Μια γυναίκα κρατά ένα τεράστιο θερμός σε παστέλ απόχρωση. Ένας άνδρας φορά εσπαντρίγιες με λινό παντελόνι και το πουκάμισο του είναι ξεκούμπωτο ακριβώς όσο επιτρέπουν οι άγραφοι κανόνες της ανεπιτήδευτης κομψότητας. Κάποιος άλλος έχει περασμένο το κινητό στον λαιμό, σαν να πρόκειται για φυλαχτό. Λίγο πιο πέρα, μια παρέα επιστρέφει από κάποιον αγώνα, φορώντας ακόμη μετάλλια και εφαρμοστές αθλητικές μπλούζες που δηλώνουν περισσότερο έναν τρόπο ζωής παρά μια αθλητική επίδοση. Να μην ξεχάσουμε και τα ζευγάρια με τις αθλητικές κάλτσες με τις πλαστικές σαγιονάρες, τις φόρμες-πιτζάμες και το μαξιλάρι περασμένο στον λαιμό σαν υπνοβάτες σε αποστολή.

Καμία από αυτές τις εικόνες δεν είναι τυχαία καθώς όλες μαζί αφηγούνται κάτι που ξεπερνά την ιστορία της σύγχρονης μόδας. Οι ιστορικοί του μέλλοντος θα έχουν να αναρωτηθούν για πολλά.

Γιατί οι τάσεις υπήρχαν πάντα. Αν έχει αλλάξει κάτι είναι η ταχύτητα με την οποία γεννιούνται, διαδίδονται, καταναλώνονται και εξαφανίζονται.

Κάποτε ένα πατρόν χρειαζόταν χρόνια για να περάσει από την πασαρέλα στη βιτρίνα. Σήμερα, ένα βίντεο δεκαπέντε δευτερολέπτων αρκεί για να δημιουργήσει μια παγκόσμια εμμονή. Με το TikTok και το Instagram να αναμεταδίδουν μικρές τάσεις που δεν έχουν καμία σχέση με την πολυτέλεια, την ουσία, την πρακτικότητα, το στιλ, την αισθητική.

Η γρήγορη μόδα είναι ο νέος δικτάτορας της κοινωνίας. Το παράδοξο είναι ότι σχεδόν καμία από αυτές τις μικρές εμμονές δεν αφορά πραγματικά το αντικείμενο. Το θερμός δεν είναι απλώς ένα δοχείο νερού. Είναι μια δήλωση ότι φροντίζεις τον εαυτό σου και αγαπάς τα social media. Οι εσπαντρίγιες δεν είναι μόνο ένα διαχρονικό αξεσουάρ. Δείχνουν έναν άνθρωπο που αρνείται να συμβιβαστεί και δηλώνει εναλλακτικός ταξιδιώτης. Το κινητό που φοριέται σαν κόσμημα δηλώνει ότι η τεχνολογία είναι οργανικό κομμάτι της ταυτότητας μας. Οι πιο σπορ της παρέας θέλουν να «φλεξάρουν» τις ώρες που αφιερώνουν στο γυμναστήριο, στους μαραθώνιους, σε αθλητικές διοργανώσεις.

Στη σύγχρονη κουλτούρα, τίποτα δεν αρκεί να είναι (μόνο) χρήσιμο. Πρέπει να είναι και ορατό.

Και κάπως έτσι οι τάσεις συνδέονται με χαρακτήρες και ρόλους ζωής. Αγοράζουμε αντικείμενα που μας βοηθούν να αφηγηθούμε μια ιστορία για τον εαυτό μας, πριν ακόμη προλάβουμε να τη ζήσουμε. Το λινό πουκάμισο υπονοεί ότι ζούμε πιο αργά. Το υπερμεγέθες θερμός ότι πίνουμε αρκετό νερό και ενδιαφερόμαστε για το περιβάλλον. Τα αθλητικά ρούχα ότι η πειθαρχία είναι μέρος της καθημερινότητας μας. Η εικόνα προηγείται της εμπειρίας.

Δεν πρόκειται μόνο για ματαιοδοξία αλλά για έναν νέο τρόπο κοινωνικής επικοινωνίας. Όπως παλαιότερα κάποιος αναγνώριζε την κοινωνική τάξη από ένα ρολόι, ένα αυτοκίνητο ή ένα τι-σερτ με λογότυπο, σήμερα αναγνωρίζει τον τρόπο ζωής από ένα συγκεκριμένο ζευγάρι sneakers ή τα γυαλιά ηλίου που φοράμε στο φως και το σκοτάδι.

Είναι η στιγμή που τα αντικείμενα λειτουργούν σαν συντομογραφίες ταυτότητας. Το περίεργο είναι πως όσο περισσότερο προσπαθούμε να δείξουμε πόσο μοναδικοί είμαστε, τόσο περισσότερο μοιάζουμε μεταξύ μας. Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη ειρωνεία της εποχής των αλγορίθμων. Τα βίντεο και οι φωτογραφίες που βλέπουμε καθημερινά στο Instagram, στο TikTok, στο Facebook, στις οθόνες των κινητών μας, στους υπολογιστές μας, προτείνουν στους εκατομμύρια χρήστες τις ίδιες εικόνες, τα ίδια προϊόντα και τις ίδιες επιθυμίες. Η ατομικότητα έχει μετατραπεί σε μαζικό προϊόν.

Η μόδα, βέβαια, δεν έπαψε ποτέ να είναι παιχνίδι. Ένα παιχνίδι που επιτρέπει τον πειραματισμό, την αλλαγή, ακόμη και την υπερβολή. Δεν χρειάζεται να αντιμετωπίζουμε κάθε τάση με καχυποψία. Χρειάζεται όμως να αναρωτιόμαστε γιατί μας ελκύει. Τι είναι αυτό που πραγματικά αγοράζουμε όταν αγοράζουμε ένα αντικείμενο; Το ίδιο το αντικείμενο ή την υπόσχεση μιας καλύτερης εκδοχής του εαυτού μας;

Ίσως τελικά το πιο ενδιαφέρον δεν είναι αν οι εσπαντρίγιες θα επιστρέψουν, αν μας αρέσουν οι άνδρες με πάνινα παπούτσια και φτέρνες εκτός ή αν οι σαγιονάρες έχουν θέση στην πόλη. Οι τάσεις πάντα θα έρχονται και θα φεύγουν. Εκείνο που μένει είναι η βαθιά ανθρώπινη ανάγκη να ανήκουμε, να ξεχωρίζουμε και να αφηγούμαστε, μέσα από τα πιο ασήμαντα αντικείμενα, μια ιστορία για το ποιοι πιστεύουμε ότι είμαστε.

Αν κάποιος ήθελε να καταλάβει πώς μοιάζει ο κόσμος το φετινό καλοκαίρι, ναι, φοράει εσπαντρίγιες. Ναι, κρεμάει το κινητό σαν μενταγιόν στον λαιμό ή χιαστί στο σώμα. Δείχνει πόσο δύσκολο μας έχει γίνει να αποχωριστούμε για λίγα μόνο λεπτά τη συσκευή που έχει εξελιχθεί στον πιο πιστό μας σύντροφο. Αν μας αρέσουν οι άνδρες που ξεκουμπώνουν το πουκάμισο τους; Το μυστικό βρίσκεται στο να ξέρεις πού θα σταματήσεις. Αν μας αρέσουν οι άνδρες που γυμνάζονται χωρίς μπλούζα;  Ή οι γυναίκες που κυκλοφορούν με γιγάντιο θερμός και σορτς; Ο αλγόριθμος δεν έχει πάντα στιλ.