Δήμητρα και Σοφία Βάμιαλη: «Η Τέχνη είναι μια επιλογή ζωής, δύσκολη, μοιραία, αναπόφευκτη αλλά εντελώς συναρπαστική!»

Δώσαμε ραντεβού ένα μεσημέρι πριν λίγο καιρό, στο αγαπημένο μας Κολωνάκι. Έχοντας φτάσει στο Φίλιον πιο νωρίς και περιμένοντας να έρθουν, σκεφτόμουν δύο πράγματα. Πρώτον ότι στην εντός των ορίων μας εικαστική σκηνή, ελάχιστοι είναι εκείνοι που δεν γνωρίζουν τις αδελφές Βάμιαλη και την δουλειά τους, και δεύτερον ότι γνωριζόμαστε από τον προηγούμενο αιώνα! Όταν καταφθάνουν χαμογελαστές και αγκαλιαζόμαστε, παρότι πάνε χρόνια που έχουμε να βρεθούμε, είναι σαν αυτός ο προηγούμενος αιώνας με τις τόσο πληθωρικές του αναμνήσεις σε όλα τα επίπεδα (εικαστικά, οικονομικά, προσωπικά) να μας ενώνει αυτομάτως με μια οικειότητα που ο χρόνος την έχει περιφρουρήσει. Η κουβέντα μας ξεκινάει, ξεδιπλώνεται και ρέει. Είναι τόσο πολλά και τόσο ενδιαφέροντα αυτά που λέμε. Όταν έχουμε τελειώσει, φέρνω εικόνα τα απαλά γαλάζια μάτια της Δήμητρας και τα μπλε σπινθηροβόλα της Σοφίας. Η ψυχή είναι στα μάτια.

Διαβάστε ακόμα: Στο Myran της Αγγελικής Παπαβασιλείου, το design μιλά Σκανδιναβικά! 

Δήμητρα, ας τα πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Πες μου πού γεννηθήκατε και πού πήγατε σχολείο;

Δήμητρα: Γεννηθήκαμε στην Αθήνα, στο Παγκράτι, η καταγωγή μας είναι από την Αθήνα, αν και οι προπαππούδες και οι προγιαγιάδες ήταν σκορπισμένοι από διαφορετικά μέρη της Ελλάδας. Τελειώσαμε το Αρσάκειο Τοσίτσειο, όταν ήταν ακόμη θηλέων.

Ωωωω… Τι εποχή κι αυτή! Σχολεία Αρρένων και Θηλέων! Για πάμε λοιπόν, αν σας ζητούσα να κάνετε μια «βουτιά» σε αναμνήσεις των παιδικών σας χρόνων, ποιες μνήμες είναι αποθηκευμένες στο μυαλό σας;

Δήμητρα: Θυμάμαι τις παιδικές διακοπές, τα καλοκαίρια σε ένα εξοχικό σπίτι που είχαμε έξω από την Βάρκιζα, στην Τήνο και στη Σίφνο: στο Βαθύ της Σίφνου πήγαινες μόνο με καΐκι, τη μακριά συλλογή κεραμικών που ξεκίνησαν οι γονείς μας, και αργότερα, μετά την εφηβεία, τις διακοπές στη Μύκονο και στη Σαντορίνη, διαφορετικές Κυκλάδες τότε. Αν και είχαμε τρία χρόνια διαφορά, το παράδοξο ήταν ότι η Σοφία ήταν ένα ροκ αγρίμι εξωτερικά, αλλά ήσυχη και πειθαρχημένη, ενώ εγώ φαινόμουν πιο μετρημένη αλλά ήμουν άτακτη και ανήσυχη. Γενικά όμως δεν ήμασταν ιδιαίτερα ζωηρές· ίσως το σύνδρομο της Αρσακειάδας να έπαιξε ρόλο. Στο Λύκειο, μόνο φαινόμουν λίγο πιο επαναστατημένη. Ωστόσο ήμασταν και οι δύο ιδιαίτερα δημιουργικά παιδιά: θυμάμαι να στήνουμε μικρά σπιτάκια σαν αντίσκηναμέσα στο σπίτι, να κατασκευάζουμε πάντα κάτι με τα χέρια μας, να ζωγραφίζουμε, να σχεδιάζουμε, να φτιάχνουμε αυτοσχέδια έπιπλα, κεραμικά και κοσμήματα.

Σοφία: Εγώ από τα παιδικά χρόνια θυμάμαι πολύ τα παιχνίδια που κάναμε και την εφευρετικότητα μας. Τα «σπιτάκια» που φτιάχναμε και καλούσαμε τους φίλους μας. Θυμάμαι επίσης μοιράζαμε τις τηγανητές πατάτες της γιαγιάς για να φάμε ακριβώς την ίδια ποσότητα. Τα καλοκαίρια στο εξoχικό μας σπίτι, και τα ταξίδια στη Σίφνο και στην Τήνο, τότε που ήταν πολύ διαφορετικά. Αργότερα βέβαια τις διακοπές στη Σαντορίνη και στη Μύκονο.

Τι πιστεύετε ότι έπαιξε ρόλο και ακολουθήσατε και οι δύο καλλιτεχνικά επαγγέλματα;

Δήμητρα: Δεν ξέρω, μας διάλεξαν αυτές οι πρακτικές. Ίσως βρεθήκαμε να έχουμε μια ευρύτατη δημιουργική ελευθερία στο σπίτι, που την ενθάρρυνε κυρίως η μοναδική μαμά μας. Και η γιαγιά. Η τέχνη δεν είναι μόνο επάγγελμα, δεν διαλέγεις να συνδιαλλαγείς με την τέχνη για να αποκατασταθείς επαγγελματικά· συνήθως με καλές δημόσιες σχέσεις μπορείς να αναρριχηθείς, αλλά καλλιτέχνης δεν γίνεσαι, είσαι. Και παρότι τα πεδία διαμορφώνονται από διαφορετικά ερεθίσματα, ως καλλιτέχνης οφείλεις να αποδόσεις τους δαίμονες σου, να έχεις ένα λόγο να διατυπώσεις ακόμη κι αν αυτό έχει ειπωθεί ξανά. Ακόμη κι αν στριμωχτείς στη τελειότητα της απεικόνισης και της αναπαράστασης. Να έχεις ένα αποτύπωμα, ένα λεξιλόγιο. Δεν είναι μια εύκολη επιλογή ζωής αν δεν έχεις δεδομένες συνθήκες, θέλει προσήλωση, συνεχή κατάθεση και ανεξάντλητη ψυχική ενέργεια.

Σοφία: Συμφωνώ με την Δήμητρα. Καλλιτέχνης δεν γίνεσαι, είσαι. Νομίζω ήταν στο DNA μας. Αυτό μας διάλεξε από παιδιά, παρόλο που και οι δύο κάναμε και άλλες παράλληλες σπουδές, ήταν σχεδόν προδιαγεγραμμένη η καλλιτεχνική μας πορεία.

Και να ρωτήσω τώρα, πότε ανακαλύψατε την κλίση σας; Οι γονείς σας υποστήριξαν τις επιλογές σας ως προς το να ασχοληθείτε με την τέχνη ή είχαν – έστω και μικρές- αντιρρήσεις;

Δήμητρα: Από το νηπιαγωγείο ζωγράφιζα και μάλιστα σε μεγάλη κλίμακα, κάτι που τώρα αποφεύγω συνειδητά. Οι γονείς μας ήταν πάντα υποστηρικτές στις επιλογές μας, από τις σπουδές έως όλη την πορεία. Ο μπαμπάς ήταν πολύ αυστηρός αλλά όχι σε θέματα σταδιοδρομίας και καριέρας. Νομίζω πως αν το είχε ανακαλύψει θα γινόταν σπουδαίος καλλιτέχνης, έκανε αυτά τα μεγάλα τραπέζια για φαγητό σαν περφόρμανς και όλο κάτι κατασκεύαζε. Η μαμά έχει μεγάλη αγάπη για τις τέχνες και τη μόδα, για τη ζωή, είναι η αρχηγός του φαν κλαμπ μας.

Σοφία: Όταν είσαι νέος δεν σκέφτεσαι και πολύ, τα πράγματα έρχονται μόνα τους. Το βασικό είναι να παίρνεις ερεθίσματα. Κι εγώ πάντα θυμάμαι να φτιάχνω διάφορα, κοσμήματα και ρούχα από μικρή. Και ναι, οι γονείς μας και κυρίως η μαμά και η σούπερ γιαγιά μας, ήταν πάντα εκεί να μας στηρίζουν. Ήταν πάντα το πρώτο «μπράβο!», το πρώτο «συνέχισε!», η πρώτη λαχτάρα και ανυπομονησία να τα δει και να τα φορέσει. Ακόμα και ο μπαμπάς μας -που όπως είπε και η Δήμητρα ήταν αυστηρός γενικά- μας βοηθούσε με ιδέες και «κατασκευές».

Και πότε καταλάβατε, τι θα σπουδάσετε και με τι θα ασχοληθείτε; Υπήρξε για την καθεμιά σας, κάποιο ξεχωριστό γεγονός που συνέβη και σας επηρέασε;

Δήμητρα: Τέλειωσα ένα σχολείο που δεν υποστήριζε καμιά καλλιτεχνική κλίση, σε λοξοκοιτούσαν αν δήλωνες πως θες να σπουδάσεις κάτι σχετικό με τις τέχνες. Ήξερα όμως πάντα πως αυτό θα ακολουθήσω. Νομίζω επιβεβαιώθηκε μετά το πρώτο ταξίδι στο Λονδίνο, ακριβώς μετά το Λύκειο. Σε κάποιο μουσείο ή γκαλερί, κάτι είδα και είπα αυτό είναι, εδώ βρίσκομαι κι ενώ ήδη σπούδαζα ψυχολογία, την άφησα στην άκρη και ξεκίνησα την προετοιμασία για τις εξετάσεις των Καλών Τεχνών στο Λονδίνο. Οπότε δεν με επηρέασε ένα μόνο γεγονός, είναι μια επιλογή ζωής, δύσκολη, μοιραία, αναπόφευκτη αλλά συναρπαστική.

Σοφία: Και για μένα ένα ταξίδι στο Λονδίνο σε μια φίλη ήταν καθοριστικό. Το Λονδίνο φάνταζε μαγικό. Πηγή έμπνευσης, δημιουργίας, ελευθερίας. Μουσεία, γκαλερί, σχεδιαστές, καλλιτέχνες. Το street style που κυριαρχούσε με επηρέασε ιδιαίτερα, γεννώντας καινούργιες εικόνες. Εδώ δεν υπήρχε τίποτα συναρπαστικό πολιτιστικά εκτός φυσικά από τα αρχαιολογικά μουσεία που πάντα με ενδιέφεραν να επισκέπτομαι.

Οπότε εσύ Δήμητρα ενώ σπουδάζεις Ψυχολογία, την αφήνεις για να προετοιμαστείς για την Καλών Τεχνών!

Δήμητρα: Ναι, ξεκίνησα με σπουδές Ψυχολογίας στην Αθήνα και το 1990 έφυγα στο Λονδίνο, όπου αποφοίτησα με ΒΑ στις Καλές Τέχνες στο Πανεπιστήμιο του Ανατολικού Λονδίνου και με ΜΑ στο Goldsmiths, στο Λονδίνο έμεινα περίπου δέκα χρόνια. Όλα αυτά τη δεκαετία του ‘90.

Ωωωωω! Δεν ήξερα ότι έχεις τελειώσει το Goldsmiths!!! Για όσους δεν το ξέρουν, το Goldsmiths είναι ό,τι για την Ιατρική το Harvard Medical School!

Δήμητρα: Τότε έτσι ήταν.

Εσύ Σοφία;

Σοφία: Εγώ αρχικά σπούδασα Μarketing Μanagement στο Deree γιατί νόμιζα τότε πως θα ασχοληθώ με τη διαφήμιση. Δεν ξέρω γιατί… Κατάλαβα όμως από το 2ο χρόνο ότι δεν θα ήταν αυτό το μέλλον μου. Παρόλα αυτά, ολοκλήρωσα τις σπουδές μου πάνω στο αντικείμενο αυτό. Εξάλλου η γνώση πάντα είναι χρήσιμη. Στη συνέχεια πήγα στο Λονδίνο όπου σπούδασα σχεδιασμό και κατασκευή κοσμήματος στο City of London Polytechnic.

Δήμητρα πες μου κι εσύ λίγα λόγια για την διαδρομή σου απ’ όταν τελείωσες τις σπουδές σου. Πού βρέθηκες αμέσως μετά; πού μαθήτευσες, έμεινες εξωτερικό καθόλου; Την πορεία σου μέχρι να καταλήξεις να εργάζεσαι έχοντας βάση σου την Αθήνα.

Δήμητρα: Βρέθηκα να σπουδάζω στο Λονδίνο την δεκαετία του 90, στη ζωντανή εποχή του Goldsmiths, μόλις οι YBA ( Young British Artists ) είχαν ξεκινήσει να ακούγονται και οι περισσότεροι ήταν επισκέπτες καθηγητές. Η ατμόσφαιρα ήταν συναρπαστική, αν και το πανεπιστήμιο ήταν απαιτητικό και ήμασταν όλοι λίγο πιεσμένοι, η ατμόσφαιρα ήταν ξεχωριστή. Δεν ήταν εύκολο ακόμα και την δεκαετία του ‘90 μια γυναίκα να γίνει καλλιτέχνης και να συνεχίσει, ακόμα και τότε ήταν πολύ δύσκολο να σε αποδεχτούν, τώρα τα πράγματα είναι σαφώς καλύτερα. Αν ήσουν γυναίκα καλλιτέχνις, το έργο σου έπρεπε να εστιάζει στο σώμα ή στη σωματικότητα οποιαδήποτε άλλη θεματολογία δύσκολα γινόταν αποδεκτή. Επέστρεψα στην Αθήνα πριν το 2000, λίγο αδαής για την εδώ κατάσταση. Οργάνωσα το πρώτο μου curating (επιμέλεια έκθεσης ) και οι Έλληνες καλλιτέχνες με ρωτούσαν μα «πώς θα καταφέρεις να συγκεντρώσεις κι άλλους καλλιτέχνες σε μια ομάδα;». Θεωρούνταν τότε παράδοξο να κάνεις μία επιμέλεια εκθέσεων καλώντας άλλους καλλιτέχνες.

Σοφία: Οργανώσαμε με την Δήμητρα πολλά curatings.

Δήμητρα: Ναι, ήταν δημιουργικό. Παράλληλα συμμετείχα σε ατομικές και πλήθος ομαδικές εκθέσεις, προσκαλώντας να συμμετέχουν και φίλοι καλλιτέχνες από το Λονδίνο. Σήμερα, μετά από τόσα χρόνια, χαίρομαι γιατί έργα μου υπάρχουν σε ιδιωτικές συλλογές και Μουσεία.

Σοφία, εσύ; Η πορεία σου στον χώρο του κοσμήματος μέχρι τώρα; Επηρεάστηκες, θαύμαζες και θαυμάζεις κάποιους από τον χώρο του κοσμήματος;

Σοφία: Επιστρέφοντας στην Αθήνα από το Λονδίνο το 1994, άρχισα αμέσως την επαγγελματική πορεία. Η μόδα με ενδιέφερε πάντα και έτσι άρχισα συνεργασίες με σχεδιαστές μόδας και έκανα εκθέσεις σε γκαλερί της Αθήνας. Αρχικά με ενδιέφερε το costume jewelry, δηλαδή κοσμήματα που φοριούνται για να συμπληρώσουν ένα ρούχο, ένα κοστούμι (πχ τα θεατρικά) και που δεν κατασκευάζονται αποκλειστικά από πολύτιμα υλικά. Στη συνέχεια προχώρησα χωρίς ορολογίες και περιορισμούς και έτσι απλά δημιουργώ. Στην Ελλάδα θαύμαζα την Μαρουλίνα, μια σπουδαία Ελληνίδα σχεδιάστρια κοσμημάτων που από το μαγαζί της στην Μύκονο την δεκαετία του ’50, κατάφερε να βρεθεί στο διεθνές προσκήνιο. Παρακολουθώ τους σχεδιαστές κοσμημάτων αλλά και τη μόδα. Τη μόδα τη λατρεύω. Όπως και τα εικαστικά. Είναι όλα πηγές έμπνευσης και αναφοράς.

Κάποια στιγμή αποφασίσατε να ανοίξετε και έναν δικό σας εκθεσιακό χώρο, μια Γκαλερί που για τους κατέχοντες την ελληνικής εικαστικής σκηνής, ήταν για πολλά χρόνια ένας σημαντικός τόπος εικαστικής έκφρασης.

Δήμητρα: Η γκαλερί συστήθηκε στους επισκέπτες το 2004 και επικεφαλής ήταν η Σοφία που παρέκαμψε για λίγο το κόσμημα κι ασχολήθηκε με τη γκαλερί. Παρουσιάζαμε αποκλειστικά σύγχρονη τέχνη.

Σοφία: Όταν επέστρεψε η Δήμητρα στην Αθήνα, επιμεληθήκαμε από κοινού μια σειρά εκθέσεων σε διαφορετικούς χώρους, μέχρι που αποφασίσαμε να ενσωματώσουμε τις ιδέες και την οπτική μας σε έναν δικό μας χώρο-γκαλερί στην περιοχή του Μεταξουργείου, αποτελώντας τον πρώτο χώρο της ευρύτερης περιοχής. Ήρθε κάπως οργανικά η δική μας γκαλερί. Το κτίριο προϋπήρχε· ήταν μεγάλη τόλμη τότε· μάλιστα η πρώτη έκθεση έγινε στον χώρο όπως ήταν αφημένος στη φθορά του χρόνου, προκαλώντας απορίες· Πολλοί μας έλεγαν «έτσι θα τον αφήσετε;». Ναι, γιατί έτσι είχε ενδιαφέρον να αλληλοεπιδράσουν τα έργα με το χώρο. Είχαν πραγματοποιηθεί μόνο μικρές, λειτουργικές παρεμβάσεις.

Δήμητρα: Βέβαια ακολούθησαν πολλοί μιμητές αυτής της τάσης. Διοργανώσαμε εκθέσεις αναγνωρισμένων διεθνών δημιουργών, ενώ ταυτόχρονα δώσαμε βήμα και σε ανερχόμενους καλλιτέχνες που μόλις ξεκινούσαν την πορεία τους. Συμμετείχαμε σε foires. Η ανταπόκριση από τους επισκέπτες και τους συλλέκτες ήταν μεγάλη, χωρίς να σημαίνει πως δεν προέκυψαν αντιπαλότητες και συγκρούσεις. Το 2011, μετά από μια σύντομη παύση, επανήλθαμε: το κτίριο επεκτάθηκε, πραγματοποιήθηκε μια αναγκαία ευρεία ανακαίνιση και διαμόρφωση, με την προσθήκη ορόφων, και ξεκινήσαμε νέο κύκλο εκθέσεων σύγχρονης τέχνης αλλά αγγίζοντας λίγο και το design.

Σοφία: Δουλεύαμε αδιάκοπα· θυμάμαι χαρακτηριστικά, στην κηδεία του πατέρα μας, να συνομιλώ τηλεφωνικά με τους μεταφορείς για τον τρόπο ανάρτησης των έργων στην Art Athina. Η αναβάθμιση του κτιρίου υπήρξε σημαντικό και επίπονο εγχείρημα, σχεδόν ορθώθηκε με προσωπική εργασία.

Δήμητρα: Ίσως γι’ αυτό πια, εμένα προσωπικά με κουράζουν οι εκθέσεις σε εναλλακτικούς χώρους που φέρουν φθορά και πατίνα από τον χρόνο. Πιστεύω πως ό,τι είχε να ειπωθεί, ειπώθηκε σε παρόμοιους χώρους. Σήμερα, το 2026, η γκαλερί δεν φιλοξενεί πλέον εκθέσεις, αλλά λειτουργεί πιο ιδιωτικά, αν και πάντοτε διατηρούμε στο μυαλό μας την προοπτική ενός νέου μελλοντικού εγχειρήματος.

Αν θα θέλατε να κρατήσετε κάτι στην μνήμη σας από την περίοδο της δικής σας γκαλερί, τι θα ήταν;

Δήμητρα: Μετά τη διαμόρφωση και επέκταση που κάναμε στο κτίριο, όταν άνοιξε και φωτίστηκε, είπα: «αυτό είναι, εδώ είμαστε». Το 2011 παρουσίασα, στο υπόγειο του κτιρίου, μια εγκατάσταση που συνδύαζε ήχο με την παλιά Λαμπρέτα του πατέρα μου — μια έντονη συναισθηματική συνθήκη, ο πατέρας μου είχε πεθάνει ένα χρόνο πριν. Επιπλέον, θεωρώ εξαιρετικά σημαντικούς και καθοριστικούς σταθμούς στη δουλειά μου, κάποιες μικρές χρονικές στιγμές στο studio, κατά τις οποίες προσεγγίζω αποτελέσματα τα οποία δεν είχα καν φανταστεί, σαν να κατακτώ μικρές νίκες.

Σοφία: Κρατάω στη μνήμη μου από τη γκαλερί, τον τρόπο που στήναμε τις εκθέσεις. Νομίζω ήταν μοναδικός. Αρκετές φορές πηγαίναμε αργά τη νύχτα και στήναμε την έκθεση ξανά λίγο πριν τα εγκαίνια για να είναι έτσι όπως θέλαμε.

Σοφία πες μου κάτι, τα κοσμήματα υπάρχουν από καταβολής ανθρώπου, είναι κάτι σαν ανθρώπινη ανάγκη. Είναι σαφέστατα κυρίως αισθητικά και διακοσμητικά αντικείμενα, αλλά δηλώνουν και κάτι (ή πολλά… ) γι αυτόν που τα φοράει. Εσύ σχεδιάζεις έχοντας στο μυαλό σου μόνο το αισθητικό κομμάτι ή “κάνεις και δήλωση” μέσα από αυτά”;

Σοφία: Τα κοσμήματα πάντα είχαν και ένα συμβολισμό. Πολλές φορές υποδηλώνουν θέση, φύλο, οικονομική δύναμη, εξουσία και μπορεί να εμπεριέχουν υπόσχεση, δέσμευση, ευχές, δοξασίες, δεισιδαιμονίες. Κάποια αποτελούν και επένδυση. Επίσης πιστεύω ότι έχουν απίστευτη δύναμη. Ξεκινώντας από το πιο απλό, από την χαρά και την αισιοδοξία που σου δίνουν όταν τα φοράς. Τα δικά μου κοσμήματα θέλω να μας ομορφαίνουν. Να μας στολίζουν. Να συμπληρώνουν την εικόνα μας. Σχεδιάζω για το ντυμένο σώμα.

Εσύ Δήμητρα ποιο θα έλεγες ότι είναι το δικό σου εικαστικό σου στίγμα, και τι αγαπάς να κάνεις περισσότερο;

Δήμητρα: Εξερευνώ την ανθρώπινη συνθήκη. Με ενδιαφέρει να κατασκευάζω μια συνθήκη ως εννοιολογική προσέγγιση της αφήγησης μέσα από την τέχνη δημιουργώντας μικρές συγκινησιακές ρήξεις και συναισθηματικές διακυμάνσεις. Συνήθως ενορχηστρώνω ένα πολυμορφικό περιβάλλον, δημιουργώντας ένα mise en scene, ενσωματώνοντας λεπτομερή ζωγραφικά έργα, γραπτά κείμενα, φωτογραφικά ντοκουμέντα, έργα σε παλαιωμένα χαρτιά σε αντιστοιχία μεμικρότερες γλυπτικές εγκαταστάσεις ως μηχανές παραγωγής αφήγησης. Αγαπώ τη ζωγραφική και τη τοποθέτηση αυτών των διαφορετικών στοιχείων στον εκάστοτε χώρο όπου ένας μικρόκοσμος με σκηνογραφική παρουσία συνδυάζει ετερογενή υλικά, τη ζωντάνια της pop σε συνδυασμό με τη γεωμετρική ακαμψία του μινιμαλισμού και την γοητεία της φθοράς. Η μικρή κλίμακα απέναντι στο μνημειώδες που δημιουργεί ένα πλέγμα νοημάτων με πολλές ιστορίες μέσα στην ιστορία. Ζωγραφίζω αφαιρετικές αποδόσεις με αναπαραστατικό τρόπο, σε συνδυασμό με φράσεις. Στα έργα συνυπάρχουν το black χιούμορ, η σπιρτάδα του γραπτού λόγου, οι εννοιολογικές αναφορές, η νοσταλγία, τα γραφιστικά στοιχεία και η τυπογραφία, η χειρονομία, οι επιρροές από τον κινηματογράφο, την λογοτεχνία και την μουσική παραγωγή με τις ανατροπές μιας μινιμαλιστικής διατύπωσης.

Σοφία, ποια υλικά χρησιμοποιείς και αγαπάς κυρίως και για ποια γυναίκα σχεδιάζεις;

Σοφία: Μου αρέσουν οι αλυσίδες, τις λατρεύω! Επίσης ο ορείχαλκος που τώρα τελευταία τον συνδυάζω με ημιπολύτιμους λίθους. Τα σχέδια “υφαίνονται” σαν μαθηματικές εξισώσεις που καλούμαι να λύσω. Όσο για το ποια γυναίκα είναι αυτή για την οποία σχεδιάζω, νομίζω θα έλεγα ότι σχεδιάζω κοσμήματα πρωτίστως για να αρέσουν σε μένα. Και να προσθέσω ότι αν και δύσκολα εμπνέομαι από έναν άνθρωπο, όσο σπουδαίο και αν είναι το έργο του και η προσωπικότητα του, θα ήθελα να έχουν δει και να έχουν φορέσει τα κοσμήματα μου η Diana Vreeland, η Tina Turner και η Μαντώ Μαυρογένους.

Συμφωνείτε ότι οι καλλιτέχνες έχουν περισσότερα μίση, πάθη και εγωισμούς από άλλους επαγγελματικούς χώρους; Ότι μπορούν να είναι άγγελοι και ταυτόχρονα διάβολοι;

Δήμητρα: Ναι έχουν, μπορεί να είναι υποκριτές και κουραστικά ανταγωνιστικοί.

Η περίοδος της κρίσης και του Κορονωιού “γονάτισαν” και την αγορά της Τέχνης;

Δήμητρα: Περάσαμε ιδιαίτερα δύσκολα.

Λένε από παλιά ότι καλλιτέχνης “πεθαίνει στην ψάθα”. Συμφωνείτε;

Σοφία: Αν και παρωχημένη αλήθεια, υπάρχουν διαφορετικές περιπτώσεις. Το μόνο σίγουρο είναι πως ο καλλιτέχνης χρειάζεται συνεχή προσπάθεια για να επιβιώσει και να συνεχίσει το έργο του.
Δήμητρα, θα γελάσεις τώρα αλλά θέλω να μου πεις τι σκέφτεσαι όταν ακούς αυτή την φράση; «Σιγά, αυτό μπορώ να το κάνω κι εγώ!!!».

Δήμητρα: Γελάω ναι, όπως το λες! Μάλιστα συνήθως, τους προτρέπω να το κάνουν, «κάνε το κι εσύ λοιπόν και διοχέτευσε το»! Γιατί η ευκολία στην πραγματοποίηση ενός έργου πολλές φορές δημιουργεί αυτή την απορία.

Σοφία δραστηριοποιείσαι δίνοντας κομμάτια σου ιδιωτικά αλλά και σε μουσεία, γκαλερί κλπ. Θα ονειρευόσουν να εκτεθούν κάποια στιγμή τα κοσμήματά σου στο εξωτερικό;

Σοφία: Συνεργάζομαι με το Μουσείο Μπενάκη, ένα σπουδαίο μουσείο που πάντα εμπνέει και δίνει ερεθίσματα, αλλά και με επιλεκτικά καταστήματα και γκαλερί που μ’ αρέσει αυτό που κάνουν, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Παλαιότερα και με το Μουσείο Κυκλαδικής. Ιδανικά πάντως, θα ήθελα να ανοίξω το δικό μου flagship κατάστημα σε κάθε μεγάλη πρωτεύουσα και να συνεργαστώ με κάποιους σχεδιαστές μόδας στο εξωτερικό.

Σας φοβίζει το ΑΙ γενικά αλλά και ειδικότερα στην τέχνη σας;

Δήμητρα: Το ΑΙ δεν είναι ούτε απειλή, ούτε υπόσχεση, εκεί θα οδηγούσε έτσι κι αλλιώς η αλματώδης πορεία της τεχνολογίας, βλέπουμε συγκλονιστικές μετατοπίσεις άλλα η τέχνη θα τα καταφέρει με κάθε τρόπο!

Σοφία: Είναι μια πραγματικότητα που δεν μπορούμε να παρακάμψουμε. Είναι άγνωστο τοπίο αλλά είμαστε εδώ για να συναντηθούμε μαζί του.

Σοφία, ποιες δυσκολίες που συναντάς στο επάγγελμά σου, και τι σε κρατάει όλα αυτά τα χρόνια;

Σοφία: Οι αντιγραφές. Η έλλειψη αξιοκρατίας, πλαισίου, υποδομών, θεσμών και η πρακτική υποστήριξη. Με κρατάει η αγάπη μου για τη δημιουργία και το κόσμημα. Δεν μπορώ να μην το κάνω. Είναι οξυγόνο, ελευθερία και τρόπος ζωής.

Στο μπάνιο ή στον ύπνο τα βγάζεις τα κοσμήματά σου, ή τα φοράς;

Σοφία: Τα βγάζω. Δεν φοράω τα ίδια κοσμήματα κάθε μέρα. Αλλάζω ανάλογα με την στιγμή, τη διάθεση, την εποχή, το styling.

Εάν ξαναγύριζες πίσω, θα σπούδαζες και θα ασχολιόσουν πάλι με το κόσμημα ή θα επέλεγες να κάνεις κάτι άλλο;

Σοφία: Πάντα με το κόσμημα, απλά θα συμπλήρωνα την τέχνη, την αρχιτεκτονική και το χορό. Και δεν θα επέστρεφα στην Ελλάδα.

Σήμερα σε τι φάση βρισκόσαστε δημιουργικά και πώς αντιμετωπίζετε το μέλλον σε σχέση με την τέχνη σας;

Δήμητρα: Ως προς το έργο μου νομίζω ότι βρίσκομαι σε ιδιαίτερα δημιουργική στιγμή, ετοιμάζοντας τις επόμενες εκθέσεις. Το μέλλον, «take it easy» όπως λένε. Προσπαθώ να το αντιμετωπίσω με ψυχραιμία, με ψυχική αντοχή και ρεαλισμό, όχι όμως πάντα με επιτυχία.

Σοφία: Δεν μπορώ να κάνω προβλέψεις. Εκτός από το πρακτικό κομμάτι της δουλειάς που πάντα υπολογίζω και με απασχολεί, το μέλλον το βλέπω με μεγάλες προκλήσεις, ιδέες και δημιουργίες. Δεν σταματάει αυτό ποτέ. Άλλωστε δεν είναι αγγαρεία, είναι τρόπος ζωής. Αν κάτι ήθελα να κάνω στο μέλλον θα ήταν αυτό: Μου αρέσει πολύ το κάθε σχέδιο να είναι ένα και μοναδικό, να μην επαναλαμβάνεται.

Τελειώνοντας, θα ήθελα να μου πείτε η μία για την άλλη, τι αγαπάτε και τι σας εκνευρίζει;

Δήμητρα: Γελάμε πολύ. Η Σοφία είναι τόσο ταλαντούχα, με ότι ασχοληθεί, θα τα καταφέρει. Δεν με εκνευρίζει κάτι, περισσότερο μου φαίνονται αστεία κάποια πράγματα παρά με εκνευρίζουν, όπως π.χ. η λατρεία της για τους ξηρούς καρπούς, που τρώει σχεδόν… αποκλειστικά!

Εσύ Σοφία;

Σοφία: Εμπιστοσύνη πρώτα από όλα. Είναι πάντα ο καλύτερος και πιο κατάλληλος άνθρωπος για να μου δώσει λύσεις όταν έχω φτάσει σε αδιέξοδο. Με σπρώχνει να κάνω πράγματα, γιατί εγώ κολλάω σε καταστάσεις, xαχαχα! Και να μην ξεχάσω ότι είναι η έμπειρη συνεργάτης για αλλεργίες στα μέταλλα. Όσο γι αυτό που με εκνευρίζει, είναι η αλάνθαστη διορατικότητα της.