Πάντα θαύμαζα τις στέκες στις άλλες. Έβλεπα την Blair Waldorf και τη Serena Serena van der Woodsen στο Gossip Girl ή celebrities όπως τη Jennifer Lawrence και τη Natalie Portman να τις φορούν με ευκολία για να απογειώνουν το look τους και τις ζήλευα. Εγώ πάλι τις θεωρούσα λίγο εξεζητημένες για την καθημερινότητα, κάτι που σπάνια θα έβλεπες σε μία “κανονική” γυναίκα που περπατάει το πρωί για να πάει στη δουλειά της. Μέχρι που έπεσα σε μία ανάρτηση στο TikTok που παρουσίαζε τη στέκα όχι ως στιλιστικό αξεσουάρ, αλλά ως εργαλείο επιβίωσης στον εργασιακό χώρο.

Διαβάστε ακόμα: Ηamnet: Θα σε συναντήσω στη μέση της θλίψης

Σε ένα viral βίντεο, η TikToker Glazer’s Guide εξήγησε αυτό που η ίδια και η καλύτερή της φίλη ονόμασαν “headband theory” (θεωρία της στέκας). Η στέκα, σύμφωνα με τη θεωρία τους, στέλνει το μήνυμα στους άλλους ότι είσαι «απλώς ένα κορίτσι», με ό,τι αυτό συνεπάγεται: αθωότητα, παιδικότητα. Και ποιος άνθρωπος θα ήθελε να φωνάξει ή να επιπλήξει ένα κορίτσι; Με λίγα λόγια, το πιο απλό αξεσουάρ μαλλιών στον πλανήτη σου εξασφαλίζει καλύτερη συμπεριφορά από συναδέλφους, πελάτες και προϊσταμένους. Είναι, όπως ισχυρίζεται, καλό για την ψυχική σου υγεία και για το προσωπικό σου brand στον εργασιακό χώρο και προτρέπει κάθε γυναίκα στην εταιρική Αμερική να το δοκιμάσει.

Δε θα εξετάσω αν ισχύει ή όχι (άλλωστε το σχόλιο με τα περισσότερα likes έγραφε: «Με απέλυσαν ενώ φορούσα στέκα», αρα προφανώς δεν πρόκειται για μια καθολική εμπειρία) αλλά πόσο προβληματικό είναι το μήνυμα που κρύβει από πίσω αυτό το “αθώο” life hack.

Nαι, δεν μπορούμε να αγνοήσουμε το γεγονός ότι οι άνθρωποι κρίνουν τις στιλιστικές μας επιλογές, ειδικά στη δουλειά. Είτε μας  αρέσει είτε όχι, τα ρούχα μας αποκαλύπτουν πράγματα για εμάς και ασυνείδητα καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό τη συμπεριφορά των άλλων απέναντί μας. Ένα κοστούμι για παράδειγμα μπορεί να σηματοδοτεί επαγγελματική σοβαρότητα και αξιοπιστία, κάνοντας τους προϊστάμενους πιο πρόθυμους να μας εμπιστευτούν ένα έργο υψηλών απαιτήσεων.

Ακόμη και η ψυχολογία των χρωμάτων στηρίζεται σε αυτή τη λογική, προτείνοντας, για παράδειγμα, το κόκκινο ως ένδειξη αυτοπεποίθησης και δυναμισμού ή το μπλε ως σύμβολο κύρους και επαγγελματισμού. Οι άνθρωποι κάνουν συνεχώς επιφανειακές υποθέσεις ο ένας για τον άλλον. Δεν λέω ότι είναι σωστό, αλλά είναι γεγονός.

Αλλα η θεωρία της στέκας δεν είναι απλώς επιφανειακή, είναι βαθιά αντι-φεμινιστική. Και το πιο ανησυχητικό είναι ότι διατυπώνεται και αναπαράγεται από γυναίκες. Αντί να διεκδικούμε να μας αντιμετωπίζουν ως ίσες, ικανές και επαγγελματίες ανεξαρτήτως εμφάνισης, προτείνεται να εκμεταλλευτούμε τη γυναικεία μας φύση και το στερεότυπο του «αδύναμου φύλου» για να αποσπάσουμε καλύτερη μεταχείριση. Όχι επειδή το αξίζουμε, αλλά επειδή φαινόμαστε πιο άκακες.

Η στέκα, σύμφωνα με αυτή τη λογική, δεν είναι απλώς ένα αξεσουάρ. Είναι ένα σύμβολο αθωότητας, παιδικότητας και, τελικά, μειωμένων προσδοκιών.

Και όταν ενθαρρύνουμε τις γυναίκες να υιοθετούν συνειδητά μια εικόνα λιγότερο ικανή για να αποφύγουν την πίεση ή τη σύγκρουση, δεν κερδίζουμε τίποτα ουσιαστικό. Απλώς προσαρμοζόμαστε σε ένα πατριαρχικό σύστημα που εξαρχής μας υποτιμά.

Διαβάστε ακόμα: Στην εποχή της ευκολίας (ή μήπως του εύκολου;)

Αξίζει να αναρωτηθούμε: θα κάναμε την ίδια συζήτηση αν αφορούσε το άλλο φύλο; Πώς θα αντιμετωπίζαμε κάποιον που θα πρότεινε στους άνδρες να φοράνε κοντομάνικο στο γραφείο για να φαίνονται οι μύες τους, ώστε να τον βλέπουν συνειρμικά ως πιο δυνατό, πιο ηγετικό και άρα πιο άξιο για ανώτερη θέση; Πιθανότατα θα τον θεωρούσαμε παράλογο, γελοίο ή προβληματικό. Γιατί λοιπόν αποδεχόμαστε τόσο εύκολα τον αντίστοιχο ισχυρισμό για τις γυναίκες;

Η απάντηση βρίσκεται στο γεγονός ότι η κοινωνία έχει μάθει να συνδέει τη γυναικεία αξία με την εικόνα, τη γλυκύτητα και τη συμμόρφωση. Η θεωρία της στέκας ενισχύει αυτό το στερεότυπο, προτρέποντάς μας να γίνουμε λιγότερο απειλητικές, λιγότερο διεκδικητικές, λιγότερο «δύσκολες».

Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι αυτή η στρατηγική έχει κόστος.  Το να σε αντιμετωπίζουν σαν παιδί δεν είναι απαραίτητα πλεονέκτημα. Όταν παρουσιάζεσαι ως πιο αθώα, συχνά θεωρείσαι και λιγότερο ικανή. Μπορεί να σου συγχωρούν τα λάθη, αλλά δύσκολα σου εμπιστεύονται την ευθύνη. Μπορεί να σου μιλούν πιο γλυκά, αλλά όχι απαραίτητα με σεβασμό. Και σε έναν κόσμο όπου οι γυναίκες ήδη παλεύουν να αποδείξουν την αξία τους ξανά και ξανά, αυτό δεν είναι μικρό τίμημα.

Photo credit: Pinterest

Creative: Ανδρέας Κωστόπουλος