Τα τελευταία χρόνια, τα απομνημονεύματα και τα μυθιστορήματα που πραγματεύονται το διαζύγιο έχουν κατακλύσει την εκδοτική σκηνή. Ενώ τα πρώτα χρόνια της λογοτεχνίας γύρω από αυτό το θέμα είχαν επικεντρωθεί σε έργα ανδρών, σήμερα σχεδόν όλοι οι σημαντικοί τίτλοι που σχετίζονται με το διαζύγιο γράφονται από γυναίκες. Από τη μία πλευρά, η αύξηση των γυναικείων φωνών στη λογοτεχνία για το διαζύγιο αντανακλά τις κοινωνικές και πολιτισμικές αλλαγές. Από την άλλη πλευρά, τίθεται ένα ενδιαφέρον ερώτημα: Πού είναι ο Philip Roth της γενιάς μας; Γιατί οι άνδρες δεν φαίνεται να έχουν πλέον τη δυνατότητα να γράψουν για το διαζύγιο με τον ίδιο τρόπο που το έκαναν στο παρελθόν;

Διαβάστε ακόμη: Γιατί οι άνδρες φοβούνται το γράμμα Ψ;

Η κοινωνική και πολιτισμική αλλαγή

Ας ξεκινήσουμε από το γεγονός ότι το διαζύγιο δεν είναι απλώς μια νομική διαδικασία· είναι ένα συναισθηματικό και κοινωνικό γεγονός που μπορεί να σημαδέψει τη ζωή ενός ατόμου. Στο παρελθόν, οι άνδρες ήταν οι κύριοι αφηγητές της  εμπειρίας του διαζυγίου, καθώς οι γυναίκες συχνά δεν είχαν τη δυνατότητα ή την πλατφόρμα να μοιραστούν τις δικές τους ιστορίες. Ωστόσο, με την εξέλιξη του φεμινιστικού κινήματος και την αυξανόμενη αναγνώριση των δικαιωμάτων των γυναικών, η δυναμική άλλαξε. Οι γυναίκες άρχισαν να καταγράφουν τα δικά τους συναισθηματικά και ψυχολογικά ταξίδια σις σελίδες των βιβλίων τους, δημιουργώντας μια νέα εποχή στη λογοτεχνία του διαζυγίου.

Αυτό το «άνοιγμα» του λόγου υπήρξε επαναστατικό και για τη σύγχρονη κοινωνία, καθώς οι γυναίκες αρχίζουν να αφηγούνται τις ιστορίες τους από τη δική τους, πολλές φορές μοναδική, οπτική γωνία. Στο παρελθόν, οι άνδρες ήταν αυτοί που κυρίως έγραφαν για τον πόνο του διαζυγίου από την πλευρά του συζύγου, τις δυσκολίες προσαρμογής και το εσωτερικό τους δράμα. Σήμερα, οι γυναίκες, με τη δική τους εμπειρία και τη δική τους φωνή, κυριαρχούν στον χώρο αυτό.

Οι άνδρες και η αδυναμία έκφρασης του πόνου

Η σύγχρονη κοινωνία εξακολουθεί να πιέζει τους άνδρες να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους με έναν τρόπο που να είναι «αρρενωπός» και «λογικός». Το να εκφράσουν τον πόνο τους από το διαζύγιο ή τις δύσκολες σχέσεις μπορεί να θεωρείται αδύναμο ή ανασφαλές. Αυτό το κοινωνικό στίγμα ίσως εξηγεί γιατί οι άνδρες δεν είναι σε θέση να γράψουν πια για το διαζύγιο με τον ίδιο αυθορμητισμό και ειλικρίνεια που διακρίνει τη γυναικεία γραφή.

Ο Philip Roth, ο οποίος ήταν γνωστός για την αφοσίωσή του στην καταγραφή του προσωπικού πόνου και της συναισθηματικής του κατάστασης, ανέδειξε τον άνδρα ως έναν χαρακτήρα που συχνά βρίσκεται σε αντιπαράθεση με τις εσωτερικές του ανασφάλειες και τις αμφιλεγόμενες σχέσεις του. Παρόλα αυτά, στη σύγχρονη εποχή, η ανδρική γραφή έχει περιοριστεί από τα στερεότυπα γύρω από τη «συγκρότηση» και τον «αρρενωπό» χαρακτήρα. Ενώ οι γυναίκες γράφουν ανοιχτά για τον πόνο τους και τις εμπειρίες τους με το διαζύγιο, οι άνδρες παραμένουν πιο επιφυλακτικοί και διστακτικοί να αποκαλύψουν τον εσωτερικό τους κόσμο.

Η κυριαρχία της γυναικείας γραφής

Σύμφωνα με έρευνες στον εκδοτικό κόσμο, τα βιβλία για το διαζύγιο έχουν αποκτήσει ιδιαίτερη απήχηση και ανταπόκριση από το κοινό, κυρίως λόγω της αυξανόμενης δημοφιλίας των γυναικών συγγραφέων. Γυναίκες όπως η Charlize Theron με το βιβλίο “The Divorce Diaries”, η Elizabeth Gilbert με το “Eat Pray Love” και πολλές άλλες έχουν προσφέρει στη λογοτεχνία νέες φωνές και νέα θέματα, εξερευνώντας τις διαστάσεις του διαζυγίου με βάθος και ψυχολογική ακρίβεια. Αυτές οι συγγραφείς χρησιμοποιούν τη λογοτεχνία ως εργαλείο αποτύπωσης των συναισθηματικών και κοινωνικών αλλαγών που προκαλούνται από το διαζύγιο, ανταγωνιζόμενες την παραδοσιακή ανδρική γραφή.

Η αυξημένη παρουσία γυναικών στον τομέα αυτό αντανακλά τις ευρύτερες κοινωνικές εξελίξεις, όπως η ενδυνάμωση των γυναικών στον επαγγελματικό χώρο και η αλλαγή της αντιληπτικής προσέγγισης για τις γυναίκες ως συγγραφείς και δημιουργούς. Τα βιβλία για το διαζύγιο από γυναίκες εκφράζουν την εμπειρία της γυναικείας ψυχής και των ανεκπλήρωτων αναγκών που πολλές φορές κρύβονται πίσω από την εικόνα μιας «αδύνατης» γυναίκας στο διαζύγιο.

Ενδεχόμενες αλλαγές και το μέλλον της ανδρικής γραφής για το διαζύγιο

Η ανάγκη για ανδρική γραφή στο πεδίο αυτό παραμένει σημαντική, αν και σε μεγάλο βαθμό είναι υποεκπροσωπούμενη. Αν οι άνδρες επαναφέρουν τη συγγραφική τους φωνή, θα πρέπει να ξεπεράσουν τα στερεότυπα και τις κοινωνικές πιέσεις που επιβάλλουν τη συγκράτηση των συναισθημάτων. Η αλήθεια είναι ότι το διαζύγιο αποτελεί για όλους τους ανθρώπους μια δύσκολη και συχνά μεταμορφωτική εμπειρία. Οι άνδρες που θα τολμήσουν να μιλήσουν για αυτό μπορεί να προσφέρουν νέες οπτικές και να προάγουν μια πιο σφαιρική κατανόηση του πόνου και της αναγκαιότητας της αλλαγής.

Αν και το μέλλον της ανδρικής γραφής για το διαζύγιο φαίνεται αβέβαιο, υπάρχει πάντοτε η δυνατότητα για εξερεύνηση αυτών των θεμάτων με πιο ειλικρινή και ανοιχτόκαρδη προσέγγιση. Ο άνδρας συγγραφέας που θα καταφέρει να συνδυάσει την παραδοσιακή ανδρική ψυχολογία με την ανάγκη έκφρασης των συναισθημάτων του, θα έχει τη δυνατότητα να αναδείξει μια νέα γενιά έργων για το διαζύγιο.