Το διάβασα τυχαία και γέλασα «Είναι κλισέ, αλλά θέλω να πιστεύω ότι όλα γίνονται για κάποιο λόγο», είπε η τραγουδίστρια Νατάσα Μποφίλιου, μετά την ακύρωση της παγκόσμιας περιοδείας της με τον Γιάννη Χαρούλη. Κλισέ, όντως. Και όμως, πόσο εύκολα παρηγορούμαστε με αυτά τα ανέξοδα λόγια που μας δίνουν την ψευδαίσθηση ότι η ζωή είναι πάντα δίκαιη και προβλέψιμη. Προσωπικά, δεν πιστεύω ότι όλα γίνονται για κάποιο λόγο. Η ζωή είναι πιο άναρχη, γεμάτη σκαμπανεβάσματα, ατυχίες και συμπτώσεις από όσο θα θέλαμε να παραδεχτούμε.

Διαβάστε ακόμη: Αλλαγή χρόνου

Η φράση «όλα γίνονται για κάποιο λόγο» είναι η πιο βολική δικαιολογία μας απέναντι στο χάος. Μας κάνει να νιώθουμε ασφαλείς, σαν να υπάρχει πάντα ένα «μεγαλύτερο σχέδιο» που δεν μπορούμε να καταλάβουμε. Αλήθεια; Ή μήπως απλώς μας αρέσει να ξεχνάμε ότι η ζωή συχνά δεν έχει νόημα και ότι η τύχη είναι τυχαία; Και ότι και άλλα κλισέ που χρησιμοποιούμε όταν τα πράγματα αλλάζουν δεν βοηθούν τελικά, όπως:

«Ό,τι δεν σε σκοτώνει, σε κάνει πιο δυνατό»: ωραίο για βιβλία αυτοβοήθειας, αλλά ειλικρινά τώρα, πόσους ξέρετε να βγήκαν πιο δυνατοί από πραγματικές απώλειες; Να το πάρουν από την αρχή, εκεί που το άφησαν ή τους άφησαν; Το κλισέ παραβλέπει το γεγονός ότι η ανάρρωση είναι δύσκολη, δεν είναι γραμμική και συχνά χρειάζεται υποστήριξη και χρόνο. Είναι σαν να σου λένε «όλα είναι μια χαρά» ενώ εσύ παλεύεις μέσα σε έναν κυκλώνα.

Διαβάστε ακόμη: Οι αγνώριστοι

«Ο χρόνος θεραπεύει τα πάντα»: ναι, ο χρόνος μπορεί να κάνει τις πληγές λιγότερο ορατές, αλλά δεν τις εξαφανίζει σαν το Άζαξ για τα τζάμια. Μπορεί να μαλακώνει τον πόνο, να δημιουργεί απόσταση και προοπτική, αλλά δεν είναι μαγικό φίλτρο. Οι πληγές μένουν, και μερικές φορές οι μνήμες ή οι απώλειες μένουν «ανοιχτές» για πάντα. Το κλισέ υπονοεί παθητικότητα: απλώς περίμενε, και όλα θα φτιάξουν. Στην πραγματικότητα, η επούλωση συχνά απαιτεί ενεργητική προσπάθεια, συνειδητή επεξεργασία του πόνου, και υποστήριξη.

Και το κλασικό «θα δεις, κάτι καλό θα γίνει», τόσο γενικό, τόσο αόριστο, τόσο βολικό. Δεν προσφέρει καμία παρηγοριά ενώ αυτό το «κάτι καλό» δεν ορίζεται ποτέ. Τι είναι καλό; Για ποιον; Πότε;

Καταλαβαίνουμε όλοι ότι αυτά τα κλισέ είναι σαν τα μαξιλάρια: μαλακά και άνετα, αλλά δεν λύνουν κανένα πρόβλημα παρά μόνο σε βοηθούν να κλείσεις τα μάτια στην πραγματικότητα.

Η ακύρωση της περιοδείας της Νατάσσας Μποφίλιου αποδεικνύει ότι η ζωή δεν λειτουργεί πάντα με σχέδιο. Υπάρχουν ατυχίες, συγκυρίες, οικονομικές δυσκολίες ή απλώς η τύχη να μην ήταν με το μέρος τους. Δεν υπάρχει «λόγος» πίσω από όλα. Υπάρχει απλώς ζωή που συνεχίζεται, ανεξάρτητα από το πόσο θέλουμε να της δώσουμε νόημα.

Ίσως γι’ αυτό αγαπάμε τα κλισέ: μας κάνουν να νιώθουμε ότι έχουμε έλεγχο, ότι η αδικία, η αποτυχία και η απογοήτευση είναι μέρος ενός μεγαλύτερου σχεδίου.

Αλλά η αλήθεια είναι πιο σκληρή: μερικές φορές τα πράγματα στραβώνουν απλώς επειδή μπορούν να στραβώσουν. Και το να το παραδεχτείς δεν σημαίνει ότι είσαι απαισιόδοξος. Εξάλλου, τα κλισέ είναι μόνο φτηνή παρηγοριά που λέμε στον εαυτό μας για να νιώσουμε καλά προσωρινά. Αλλά μέσα μας το ξέρουμε καλά και ας μην το ομολογούμε: καμία δύναμη δεν θα μας σώσει από την αδυσώπητη πραγματικότητα. Και αυτό είναι το μόνο που αξίζει να αποδεχτούμε. Και ας είναι κλισέ.

Photo credit: @natassabofiliouofficial / IG – Creative: Ανδρέας Κωστόπουλος