Η επιστροφή των γραφείων συνοικεσίων (ή καλύτερα, «γραφείων γνωριμιών», όπως προτιμούν πλέον να τα αποκαλούν οι ιδιοκτήτες τους) μοιάζει εκ πρώτης όψεως παράδοξη. Σε μια εποχή όπου η γνωριμία με έναν πιθανό σύντροφο μπορεί να γίνει με ένα swipe στην οθόνη, όπου τα κοινωνικά δίκτυα και οι εφαρμογές υπόσχονται αμέτρητες επιλογές, θα περίμενε κανείς ότι η ανάγκη για μεσάζοντες στον έρωτα θα είχε εξαφανιστεί. Κι όμως, συμβαίνει το αντίθετο.

Διαβάστε ακόμα: Ghosting, love bombing, gaslighting: Όταν το dating χρειάζεται διάγνωση

Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότεροι άνθρωποι (και μάλιστα όχι μόνο μεγαλύτερης ηλικίας) χτυπούν την πόρτα αυτών των γραφείων. Ανάμεσά τους βρίσκονται επαγγελματίες με απαιτητικά ωράρια, διαζευγμένοι που δεν θέλουν να ξαναμπουν στην τυχαία περιπέτεια των εφαρμογών, αλλά και νέοι άνθρωποι που δηλώνουν κουρασμένοι από γνωριμίες που δεν οδηγούν πουθενά.

Η διαδρομή του προξενιού στην ελληνική κοινωνία είναι μακρά. Από τα παλιά συνοικέσια με τους γονείς στο σαλόνι, τον καφέ στο σερβίτσιο και τη νύφη σιωπηλή απέναντι στον υποψήφιο γαμπρό, μέχρι τα γραφεία γνωριμιών που γνώρισαν άνθιση τις δεκαετίες του ’80 και του ’90, η ιδέα ότι κάποιος τρίτος θα βοηθήσει δύο ανθρώπους να συναντηθούν δεν είναι καινούργια. Εκείνα τα χρόνια οι αγγελίες μιλούσαν συχνά τη γλώσσα της οικονομικής ασφάλειας: ευκατάστατοι κύριοι, ακίνητα, καταθέσεις, προοπτική γάμου.

Σήμερα το λεξιλόγιο έχει αλλάξει. Οι ιδιοκτήτες των γραφείων αποφεύγουν τη λέξη «συνοικέσιο» και μιλούν για «σοβαρές γνωριμίες». Τα προφίλ που δημιουργούν για τα μέλη τους περιλαμβάνουν στοιχεία προσωπικότητας, μορφωτικό επίπεδο, ενδιαφέροντα και προσδοκίες από μια σχέση. Οι φωτογραφίες συχνά δεν δείχνονται από την αρχή, μια συνειδητή επιλογή, όπως λένε, για να μη λειτουργεί η εικόνα ως φίλτρο που κλείνει πόρτες πριν ακόμη ανοίξει μια συζήτηση.

Το πιο ενδιαφέρον, όμως, δεν είναι η διαδικασία. Είναι οι λόγοι που οδηγούν τους ανθρώπους εκεί. Η κυρίαρχη αφήγηση των τελευταίων ετών ήταν ότι η τεχνολογία απελευθέρωσε το φλερτ. Οι εφαρμογές γνωριμιών υποσχέθηκαν έναν κόσμο όπου ο καθένας μπορεί να συναντήσει τον ιδανικό σύντροφο μέσα από αλγορίθμους και ατελείωτες επιλογές. Θεωρητικά, ποτέ άλλοτε δεν ήταν τόσο εύκολο να γνωρίσεις κάποιον.

Στην πράξη, πολλοί περιγράφουν το αντίθετο. Οι χρήστες μιλούν για μια εμπειρία που θυμίζει «fast food» γνωριμιών: ατελείωτα μηνύματα που δεν οδηγούν σε συνάντηση, ραντεβού που ακυρώνονται την τελευταία στιγμή, ανθρώπους που εξαφανίζονται χωρίς εξήγηση. Σε αυτό προστίθενται οι συχνά παραπλανητικές φωτογραφίες και η αίσθηση ότι όλοι βρίσκονται διαρκώς σε αναζήτηση μιας καλύτερης επιλογής. Το αποτέλεσμα είναι μια κουραστική διαδικασία που αφήνει πολλούς με την εντύπωση ότι η αφθονία επιλογών τελικά ακυρώνει τη δέσμευση.

Σε αυτό το περιβάλλον, τα γραφεία συνοικεσίων εμφανίζονται σε αρκετούς ως ένας πιο «φιλτραρισμένος» χώρος. Υπόσχονται προστασία, ασφάλεια αλλά και εξοικονόμηση χρόνου, μια στοιχειώδη διασφάλιση ότι οι άνθρωποι που θα γνωριστούν έχουν παρόμοιες προθέσεις, αλλά και την αίσθηση ότι κάποιος έχει ήδη κάνει μια πρώτη επιλογή συμβατότητας.

Εκεί βρίσκεται ίσως και η πιο ενδιαφέρουσα αντίφαση του φαινομένου. Τα γραφεία γνωριμιών, τα προξενιά των φίλων ή ακόμη και οι εφαρμογές γνωριμιών λειτουργούν τελικά με παρόμοια λογική: κάποιος προτείνει, κάποιος επιλέγει, κάποιος δοκιμάζει. Είναι διαφορετικές εκδοχές του ίδιου μηχανισμού. Ίσως τελικά η επιστροφή των γραφείων συνοικεσίων να μην είναι νοσταλγία για το παρελθόν. Ίσως να είναι απλώς ένα ακόμη σύμπτωμα της ίδιας ανάγκης: να βρεθεί τρόπος, μέσα σε έναν κόσμο που κινείται όλο και πιο γρήγορα, για κάτι που εξακολουθεί να απαιτεί χρόνο, τυχαιότητα και ανθρώπινη παρουσία.

Κι όμως, κάτι φαίνεται να λείπει από όλες αυτές τις μεθόδους. Εκείνη η απρόβλεπτη στιγμή της συνάντησης που δεν οργανώνεται. Το βλέμμα που συναντάς τυχαία σε έναν χώρο, ο τρόπος που κινείται ο άλλος μέσα σε μια παρέα, η «αύρα» που δύσκολα χωρά σε προφίλ, ερωτηματολόγια ή φωτογραφίες.  Ο έρωτας σε κάθε εποχή δεν φαίνεται να υπακούει ούτε στους αλγορίθμους ούτε στους επαγγελματίες μεσάζοντες. Αλλά η αναζήτησή του, όπως δείχνει η ιστορία, βρίσκει πάντα νέους δρόμους.

Photo credit: Materialists/IMDb