Γιάννης Τσεκλένης μού είχε ζητήσει χρόνια πριν να αποκωδικοποιήσουμε μαζί πρωτοσέλιδα και εξώφυλλα, μαζί με τα αφιερώματα του διεθνούς Τύπου. Θυμάμαι ότι συναντιόμασταν μία φορά την εβδομάδα στο γραφείο του στην οδό Κολωνού στο κέντρο της Αθήνας για να φτιάξουμε ένα scrapbook στο μέγεθος των New York Times με ένα εισαγωγικό κείμενο που είχα γράψει για την επίσημη καταγραφή του Έλληνα που ταξίδεψε τη γενέτειρά του σε ολόκληρο τον κόσμο, ένα ντοκιμαντέρ σε κίνηση πριν από τα social media, σελίδες με ιστορία και εμπριμέ εικόνες πίσω από τους ασπρόμαυρους τίτλους. Και τη φράση του: «Πολλές φορές χρησιμοποιώ καυστικά τη φράση ότι τις ηπείρους τις ανακαλύπτεις διαπλέοντας ωκεανούς. Απ’ ό,τι βλέπετε δεν άφησα και κανέναν ωκεανό…»

Μετά την υπερβολική χρήση ψηφιακών εικόνων και τη συνεχή ροή εικόνων στα κοινωνικά δίκτυα, ο κορεσμός είναι δεδομένος. Ένα προσεκτικά επιμελημένο βιβλίο επιβάλλει τον δικό του ρυθμό. Δεν είναι και λίγο να μπορείς να έχεις μια αισθητική εμπειρία μέσα στο σπίτι σου, να ζεις με την εικόνα, να μην τη βλέπεις απλώς στιγμιαία, να επιβραδύνεις, να απολαμβάνεις την ομορφιά.

Από το «Valentino: A Grand Italian Epic», ένα λεύκωμα που εξερευνά τη ζωή και την καριέρα του Valentino Garavani, με ντοκουμέντα από ιδιωτικά αρχεία, σχέδια υψηλής ραπτικής και εμβληματικές συλλογές, μέχρι το «Peter Lindbergh: On Fashion Photography», ένα από τα πιο αγαπημένα βιβλία μόδας που κατά καιρούς εμφανίζονται στις κατηγορίες των best-sellers στο Amazon, είναι η αφορμή να θαυμάσουμε 300 φωτογραφίες από τον θρυλικό φωτογράφο μόδας Peter Lindbergh. Θυμάστε τα top models από τη δεκαετία του ’90 με λευκά πουκάμισα; Στη σελίδα 135 θα φρεσκάρετε μνήμη και αέρα. Μπορεί ακόμη και τη ντουλάπα σας.

Photo: Peter Lindbergh από το λεύκωμά του

Creative: Ανδρέας Κωστόπουλος