Μήπως η ευτυχία είναι τελικά πιο απλή απ’ όσο νομίζουμε;
Υπάρχει ένας βουδιστής μοναχός, ο Yongey Mingyur Rinpoche, που έχει γίνει γνωστός ως «ο πιο ευτυχισμένος άνθρωπος στον κόσμο».
Όχι επειδή κέρδισε το λαχείο, μετακόμισε σε ένα ωραίο σπίτι ή κατάφερε να οργανώσει τη ζωή του μέχρι τελευταίας λεπτομέρειας. Το αντίθετο. Η έρευνα έχει δείξει ασυνήθιστα υψηλή δραστηριότητα σε περιοχές του εγκεφάλου που συνδέονται με θετικά συναισθήματα, ενώ ο ίδιος μιλά για την ευτυχία με έναν τρόπο σχεδόν αντισυμβατικό: δεν την κυνηγά.
Ζούμε σε μια εποχή που μας προσφέρει τα πάντα σχεδόν αμέσως. Φαγητό με ένα άγγιγμα, αγορές από τον καναπέ, διακοπές σε λίγα λεπτά, ατελείωτα βίντεο για κάθε πιθανή στιγμή βαρεμάρας. Κι όμως, όσο περισσότερα έχουμε για να γεμίζουμε τον χρόνο μας, τόσο πιο δύσκολο μοιάζει μερικές φορές να αντέξουμε πέντε λεπτά χωρίς τίποτα.

Το κινητό γίνεται η αυτόματη λύση. Βαριέμαι, σκρολάρω. Νιώθω μόνη, παραγγέλνω. Έχω άγχος, ανοίγω μια σειρά. Δεν θέλω να σκέφτομαι, βλέπω κάτι ακόμη. Και κάπου ανάμεσα στο ένα reel και στο επόμενο έχουμε ξεχάσει ότι η πλήξη δεν είναι απαραίτητα εχθρός. Μπορεί απλώς να είναι η στιγμή που το μυαλό ζητά λίγο χώρο.
Ο Mingyur προτείνει κάτι πολύ λιγότερο εντυπωσιακό. Nα μην προσπαθούμε διαρκώς να ξεφύγουμε από αυτό που νιώθουμε. Δεν χρειάζεται βέβαια να εγκαταλείψουμε τα πάντα και να γίνουμε μοναχοί. Μπορούμε όμως να κάνουμε μικρές αλλαγές. Να πάρουμε έναν διαφορετικό δρόμο για το σπίτι, να δοκιμάσουμε ένα καινούργιο φαγητό, να γνωρίσουμε ανθρώπους που δεν ανήκουν στον συνηθισμένο κύκλο μας. Η ζωή δεν αλλάζει μόνο με τις μεγάλες αποφάσεις. Μερικές φορές αλλάζει επειδή μια Τρίτη αποφασίσαμε να μην κάνουμε ακριβώς ό,τι κάναμε τη Δευτέρα.
Το ίδιο ισχύει και για την ηρεμία. Δεν χρειάζεται να βρεθούμε σε ένα βουνό με απόλυτη σιωπή. Μπορεί να υπάρχει κίνηση στον δρόμο, ένα τηλέφωνο που χτυπάει, κάποιος δίπλα μας που βλέπει TikTok. Η ιδέα δεν είναι να εξαφανιστεί ο θόρυβος αλλά να μη χρειάζεται να εξαφανιστούν όλα γύρω μας για να ηρεμήσουμε εμείς.

Και μετά υπάρχει η ευγνωμοσύνη. Όχι η μεγάλη, γενική ευγνωμοσύνη που γράφουμε σε ένα ημερολόγιο επειδή «πρέπει». Η μικρή. Το πρώτο καφέ το πρωί. Ένας άνθρωπος που μας τηλεφώνησε χωρίς να χρειάζεται κάτι. Το φως στο δωμάτιο. Ένα παιδί που γελάει. Ένα καλοκαίρι που, παρά όλα τα υπόλοιπα, μυρίζει ακόμη γιασεμί.
Ίσως τελικά αυτό να είναι το πιο ενδιαφέρον σημείο της ιστορίας. Η ευτυχία δεν φαίνεται να είναι μόνιμη κατάσταση. Είναι περισσότερο ένας τρόπος να παρατηρούμε τη ζωή πριν προλάβουμε να την προσπεράσουμε.
Ο μοναχός μιλά ακόμη για τον θυμό σαν πάγο πάνω στο γρασίδι. Δεν χρειάζεται να τον πολεμήσεις. Τον βλέπεις και περιμένεις να λιώσει. Μια χρήσιμη σκέψη για όλους μας, ειδικά την ώρα που είμαστε έτοιμοι να στείλουμε εκείνο το μήνυμα που, πέντε λεπτά αργότερα, θα θέλαμε να είχαμε διαγράψει.
Και ίσως το ίδιο να ισχύει για το άγχος, την ανασφάλεια, τη στενοχώρια. Δεν χρειάζεται κάθε δύσκολο συναίσθημα να γίνει αμέσως project προς επίλυση. Μερικά πράγματα περνούν όταν τους δώσεις λίγο χρόνο.

Το πιο απλό, όμως, είναι ίσως και το πιο δύσκολο. Nα κάνεις κάτι καλό για κάποιον άλλον χωρίς ιδιαίτερο λόγο. Ένα τηλεφώνημα, μια μικρή βοήθεια, ένα «είσαι καλά;» που το εννοείς. Γιατί υπάρχει μια παράξενη οικονομία στην ευτυχία. Όσο περισσότερο την κρατάς αποκλειστικά για τον εαυτό σου, τόσο πιο γρήγορα τελειώνει.
Δεν ξέρω αν υπάρχει πραγματικά «ο πιο ευτυχισμένος άνθρωπος στον κόσμο». Ξέρω όμως ότι η ιδέα είναι ενδιαφέρουσα. Ειδικά τώρα που έχουμε κάνει την ευτυχία άλλη μία υποχρέωση. Να είμαστε καλά, να φαινόμαστε καλά, να ταξιδεύουμε, να γυμναζόμαστε, να τρώμε σωστά, να διαλογιζόμαστε, να έχουμε ωραίο σπίτι και, κατά προτίμηση, να το ανεβάζουμε και στο Instagram. H προσωπική μας ευτυχία δεν χρειάζεται άλλη μία λίστα. Ίσως χρειάζεται απλώς λίγη σκηνοθεσία.




Πηνελόπη Παπανικολάου