Χρόνια πριν το όνομά του επιστρέψει στο επίκεντρο της παγκόσμιας μόδας, πριν το Met Gala τιμήσει τη δημιουργική του διαδρομή και πριν η συνεργασία του με τη Zara προκαλέσει συζητήσεις, είχα συναντήσει τον John Galliano και είχα μια συζήτηση μαζί του για τη μόδα, την έμπνευση, την πρόκληση και τον άνθρωπο πίσω από τον σχεδιαστή. Σήμερα, αυτή η συνέντευξη αποκτά μια διαφορετική ανάγνωση. Γιατί ο Galliano παραμένει μία από τις πιο ιδιαίτερες προσωπικότητες της σύγχρονης μόδας.

Ήταν στην συλλογή της αποφοίτησής του με τίτλο Les Incroyables, όταν το SPY της Vogue ανακάλυψε το 1984 τον incroyable John Galliano. Σχεδόν μία δεκαετία μετά, διασταυρωθήκαμε αρκετές φορές στους δρόμους του Λονδίνου. Όταν εγώ, νεαρή ακόμη φοιτήτρια δημοσιογραφίας στο Λονδίνο, παρακολουθούσα κάθε νέα κίνηση του ανερχόμενου απόφοιτου του Saint Martin’s, γιου υδραυλικού και Ισπανίδας μητέρας, που έμεινε στο Γιβραλτάρ μέχρι τα έξι του χρόνια για να εγκατασταθεί αργότερα με την οικογένειά του στην Αγγλία.

Προτού τον δεχτούν στο Saint Martin’s, σπούδαζε στο City & East London College. Παρατηρούσε. Άνθρωποι, δρόμοι, εικόνες, χαρακτήρες. Όλα γίνονταν υλικό για μια μελλοντική συλλογή.

Από το Λονδίνο στο Παρίσι

Ο δρόμος μέχρι να αποκτήσει τη δική του βιτρίνα στο Browns και να απογειωθεί στη διεθνή μόδα είχε δυσκολίες. Ο ίδιος, εργασιομανής και πεισματάρης, αναζητούσε διαρκώς τρόπους για να συνεχίσει. Ακόμη συνηθίζει να λέει ότι πριν από τα σόου κοιμόταν στο πάτωμα σε σπίτια φίλων.

Η μεγάλη αλλαγή ήρθε το 1994, όταν μετακόμισε στο Παρίσι. Δύο χρόνια μετά εμπνεύστηκε από τη Μαντάμ Μπάτερφλαϊ. Το 1995 έκανε ένα σύντομο πέρασμα από τον Givenchy ως ο πρώτος Βρετανός σχεδιαστής που ανέλαβε γαλλικό οίκο haute couture και από το 1996 απογείωσε τον οίκο Dior και τον οίκο Galliano. Ήταν η εποχή που το όνομά του συνδέθηκε με τη θεατρικότητα, την έρευνα, την υπερβολή και μια νέα αντίληψη για το τι μπορεί να είναι μια επίδειξη μόδας.

«Θέλω ό,τι φέρει την υπογραφή μου να είναι πραγματικά λαχταριστό»

«Θέλω ό,τι φέρει την υπογραφή μου να είναι πραγματικά λαχταριστό. Αυτό που ξέρω να κάνω καλά είναι να αποπλανώ τους πελάτες μου», μου είχε πει.

Με τα ρούχα του, πάντως, κατάφερε να δημιουργήσει μια σχέση σχεδόν προσωπική με όσους τα φορούσαν. Οι συλλογές του λειτουργούσαν σαν προσκλήσεις σε έναν διαφορετικό κόσμο, όπου η μουσική, ο κινηματογράφος, η τέχνη και η ιστορία συναντούσαν τη μόδα. Είναι η στιγμή που θέλεις να ξανακούσεις τον δίσκο της Lauryn Hill, να δεις για ακόμη μία φορά το Mad Max, να επισκεφτείς ένα μουσείο, να ανοίξεις ένα ταξιδιωτικό βιβλίο για την Ελλάδα.

«Δεν νομίζω ότι μπορείς να περιγράψεις εξολοκλήρου μία κολεξιόν μέσα από ένα θέμα. Ανατρέχω με μανία σε δεκάδες πηγές, περνάω μήνες κάνοντας έρευνα και αυτό στο τέλος προκύπτει σαν ένα ολοκληρωμένο έργο με αρχή, μέση και τέλος. Σχεδιάζοντας 13 συλλογές τον χρόνο, η μία σκέψη φέρνει την άλλη».

Όταν η μόδα γίνεται διάλογος

Είναι και οι προσκλήσεις για τις θεατρικές του παραστάσεις που προϊδεάζουν για ένα θέαμα με έντονους συμβολισμούς. Αυτή τη φορά θα πρέπει να ήταν ο Όσκαρ Ουάιλντ. Σαν να διαβάζει τη σκέψη μου, μου λέει:

«Οι άστεγοι αποτέλεσαν σημείο εκκίνησης για την κολεξιόν. Κάνοντας τζόγκινγκ καθημερινά στις εκβολές του Σηκουάνα, παρατηρούσα τον τρόπο που συμπεριφέρονταν και ντύνονταν, ένα ολότελα δικό τους στυλ όπως προέκυπτε μέσα από την απόλυτη παραφωνία». «Θεωρώ ότι οι αντιδράσεις ορισμένων ήταν ακραίες. Μπορείς να εμπνέεσαι από την Ινδία ή άλλες χώρες και τότε κανείς δεν έχει αντίρρηση. Η μόδα υπάρχει για να εμπνέει, να προκαλεί, να δημιουργεί διάλογο και εντάσεις. Υποθέτω πως αυτό συνέβη, αλλά σε καμία περίπτωση δεν θέλησα να προσβάλλω κανέναν. Αντιθέτως θεωρώ ότι τους εκθείασα».

«Όσον αφορά το μήνυμα, η συλλογή γιορτάζει την αριστοκρατία της ψυχής. Ανατρέπει τα στερεότυπα της υψηλής ραπτικής και απευθύνεται σε ένα νεότερο κοινό». Ο John Galliano αναφέρεται στη λέξη πρόκληση και τον ρωτάω πότε η μόδα γίνεται κόκκινο πανί για τον ταύρο που κρύβουμε όλοι μέσα μας.

«Υπάρχουν πολλοί τρόποι με τους οποίους η μόδα μπορεί να προκαλέσει. Κουράστηκα όμως να υπακούω σε ταμπού που σου υπαγορεύουν πώς πρέπει να συμπεριφέρεσαι. Σημασία έχει να διατηρείς την ευαισθησία σου». «Η μόδα για μένα είναι ο τρόπος που ο καθένας εκφράζει τη διαφορετικότητά του, την προσωπικότητά του. Όπως η μουσική, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να αφυπνίσει την κοινωνική συνείδηση. Είναι μια διαδικασία εποικοδομητική και καταστρεπτική μαζί».

Ο άνθρωπος πίσω από την εικόνα

Ο John κινείται διαρκώς σε ένα τεντωμένο σχοινί, έχοντας αποκτήσει με τα χρόνια πολλούς φίλους και άλλους τόσους ανθρώπους που αμφισβήτησαν τις επιλογές του. Παραμένει απρόβλεπτος, ένας ρομαντικός δραματοποιός, ένας ευρηματικός ερευνητής. Έγινε ακόμη και εκδότης με την Christian Dior Daily, μια εφημερίδα που τυπώθηκε σε σιφόν, δέρμα, ακόμη και στη φόδρα από γούνες, με αρνητικές κριτικές που είχαν δημοσιευτεί κατά καιρούς για το έργο του.

Η μόδα για τον Galliano είναι τέχνη και κυνισμός μαζί. Η μουσική βρίσκεται σταθερά στη ζωή του. Τον χαλαρώνει, του χαρίζει ενέργεια, τον βοηθά να συγκεντρώνεται. «Λατρεύω να ακούω ποπ μουσική. Ακούω μουσική ακόμη κι όταν είμαι μόνος στο στούντιό μου. Δεν χορταίνω να ακούω το άλμπουμ της Lauryn Hill», μου λέει.

Συχνά εμπνέεται και από τον κινηματογράφο. Πριν από το λανσάρισμα κάθε συλλογής έδινε δύο εβδομάδες άδεια στον εαυτό του για να πάει στον κινηματογράφο, να επισκεφτεί μουσεία και εκθέσεις φωτογραφίας, να περπατήσει στις υπαίθριες αγορές, στο Saint-Germain ή στο Marais.

Η πειθαρχία πίσω από τη δημιουργία

Είναι μοναχικός και συχνά πηγαίνει διακοπές μόνος για να διαβάσει, να κάνει διαλογισμό και γιόγκα. Πιστεύει στον Θεό. «Ο Θεός μου επέτρεψε να φτάσω μέχρις εδώ. Είναι διαρκώς μαζί μας, δεν το ξέρατε;» Ο διαλογισμός τον βοηθά να αντιμετωπίζει την ένταση μιας ζωής γεμάτης απαιτήσεις. «Πρέπει να είσαι απίστευτα οργανωμένος. Κάθε φορά μαθαίνω κάτι παραπάνω. Στις επιδείξεις πρετ-α-πορτέ έχουμε κάνει τον χρόνο σύμμαχό μας». «Αν ασκούμαι τόσο συστηματικά, είναι γιατί με τον χρόνο κατάλαβα ότι εκτός από το ότι νιώθω υγιής, είναι ένας υπέροχος τρόπος να συγκεντρώνεσαι, αφού την ίδια στιγμή λειτουργεί σαν το τέλειο αγχολυτικό».

Οι γυναίκες που φόρεσαν τον κόσμο του

Δεν ήταν πάντα έτσι. Κάποτε είχε τη φήμη του party animal. Του άρεσε η διεθνής κουζίνα, ταξίδευε συχνά, σπάνια είχε κακή διάθεση και από τους στενούς του συνεργάτες μαθαίναμε ότι ήταν ένας άνθρωπος που σε ενέπνεε μόνο που τον έβλεπες. Την προσωπική του ζωή την κρατούσε αυστηρά για τον εαυτό του. Είχα μάθει ότι το βράδυ τρέχει στο δάσος της Βουλώνης με φακό. Αυτό που επίσης δεν ξέρουν πολλοί είναι ότι βαφτίστηκε Χουάν Κάρλος Αντόνιο και ότι μετά το σχολείο ετοιμαζόταν να εργαστεί ως ιλουστρέιτορ στην Αμερική.

Μεγάλωσε σε ένα περιβάλλον γεμάτο χρώματα, αφού η μητέρα του είχε πάθος με τα ρούχα, το ίδιο και οι θείες του. «Πάντα υπήρχε μια καλή αφορμή για μια έφοδο στα μαγαζιά». Δεν είναι τυχαίο λοιπόν που τον βλέπουμε να φοράει τα ίδια ρούχα τόσο σπάνια. Τα παπούτσια του θα είναι πάντα γυαλισμένα, «όπως συνήθιζε να κάνει η Γκλόρια Σουάνσον». Τη μία στιγμή μπορεί να είναι ντυμένος σαν πωλητής αυτοκινήτων και την επομένη να θυμίζει πειρατή. «Η εμφάνισή μου εξαρτάται άμεσα από τη δουλειά μου. Μπαίνω στο πετσί του ρόλου, τον ονειρεύομαι».

John Galliano σε πρώτο πρόσωπο

Τον ρωτάω τι είναι εκείνο που τον διεγείρει. «Πολλά πράγματα με εξιτάρουν. Η μόδα με διεγείρει, η ζωή με εκστασιάζει».

Οι γυναίκες που φόρεσαν τις δημιουργίες του έγιναν μέρος της ιστορίας του: οι αδελφές Μίλερ, η βαρόνη Beatrice de Rothschild, η Lauryn Hill, η Kate Moss, η Milla Jovovich, η Iman, η Bianca Jagger, η Charlotte Rampling, η Joan Collins.

«Κάθε πελάτισσα κρύβει τις δικές της αρετές, γεγονός που την κάνει τόσο ξεχωριστή. Όμως δεν θέλω να ντύνω μόνο 70χρονες κυρίες όπως συμβαίνει συχνά στην haute couture. Μου αρέσει όταν πηγαίνω σε πάρτι και βλέπω μία γυναίκα να λάμπει με μία από τις δημιουργίες μου». «Δεν έχεις αγαπημένους πελάτες ή ευνοούμενους, έχεις μόνο φίλους».

Χρόνια μετά από εκείνη τη συζήτηση, ο John Galliano παραμένει μια από τις πιο συζητημένες προσωπικότητες της μόδας. Η παρουσία του ξανά στο επίκεντρο, από το Met Gala μέχρι τη συνεργασία του με τη Zara, επιβεβαιώνει κάτι που φαινόταν ήδη τότε: η επιρροή του ξεπερνά τις συλλογές. Γιατί ο Galliano πάντα ενδιαφερόταν περισσότερο για τις ιστορίες που κρύβονται πίσω από τα ρούχα. Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη υπογραφή του.