Η μόδα του στέμματος
Η «διπλωματία της ενδυμασίας» θα φορεθεί πολύ (και) φέτος. Σε περιοδείες και επίσημες εκδηλώσεις, τελετές βράβευσης, προβολές, επιδείξεις μόδας, εθνικές γιορτές, η βασιλική οικογένεια χρησιμοποιεί συχνά τη μόδα ως εργαλείο, συνώνυμο της εξουσίας.
‘Eχουν γραφτεί αμέτρητες σελίδες για τη βασιλική οικογένεια της Αγγλίας, τις διαμάχες, την «κατάρα», τους συμβολισμούς. Έχουν γυριστεί σειρές, ταινίες, ντοκιμαντέρ. Και τώρα που μόλις κυκλοφόρησε το βιβλίο «Fashioning the crown: A story of power, conflict and couture», με την υπογραφή της Justine Picardie, 454 σελίδων, η οποία γνωρίζει την ιστορία από μέσα, προσπαθώ να καταλάβω τι καινούργιο μπορούμε να μάθουμε. Όχι τόσο για τη στέψη, τις τιάρες, τα κοσμήματα, τη βασιλική μόδα, τις ανατροπές. Αλλά για την ουσία.
Διαβάστε ακόμα: Η γρήγορη μόδα δεν είναι fast food
«Πρέπει να το δεις για να το πιστέψεις» είναι η φράση που έχει τυπωθεί σε χιλιάδες υφασμάτινες σακούλες που «ντύνουν» την πολυτελή έκδοση, η οποία αναμένεται να εξελιχτεί σε μπεστ σέλερ. Ιστορίες εξουσίας, σύγκρουσης και υψηλής ραπτικής ή μήπως υψηλής διπλωματίας;
Μετά τη διαδοχή, τους «εξόριστους», τη «διπλή» ασθένεια, τη σιωπή, άνοιξε και ο φάκελος Epstein, με τον αδερφό του βασιλιά, Andrew Mountbatten-Windsor, να έχει τεθεί υπό αστυνομική κράτηση. Με τα πρόσφατα προβλήματα της βρετανικής βασιλικής οικογένειας ξεκινά και μια νέα εποχή διπλωματικής ενδυμασίας.
Δεν ήταν τυχαίο ότι, στην Εβδομάδα Μόδας του Λονδίνου, ο βασιλιάς Κάρολος συνόδευσε τη Stella McCartney στην επίδειξη της, κάτι που μάλλον δεν θα βλέπαμε πριν από μερικά χρόνια. Ντυμένος με μια από τις χαρακτηριστικές του «χαρούμενες» γραβάτες, ένα «αταίριαστο» μαντήλι τσέπης και ένα κοστούμι made in Britain, το μήνυμα ήταν σαφές: “business as usual”. «Η εμφάνιση του βασιλιά, με το βρετανικό, κατόπιν παραγγελίας, κοστούμι του, μπορεί να ερμηνευθεί ως μια προσπάθεια να δείξει τόλμη, να διατηρήσει την ψυχραιμία του και να συνεχίσει να λειτουργεί κανονικά εν μέσω μιας ακόμη υπαρξιακής κρίσης», είπε σε συνέντευξη της η συγγραφέας του βιβλίου.
Ακολούθησαν εικόνες με τον πρίγκιπα και την πριγκίπισσα της Ουαλίας στα βραβεία BAFTA, στις ίδιες αποχρώσεις, με μπορντό βελούδινα ρούχα. Κάποιοι έσπευσαν να μιλήσουν για «Διπλωματία Pantone»… Η οικογένεια Windsor ανέκαθεν χρησιμοποιούσε τη μόδα ως όπλο σε περιόδους κρίσης. Είναι η στιγμή που τα ρούχα αξιοποιούνται για να εκφράσουν δύναμη και συναισθήματα, όπως η ευαισθησία και η θλίψη, αλλά και γεγονότα: τη γέννηση, τον θάνατο, την απώλεια…
Η «διπλωματία της ενδυμασίας» θα φορεθεί πολύ (και) φέτος. Σε περιοδείες και επίσημες εκδηλώσεις, τελετές βράβευσης, προβολές, επιδείξεις μόδας, εθνικές γιορτές, η βασιλική οικογένεια χρησιμοποιεί συχνά τη μόδα ως εργαλείο, συνώνυμο της εξουσίας. Η πριγκίπισσα της Ουαλίας, παρευρέθηκε σε κρατική δεξίωση στη Νέα Ζηλανδία με μαύρο φόρεμα Jenny Packham, διακοσμημένο με ασημένια φύλλα φτέρης, το εθνικό έμβλημα της χώρας. Την Ημέρα της Κοινοπολιτείας στο Αβαείο του Ουέστμινστερ πέρυσι εμφανίστηκε με έντονο κόκκινο (το χρώμα του Καναδά), ενώ όταν επισκέπτεται την Ιρλανδία επιλέγει αποχρώσεις του πράσινου τριφυλλιού. Ακολουθεί, ασφαλώς, το παράδειγμα της πριγκίπισσας Diana, που έμεινε στην ιστορία και για το φόρεμα με κόκκινους κύκλους, ώστε να «ταιριάζει» με την ιαπωνική σημαία, κατά τη διάρκεια της περιοδείας της στην Ιαπωνία το 1986. Στη Σαουδική Αραβία φωτογραφήθηκε με φόρεμα διακοσμημένο με χρυσά γεράκια, έμβλημα της χώρας.
Αναζήτησα φωτογραφίες και λέξεις πίσω από τις εικόνες στο βιβλίο που μόλις κυκλοφόρησε. Καπέλα διακοσμημένα με φτερά στρουθοκαμήλου για τις επίσημες επισκέψεις της βασίλισσας Ελισάβετ στη Νότια Αφρική, επαναλήψεις ρούχων, μετάβαση από παστέλ χρώματα σε βασικά, με κρυφά πολιτικά μηνύματα. Όταν επέλεξε ένα μπλε και κίτρινο καπέλο για την επίσημη έναρξη του Κοινοβουλίου το 2017, με το Brexit στην κορυφή της ατζέντας, πολλοί υποστήριξαν ότι θύμιζε την ευρωπαϊκή σημαία. Οι εκπρόσωποι του παλατιού αρνήθηκαν ότι υπήρχε κάποιο μήνυμα. Όποιος, όμως, έχει εκπαιδευτεί να αποκωδικοποιεί τους ενδυματολογικούς κανόνες έκανε διαφορετική «ανάγνωση». Όπως και όταν φόρεσε καρφίτσα-δώρο του Barack Obama κατά τη διάρκεια της επίσημης επίσκεψης του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ το 2018.
Η μόδα φωνάζει, ψιθυρίζει, αποκαλύπτει, παραπλανεί. Πριν από έναν χρόνο, το Παλάτι του Κένσινγκτον ανακοίνωσε ότι η Kate Middleton δεν θα δημοσιοποιεί πλέον λεπτομέρειες της γκαρνταρόμπας της, ώστε να δοθεί έμφαση στις δράσεις της και όχι στα ρούχα της. Παρόλα αυτά, επενδύει στη βιωσιμότητα, σε γυναίκες σχεδιάστριες, Βρετανούς δημιουργούς, υφάσματα made in Britain αλλά και κομμάτια fast fashion.
Και η Meghan Markle; Η Δούκισσα του Σάσεξ έχει δηλώσει πως ένιωσε απελευθέρωση όταν απαλλάχθηκε από τους ενδυματολογικούς περιορισμούς, το βασιλικό πρωτόκολλο και το υποχρεωτικό (!) καλσόν στο χρώμα του δέρματος. Σήμερα μπορεί να φορέσει ό,τι επιθυμεί, καθώς δεν είναι πλέον εν ενεργεία μέλος της βασιλικής οικογένειας.
Η Justine Picardie παρευρέθηκε κάποτε σε ένα κυνήγι στο Balmoral, όπου είδε την αείμνηστη βασίλισσα να πλένει τα πιάτα φορώντας γάντια κουζίνας. Μαζί με αυτές τις μαρτυρίες, οι αφηγήσεις της ως ιστορικού μόδας της είναι εξαιρετικά χρήσιμες όταν συνθέτει τις ιστορίες των Γουίνδσορ και των σχεδιαστών που τους έντυναν.
Και πώς γεννήθηκε το σύνθημα, «Πρέπει να με βλέπουν για να με πιστεύουν»; Mε την άποψη της βασίλισσας Ελισάβετ ότι φορώντας φωσφοριζέ πράσινα και ροζ ταγέρ επιδίωκε να είναι πάντα ορατή στο πλήθος. Διπλωματία Pantone, απόχρωση 802.

Πηνελόπη Παπανικολάου
Λέγκω Μιχαλοπούλου
Εμμανουέλα Μαθιουδάκη