Κάθε άνοιξη πολλοί άνθρωποι λένε το ίδιο πράγμα: «Δεν έχω ενέργεια» ή «φταίει η ανοιξιάτικη κόπωση». Η ιδέα ότι η αλλαγή της εποχής μας κάνει πιο κουρασμένες είναι πολύ διαδεδομένη, όμως πρόσφατη επιστημονική έρευνα που δημοσιεύθηκε στο προδημοσιευμένο άρθρο “No Evidence for Seasonal Variations in Fatigue, Sleepiness, and Insomnia Symptoms: Spring Fatigue is a Cultural Phenomenon rather than a Seasonal Syndrome” στην πλατφόρμα bioRxiv δείχνει ότι ίσως πρόκειται περισσότερο για πολιτισμικό φαινόμενο παρά για πραγματικό εποχικό σύνδρομο.

Διαβάστε ακόμα: Το νέο trend του TikTok: Γιατί κάνουν όλοι ντους στο σκοτάδι; 

Οι ερευνητές παρακολούθησαν για έναν ολόκληρο χρόνο περισσότερους από 400 ενήλικες, εξετάζοντας την κόπωση, την ημερήσια υπνηλία, την ποιότητα ύπνου και τα συμπτώματα αϋπνίας σε διαφορετικές εποχές. Το βασικό συμπέρασμα ήταν ότι δεν υπήρχαν ουσιαστικές εποχικές διαφορές στα επίπεδα κόπωσης. Με απλά λόγια, οι συμμετέχοντες δεν ένιωθαν πιο κουρασμένοι την άνοιξη σε σχέση με τον χειμώνα, το καλοκαίρι ή το φθινόπωρο.

Γιατί τότε νιώθουμε πιο κουρασμένοι;

Μια βασική εξήγηση έχει να κάνει με τη δύναμη της λέξης ή της ετικέτας. Όταν υπάρχει ένα όνομα για κάτι, όπως η «ανοιξιάτικη κόπωση», το μυαλό μας τείνει να παρατηρεί, να θυμάται και να ενισχύει την αίσθηση αυτή. Η συχνή αναφορά στα μέσα ενημέρωσης και στις καθημερινές συζητήσεις κάνει πολλούς να δίνουν μεγαλύτερη προσοχή στα σημάδια κούρασης την άνοιξη.

Ταυτόχρονα, η ύπαρξη ενός κοινού ονόματος για την κόπωση προσφέρει και μια μορφή κοινωνικής ανακούφισης. Όταν πολλοί άνθρωποι μιλούν για το ίδιο φαινόμενο, είναι πιο εύκολο να αισθανθεί κανείς ότι δεν είναι ο μόνος που το βιώνει — ακόμη κι αν δεν υπάρχει απαραίτητα μια σαφής βιολογική εξήγηση.

Πότε η ανοιξιάτικη κούραση μπορεί να είναι πραγματική

Παρότι η έρευνα δείχνει ότι η «εαρινή κόπωση» δεν αποτελεί ξεχωριστό εποχικό σύνδρομο, υπάρχουν ορισμένοι παράγοντες που μπορούν πράγματι να μας κάνουν να νιώθουμε πιο κουρασμένοι αυτή την περίοδο.

  • Εποχικές αλλεργίες: Η αύξηση της γύρης την άνοιξη μπορεί να ενεργοποιήσει το ανοσοποιητικό σύστημα και να προκαλέσει κόπωση ή κακή ποιότητα ύπνου.
  • Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D: Μετά από μήνες περιορισμένης έκθεσης στον ήλιο τον χειμώνα, αρκετοί άνθρωποι έχουν χαμηλότερα επίπεδα βιταμίνης D, κάτι που μπορεί να επηρεάσει την ενέργεια και τη διάθεση.
  • Αλλαγή της ώρας: Η μετάβαση στη θερινή ώρα στα τέλη Μαρτίου μπορεί να διαταράξει προσωρινά το βιολογικό ρολόι και τον ύπνο για λίγες ημέρες.

Photo credit: Freepik