Γιατί εδώ δεν μιλάμε μόνο για ρούχα, ούτε μόνο για έπιπλα και αντικείμενα αλλά για μια αισθητική πρόταση που θέλει να ενώσει το σώμα, το σπίτι, το σινεμά και το design σε ένα ενιαίο σύμπαν. Ο Luca Guadagnino έχει ένα σπάνιο πλεονέκτημα πολύ απλά γιατί δεν βλέπει τη μόδα σαν κάτι που αρχίζει και τελειώνει στην ντουλάπα ή στον καθρέφτη. Στις ταινίες του, τα σπίτια, τα ρούχα, τα χρώματα, τα υλικά και τα αντικείμενα έχουν την ίδια δραματουργική σημασία με τους χαρακτήρες. Ένα τραπέζι μπορεί να πει περισσότερα από έναν διάλογο και ένα παλτό να αποκαλύψει έναν άνθρωπο πριν καν μιλήσει. Αυτό ακριβώς μεταφέρει τώρα στο Zara, μαζί με τον production designer και συνεργάτη του Stefano Baisi.

Δεν θα πρέπει να περιμένουμε απλώς μια «ωραία συλλογή» αλλά μια αφορμή για έναν ταλαντούχο σκηνοθέτη να δημιουργήσει έναν κόσμο. Έναν κόσμο όπου ένα κοστούμι, μια δερμάτινη καρέκλα, ένα φωτιστικό, ένα ποτήρι ή ένα βάζο μπορούν να συνομιλούν μεταξύ τους χωρίς να μοιάζουν βγαλμένα από το ίδιο σετ. Η αισθητική δεν είναι πλέον ένα ρούχο. Είναι η ατμόσφαιρα ολόκληρης της ζωής.

Οι αναφορές του είναι επίσης αποκαλυπτικές. Gio Ponti, Lina Bo Bardi, Ettore Sottsass, μαζί με Hitchcock, σασπένς, σκοτάδι και φως στην μεγάλη οθόνη, κάτι από Godard, Edward Yang, Nagisa Ōshima. Δεν πρόκειται για μια ακόμη ανακύκλωση της νοσταλγίας των δεκαετιών του ’70 και του ’80, παρότι οι αναφορές είναι εμφανείς. Το ενδιαφέρον βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο ο ίδιος ο Guadagnino τις ανακατεύει. Δεν θέλει να αναπαραγάγει το παρελθόν σαν σκηνικό. Θέλει να το χρησιμοποιήσει σαν πρώτη ύλη για κάτι καινούργιο.

Σήμερα, που η μόδα συχνά λειτουργεί με εικόνες που καταναλώνονται μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, η ιδέα του να φτιάξεις ένα περιβάλλον έχει κάτι σχεδόν ανατρεπτικό. Το στιλ δεν είναι μόνο τι φοράς. Είναι τι επιλέγεις να βλέπεις κάθε πρωί, σε ποια καρέκλα κάθεσαι, τι φωτιστικό ανάβεις το βράδυ, τι χρώμα έχει το ποτήρι σου.

Και υπάρχει κάτι ακόμη πιο έξυπνο στη συνεργασία, Το Zara μπορεί να κάνει αυτή την αισθητική προσιτή σε πολύ μεγαλύτερο κοινό από εκείνο που θα μπορούσε να αγοράσει ένα αντικείμενο ενός ανεξάρτητου design studio. Η απόσταση ανάμεσα στο υψηλό design και στο μαζικό εμπόριο μικραίνει. Το ερώτημα, βέβαια, είναι αν μαζί με την αισθητική μεταφέρεται και η αξία της.

Αυτό είναι που αξίζει να παρακολουθήσουμε. Όχι αν θα γίνει viral η συγκεκριμένη καρέκλα ή αν θα εξαφανιστεί από τα ράφια ένα φωτιστικό. Αλλά αν ο διάσημος Ιταλός σκηνοθέτης καταφέρει να κάνει κάτι πολύ πιο δύσκολο: να μας κάνει να θέλουμε να ζήσουμε διαφορετικά, όχι απλώς να αγοράσουμε διαφορετικά.

Και τελικά η πιο ενδιαφέρουσα πλευρά της μόδας σήμερα ίσως να βρίσκεται στη στιγμή που σταματά να πουλάει ένα look και αρχίζει να προτείνει έναν τρόπο ζωής. Ο Guadagnino δεν θέλει, όπως λέει, το απόλυτο total look. Και μάλλον έχει δίκιο. Το πραγματικό στιλ αρχίζει όταν παίρνεις κάτι από έναν κόσμο και το ανακατεύεις με κάτι εντελώς δικό σου. Αυτό είναι και το στοίχημα του Zara. Να μην αγοράσουμε τον κόσμο του Luca Guadagnino, αλλά να τον βάλουμε μέσα στον δικό μας. Με χρώμα και ατμόσφαιρα σινεφίλ.