ΤΗΕ FASHION BIBLE CONNECTIONS | 240791 – Eλένη Καββάδα: Η Ελληνίδα designer που λέει «όχι» στο AI και ντύνει τη μόδα του αύριο
Η δημιουργός πίσω από το brand 240791 αποκαλύπτει γιατί διάλεξε την ημερομηνία γέννησης της αντί για όνομα, γιατί δεν την αφορά η «εύκολη» εμπορική μόδα, πώς έφτασε από την Ελλάδα στο Παρίσι με αμέτρητα emails και γιατί θεωρεί πως το αληθινό couture δεν έχει σχέση με τα labels αλλά με τα χέρια.
Στη συζήτηση της με τη Σάντυ Τσαντάκη, στο πλαίσιο της σειράς The Fashion Bible Connections, μιλά για τη σχέση της με τον Rick Owens, τη “σχολή” του Γιώργου Ελευθεριάδη, τη θητεία της στον Salvatore Ferragamo, τα νυφικά που φτιάχνει μόνο για γυναίκες με ιστορία και εξηγεί γιατί θέλει να παραμείνει «άσχετη με το AI» και απόλυτα πιστή στη χειροποίητη δημιουργία. «Δεν νιώθω fashion designer. Είμαι δημιουργός», λέει. Και κάπως έτσι, η Ελένη Καββάδα αποδεικνύει πως η νέα ελληνική μόδα δεν χρειάζεται θόρυβο, χρειάζεται ταυτότητα.
Δεν κυνηγά τη mainstream αποδοχή. Δεν φτιάχνει ρούχα για να υπάρχουν απλώς σε μια ντουλάπα αλλά για να αφηγούνται ιστορίες. Η Ελένη Καββάδα, η δημιουργός πίσω από το ιδιαίτερο brand 240791, έχει καταφέρει να χτίσει τη δική της ταυτότητα ανάμεσα στην τέχνη, το couture και τη σύγχρονη γυναικεία έκφραση, με κομμάτια που μοιάζουν περισσότερο με installations παρά με συμβατικά ρούχα. «Θέλω να συνεχίσω να κάνω πράγματα με τα χέρια μου», λέει. Και ίσως αυτή να είναι η πιο σύγχρονη μορφή πολυτέλειας σήμερα.
- Ελένη μου, καλώς όρισες στη Βίβλο της Μόδας.
- Καλώς σας βρήκα!
- Τι θα συναντήσουμε στο πρώτο κεφάλαιο της δικής σου Βίβλου;
- Το πρώτο κεφάλαιο και το πιο αγνό ίσως της δικής μου ιστορίας, ξεκινάει από όταν ήμουν πραγματικά πάρα πολύ μικρή. Πριν από όλα. Γι’αυτό και το brand έχει την ημερομηνία της γέννησης μου. Γιατί είναι το πρώτο πράγμα που θυμάμαι να κάνω χωρίς να δω ή να ακούσω κάτι. Είχα μια τάση να ακουμπάω υφάσματα, να σκιτσάρω, να βλέπω τις φωτοσκιάσεις σε ένα χώρο. Πάντα είχα μια τάση προς το σώμα, το σχήμα του σώματος. Οπότε όλα ξεκινάνε πολύ νωρίς για μένα.
- Αυτή η ημερομηνία γέννησης λοιπόν έγινε brand.
- Ναι.
- Πόσο εμπορικό μπορεί να είναι αυτό; Να συστήνεσαι με έναν κωδικό; Ουσιαστικά είμαστε σε μια εποχή που θυμόμαστε μόνο αριθμούς. Μόνο αριθμούς.
- Δεν το σκέφτηκα έτσι. Όταν ξεκίνησα τη δική μου επιχείρηση σκέφτηκα το όνομα. Σκέφτηκα πολλές παραλλαγές και του δικού μου ονόματος και κάτι που δεν έχει καμία σχέση με το όνομα μου. Αλλά βρήκα κάτι σκίτσα που έκανα παλιότερα παιδί και έβλεπα σε πολλά από κάτω την υπογραφή αυτή, την ημερομηνία της γέννησης μου. Και λέω δεν χρειάζεται να ψάξω πολύ. Αυτό είναι. Δεν είναι εύκολο να το πεις. Δεν είναι εύκολο να θυμάσαι ακριβώς τα νούμερα, αλλά θυμάσαι ότι είναι ένα brand με νούμερα το οποίο βοηθάει. Και είπα να είμαι ειλικρινής απέναντι σε όλο αυτό που νιώθω και είμαι και να πάω με αυτή την επιλογή.
- Οπότε στην Ελλάδα είσαι το 240791ΕΚ
- Χωρίς το ΕΚ. Το ΕΚ ήρθε λόγω social γιατί χρειαζόταν αλγόριθμους και ένα γράμμα δίπλα στον αριθμό για να είναι πιο εύκολο να το βρει κάποιος. Οπότε είναι μόνο για εκεί. Κανονικά είναι μόνο ο αριθμός.
- Νομίζω ότι για το εξωτερικό η εικόνα σου είναι πιο εύπεπτη. Κάνω λάθος;
- Όχι, δεν κάνεις λάθος. Δεν ξέρω αν είναι θέμα το γεγονός ότι είμαι πιο εύπεπτη έξω. Υπάρχει μια μεγαλύτερη ελευθερία στο εξωτερικό να ανακαλύψει κάποιος καινούργια ταλέντα. Και γιατί συμβαίνει αυτό; Γιατί το μάρκετινγκ είναι μεγαλύτερο. Έτσι κι αλλιώς υπάρχουν πολύ περισσότεροι άνθρωποι που κάνουν αυτή τη δουλειά. Στην Ελλάδα είναι λιγότεροι, οπότε αυτή η ασφάλεια που δίνει η mainstream μόδα στην Ελλάδα δύσκολα διαταράσσεται από νέα ονόματα, πόσο μάλλον όταν κάνουν και κάτι πιο ιδιαίτερο. Οπότε νομίζω ότι υπάρχει λιγότερος φόβος στο εξωτερικό απ’ ότι εδώ. Το έχω συναντήσει αρκετά αυτό, αλλά δεν θέλω να θεοποιώ το εξωτερικό και να μειώνω την Ελλάδα. Νομίζω ότι είμαστε σε καλό δρόμο.
- Εσύ συστήνεσαι ως σχεδιάστρια μόδας ή ως καλλιτέχνης;
- Μεγάλη ερώτηση. Είναι ένα στάνταρ θέμα που έχω. Οπουδήποτε πηγαίνω, σε κάποια ομιλία, σε κάποια έκθεση, σε κάποιο fashion week, πάντα με ρωτάνε “δίπλα στο όνομα σου τι να γράψουμε”; Fashion designer; Συνήθως η απάντηση είναι ναι, γιατί είναι πιο εύκολο. Αλλά εγώ δεν νιώθω σχεδιάστρια μόδας. Δεν μου αρέσουν αυτές οι δύο λέξεις μαζί. Θεωρώ ότι είναι λίγο παλιακός όρος. Εγώ λέω απλά ότι είμαι δημιουργός. Γιατί δεν κάνω μόνο ρούχα. Κάνω και τέχνη μαζί με ρούχα. Κάνω και ρούχα. Οπότε δε θέλω να κλειστώ σε κάτι τόσο συγκεκριμένο. Δεν έχω πρόβλημα βέβαια να αναφερθεί αυτό δίπλα στο όνομα μου, αλλά προτιμώ το δημιουργός.
- Πάμε να αποδομήσουμε τη δουλειά σου. Το ρούχο που φοράω για παράδειγμα, που είναι μια μπλούζα, είναι μια φούστα και αφηγούνται πολλά διαφορετικά πράγματα φαντάζομαι και στην κάθε γυναίκα, στην κάθε κοπέλα που υιοθετεί ένα τέτοιο σύνολο. Πόσος χρόνος απαιτείται για να φτιάξεις την ιδέα, για να έχεις την ιδέα και να φτάσεις τελικά στην υλοποίηση;
- Αυτό εξαρτάται από το κομμάτι. Αυτό που φοράς τώρα είναι από τη ready-to-wear συλλογή, το οποίο τι γίνεται; Δανείζεται στοιχεία από τη δημιουργική πλευρά του brand. Απλά εφαρμόζεται σε μια πιο φορέσιμη κατάσταση για να μπορεί άλλος να το πάρει, να το έχει στην ντουλάπα του, να το φορέσει στην καθημερινότητα του. Να μην είναι ένα αρχειακό κομμάτι, να είναι κομμάτι που το παίρνεις και το φοράς πραγματικά. Ο χρόνος που απαιτείται για το καθένα έχει να κάνει με τα υλικά, έχει να κάνει με το θέμα, έχει να κάνει με την τεχνική που έχει πάνω το κάθε κομμάτι. Αυτό που ακουμπάς πήρε αρκετά περισσότερο χρόνο από αυτό που φοράς.
- Είναι ένα installation. Είναι έργο τέχνης.
- Ναι, και επίσης ήταν και συνεργατικό. Δηλαδή ο άνθρωπος που έφτιαξε το άγαλμα στη μέση είναι ένας φίλος πολύ αγαπημένος, ο Σταύρος Σταματόπουλος. Οπότε συνεργαστήκαμε ο καθένας εδώ στο δικό του χρόνο για να δημιουργηθεί αυτό. Εκείνος είχε να κάνει το άγαλμα, εγώ έκανα το ρούχο. Μετά έβαλα το άγαλμα πάνω στο ρούχο. Ήταν μια μεγάλη διαδικασία. Οπότε εξαρτάται. Εξαρτάται πραγματικά από την τεχνική και το πρότζεκτ.
- Το θυμάμαι στο Instagram σου να το φοράει η Βίκυ Καγιά για παράδειγμα.
- Ναι, το έχει φορέσει και η Βίκυ Καγιά.
- Η εμπορική διάσταση των πραγμάτων που απασχολεί πάρα πολύ και τον κόσμο της πολυτέλειας διεθνώς πια. Πόσο σε απασχολεί και πώς τη διαχειρίζεσαι;
- Θα σου πω… Τον πρώτο καιρό που ξεκίνησα τι ήθελα να κάνω, τι είχα στο νου μου. Ήθελα να έχω ένα brand το οποίο πραγματικά να διχοτομείται, να έχει την pret-a-porter πλευρά του και τη δημιουργική πλευρά του που είναι και νομίζω φαίνεται η αγαπημένη μου πλευρά από τις δύο. Απλά σκεφτόμουν έναν τρόπο να γίνει επιχείρηση, να είναι βιώσιμο, να μην είναι κάτι το οποίο κάνω από μένα για μένα. Να είναι πραγματικά κάτι που ρέει, κάτι που μπορεί να με ζήσει, κάτι που μπορεί να εξελιχθεί. Έκανα τις προσπάθειες μου, δηλαδή άνοιξα μια μικρή μπουτίκ, έφερνα μόνο κομμάτια που υπήρχαν μία φορά, δεν επαναλαμβάνονται, όποιος το πάρει τελείωσε. Μετά πάμε σε κάτι άλλο. Στην συγκεκριμένη κατάσταση στην Ελλάδα αυτό βρήκε κάποιους fans, λίγους, αλλά οι περισσότεροι το αντιμετώπισαν με πολύ σκεπτικισμό γιατί πολύ απλά δεν το έχουν συνηθίσει. Οπότε συνεχίζω και κάνω το pret-a-porter μου, αλλά με διαφορετικό τρόπο. Δουλεύω custom, δηλαδή όποιος θέλει να φτιάξουμε κάτι έρχεται σε μένα εδώ και το συζητάμε προσωπικά και το φτιάχνουμε. Δεν δίνω πια σε μαγαζιά, δεν διατηρώ μπουτίκ γιατί απλά έβλεπα ότι ο τρόπος που το προσέγγιζα δεν ήταν ο σωστός. Ο ακόμα πιο προσωπικός, που βέβαια το κάνει και λιγότερο εμπορικό, στην προηγούμενη ερώτηση σου, είναι για τη δική μου περίπτωση σωστότερος. Μπορεί να μικραίνει το φάσμα, αλλά είναι πιο αληθινό.
- Και νυφικά φτιάχνεις;
- Έχω κάνει και νυφικά.
- Πώς είναι αυτά τα νυφικά που φτιάχνεις;
- Δεν είναι το παραδοσιακό νυφικό που έχεις στο μυαλό σου. Νομίζω ότι το φαντάζεσαι. Ήταν πιο πολύ, ένα ρούχο το οποίο συνδύαζε την ιστορία της γυναίκας που ήρθε να το φτιάξουμε με τις δικές μου τεχνικές και νομίζω ήταν πολύ, πολύ ωραίες και προσωπικές δουλειές γιατί όντως έφερνε και από τις δύο πλευρές πολύ ωραία στοιχεία και όσες φορές έχω κάνει νυφικά το έχω χαρεί πάρα πολύ που δεν είναι πολλές. Έχω κάνει πέντε ή έξι, αλλά νομίζω επειδή έγινε πραγματικά πάνω στον άνθρωπο, μου έφερναν υφάσματα από άλλες χώρες που είχαν βρει και εγώ τα δούλευα με τους δικούς μου τρόπους. Ήταν πολύ, πολύ προσωπικά αυτά τα κομμάτια και ήταν και οι δύο πλευρές πολύ, ήμασταν πολύ χαρούμενες.
- Και μας λείπουν αυτά τα ρούχα με συναίσθημα και με ιστορία.
- Εγώ γι’ αυτό είμαι εδώ. Γι’αυτό είμαι και στην Αθήνα και προσπαθώ να εδραιώσω κάτι στην Αθήνα, γιατί νομίζω ότι αυτή η προσωπική ταυτότητα στους καιρούς που ζούμε αυτή τη στιγμή, είναι μεγάλο εφόδιο. Και το λέω με ήρεμη αυτοπεποίθηση. Θεωρώ πολύ σημαντική τη φωνή του καθενός, ειδικά τώρα. Οπότε και εγώ θεωρώ ότι έχουν σημασία αυτά τα κομμάτια.
- Σπούδασες στην Ιταλία όμως. Τι ήταν αυτό που έμαθες στην Ιταλία, στις σπουδές σου και που θα ευχόσουν κάποιος να στο είχε πει; Να το ξέρεις από τότε.
- Ιδιαίτερη περίοδος η σχολή. Γιατί αν πήγαινα πίσω μπορεί και να μην πήγαινα στη σχολή, για το δικό μου τομέα έτσι. Μπορεί να έμπαινα απευθείας στη δουλειά, δηλαδή να πήγαινα σε έναν σχεδιαστή, να δουλέψω σαν πρακτικάρια, μιλάμε τώρα 18 χρονών παιδί, να μάθω πράγματα. Ίσως μετά να κάνω μια σχολή έχοντας μια γνώση και μετά να ξεκινούσα τη δική μου πορεία. Γιατί εγώ έχω ένα θέμα με τα εκπαιδευτικά συστήματα γενικά. Θεώρησα ότι δεν ήταν “tο the point”, ότι κάναμε πολύ, πολλά γύρω γύρω πράγματα από το “ψητό”, ας το πούμε έτσι, που λίγο μας καθυστερούσαν, λίγο μας αποπροσανατόλιζαν. Ήταν και μια κατάσταση που έβλεπες ξεκάθαρα ότι προετοίμαζαν παιδιά για να μπουν σε μεγάλα brands μετά τη σχολή, οπότε ήταν και λίγο κατευθυνόμενη η μάθηση. Εγώ γενικά, το συζητούσα και πρόσφατα αυτό μάλιστα, ελεύθερη, ελεύθερη στη μόδα ένιωσα όταν άνοιξα το τα 2407 και γιατί οποτεδήποτε είχα να αξιολογηθώ από κάποιον που το θεωρούσα λάθος, το θεωρούσα πολύ υποκειμενικό. Δεν θριάμβευα. Μ’αρέσουν λίγο οι δικοί μου όροι στα πράγματα. Και όποιον αφορά αυτό.
- Από την εμπειρία σου δίπλα στον Γιώργο Ελευθεριάδη και στον Salvatore Ferragamo, τι κρατάς;
- Είναι δύο διαφορετικές εμπειρίες, διότι η πρώτη που ήταν στο εργοστάσιο στη Φλωρεντία στoν Ferragamo, ήταν ένα εξάμηνο, λίγο παραπάνω, που ήμουν ακόμα φοιτήτρια, οπότε ήταν πολύ νέα γνώση όλη αυτή. Ήμουν και εγώ πολύ μαγκωμένη γιατί ξαφνικά βρέθηκα σε ένα περιβάλλον πολύ σημαντικό, ένα mega brand, στο οποίο γινόντουσαν πολλά πράγματα ταυτόχρονα. Υπήρχαν πάρα πολλοί άνθρωποι. Ο καθένας έκανε κάτι πολύ συγκεκριμένο, οπότε δεν είχα την ευκαιρία να κάτσω να μάθω μια σειρά παραγωγής πραγμάτων, που να πω ότι “πήρα αυτή τη γνώση”. Παρατηρούσα, ήμουν στα meetings, έβλεπα τις πρόβες. Ήταν πολύ ωραία. Δεν μπορώ να πω ότι έμαθα κάτι. Όμως δε μετανιώνω και τίποτα, γιατί προφανώς είναι μια εμπειρία που θα θυμάμαι πάντα. Στον Γιώργο έγινε ακριβώς το ανάποδο, γιατί όταν ήρθα αυτό που μου εξήγησε εξαρχής είναι ότι εδώ θα μπεις σε όλες τις δραστηριότητες, από το Α μέχρι το Ω, το οποίο εμένα μου έδωσε ουσιαστικά όλη τη γνώση που χρειάζεται κάποιος για να νιώσει δυνατός φεύγοντας από το εργασιακό περιβάλλον που ήταν να ξεκινήσει κάτι δικό του. Χωρίς αυτό δεν θα μπορούσα να έχω κάνει το 2407, γιατί πολύ απλά δεν θα είχα όλο το φάσμα της γνώσης που χρειάζομαι. Και παραγωγή και μεγεθύνσεις και σμικρύνσεις και τηλέφωνα και λογιστικά. Όλα, όλα μια βεντάλια η οποία μου χρειάζεται κάθε μέρα πια. Οπότε δύο τελείως διαφορετικές εμπειρίες με τις αξίες τους.
- Άρα η “σχολή” Ελευθεριάδη ήταν… Δυνατή “σχολή”.
- Ναι, ναι, ναι.
- “Ζήλεψες” αυτό το περιβάλλον στο Ferragamo, όπου καθένας έχει μια εξειδίκευση; Θα ήθελες να έχεις τέτοιες ομάδες; Θα μπορούσες να λειτουργείς έτσι;
- Καθόλου. Ένιωσα ότι τώρα αυτό που θα, δεν ξέρω πως θα ακουστεί αυτό που θα πω. Ένιωσα “μία ακόμα”, “ένα ακόμα άτομο”. Ενώ θα μπορούσα να έχω μείνει, θα μπορούσα κι εγώ, όπως πολλά άλλα παιδιά εκεί μέσα, να τελειώσω το εξάμηνο μου, μετά να κάνω μια αίτηση να μείνω λίγο παραπάνω. Μετά θα μπορούσα να γίνω υπάλληλος, θα μπορούσα να μείνω. Αλλά όλη αυτή η πολυπλοκότητα αυτής της τεράστιας πολυεθνικής που έβλεπα δεν με αφορά. Είμαι της πιο μαζεμένης και δημιουργικής κατεύθυνσης, γι’ αυτό και στον Ελευθεριάδη ένιωσα πολύ πιο άνετα. Είχε μεν κόσμο μέσα, αλλά ήταν πολύ πιο μαζεμένο αυτό που αντιμετώπιζα. Και όσο λιγότερο κόσμο έχει ένα μέρος, τόσο πιο προσωπικά γίνονται και τα πράγματα. Οπότε επειδή εμένα φιλοσοφία μου είναι αυτή, όπως σου είπα και πριν. Ένα ρούχο που δεν ξαναγίνεται ποτέ. Ένα, εσύ αγοράζεις αυτό το οποίο το έχεις μόνο εσύ. Αυτή η σμίκρυνση των πραγμάτων, αλλά η μεγέθυνση της δημιουργικότητας με αφορά πολύ περισσότερο.
- Και πώς φτάνεις από την Αθήνα που έχεις σαν αφετηρία σου να δείξεις ένα σόου στο Παρίσι;
- Με άπειρα emails. Δηλαδή αν η μέρα μου ήταν μια πίτα, το 80% θα ήταν επικοινωνία με κόσμο, με στιλίστες, με παραγωγές, με φορείς που δέχονται καινούργια ταλέντα στο εξωτερικό ή αν εκείνοι με προσέγγιζαν αντιστοίχως, να δω αν είναι κάτι που θα με εξυπηρετούσε αν είναι κάτι που συμφέρει να κάνω. Τέλος πάντων πολλά logistics, αλλά ήξερα από τη στιγμή που ξεκίνησα ότι τουλάχιστον μία φορά το χρόνο θα έπρεπε να δείχνω έξω. Και νομίζω ότι είναι καλή κίνηση. Η πρώτη φορά στο Παρίσι ήταν πολύ χαοτική γιατί… Ήταν όλα “too much”. Ήταν πολύ ωραία όμως. Η δεύτερη ήταν πιο συγκεντρωμένη, πιο οργανωμένη. Είναι εύκολο με το Ιντερνετ να προσεγγίσεις κόσμο. Αν τους ενδιαφέρει αυτό που βλέπουν θα πάει καλά. Αν όχι θα πας κάποιον άλλον. Αλλά εντάξει, προσπαθώ πολύ. Δηλαδή καθημερινά είμαι και ο μάνατζερ του εαυτού μου, οπότε μιλάω με πολύ κόσμο. Ταυτόχρονα κάνω και αυτά. Είναι ένας συνδυασμός πραγμάτων πρακτικού και δημιουργικού.
- Αναζητούν ελληνικότητα σε εσένα; Δηλαδή όταν η Σοφία Κακοσαλάκη εμφανίστηκε στο London Fashion Week, αναγνώριζαν τη δική της Κρήτη. Είναι ένα στοίχημα και δικό σου προσωπικό;
- Όχι, όχι, ενώ υπάρχουν στις κατασκευές μου αναφορές, εγώ γενικά είμαι πιο πολύ της οικουμενικής αντιμετώπισης της τέχνης. Σέβομαι τα στοιχεία με τα οποία έχω μεγαλώσει και έβλεπα σαν παιδί. Προφανώς και εμφανίζονται στη δουλειά μου. Δεν τα κυνηγάω όμως. Είμαι πιο ανοιχτή στις δομές και κιόλας δεν είναι κάτι που το κάνω και επίτηδες. Απλά είμαι πιο ειλικρινής απέναντι στις διαισθήσεις μου απέναντι στο ρούχο.
- Μιλώντας για ελληνικότητα βλέπω εδώ για παράδειγμα, εδώ υπάρχει ποίηση, υπάρχουν ελληνικά γράμματα. Χαμογελάς.
- Εδώ υπάρχουν Στέρεο Νόβα, βασικά είναι τα γράμματα των Στέρεο Νόβα που είναι πολύ αγαπημένη μου μπάντα που ακούω πολύ.
- Οπότε είναι σαν ψίθυροι που περνάνε μέσα από τη δουλειά σου. Δε θέλεις να είναι κάτι που θα λένε ότι είναι η Ελένη Καββάδα με το brand της που είναι, φτιάχνει ένα semi couture brand made in Greece.
- Είναι φουλ couture. Όχι δεν με ενδιέφερε ποτέ αυτό. Η Αθήνα είναι η βάση μου. Μου αρέσει η ζωή μου εδώ, γι’ αυτό και είμαι εδώ και δεν έχω φύγει. Και με ενδιαφέρει να χτιστεί μια κοινότητα εδώ λίγο πιο εξελιγμένη, στη μόδα πάντα μιλάω, από αυτή που ξέρουμε μέχρι σήμερα. Γι’αυτό διδάσκω κιόλας. Οπότε κάπως προσπαθώ να μεταφέρω αυτό που νιώθω. Όχι επειδή είναι σωστό ή λάθος, απλά επειδή υπάρχει σε αυτούς που τους ενδιαφέρει, ανεξαρτήτως χώρας.
- Το semi couture το χρησιμοποιείς με σεβασμό στη λέξη haute couture, γιατί ξέρω ότι για να ανήκει κανείς στο Chambre Syndicale του Federation στη Γαλλία προϋποθέτει πάρα πολλές προδιαγραφές. Είναι κάτι που σε ενδιαφέρει;
- Το haute couture εγώ το χρησιμοποιώ τεχνικά. Δηλαδή η υψηλή ραπτική έχει κάποιες τεχνικές ιδιαιτερότητες τις οποίες εγώ χρησιμοποιώ καθημερινά. Τώρα από κει και πέρα δε με ενδιαφέρει να ανήκω κάπου. Ακόμα. Γιατί και εγώ είμαι, αρχικά το brand είναι φρέσκο. Είναι ενεργό τέσσερα χρόνια, αν πάρουμε πραγματικά τα χρόνια που λειτουργεί σαν legit brand. Οπότε ακόμα και εγώ ακολουθώ λίγο και τη διαδρομή του. Τη σέβομαι. Μπορεί να βιάζομαι μερικές φορές, μπορεί να καθυστερώ μερικές φορές, αλλά είναι μέσα στο πρόγραμμα. Θα δούμε.
- Θα συμμετείχες σε μια μεγάλη διοργάνωση όπως αυτή που κάνει η LVMH και ανακαλύπτει νέα ταλέντα;
- Με μεγάλη χαρά.
- Θα το κυνηγήσεις με αυτό τον τρόπο;
- Όταν έρθει η σωστή στιγμή, ναι. Ναι, αλλά στο συγκεκριμένο που αναφέρεις καταλαβαίνω λίγο τα κριτήρια που έχει γιατί παρακολουθώ, παρακολουθώ κάθε χρόνο και τα άτομα που επιλέγουν. Νομίζω ότι δεν είμαι εκεί σε κάποια στοιχεία. Δηλαδή βλέπω ότι επιλέγουν άτομα τα οποία ήδη έχουν μια έντονη εμφάνιση σε celebrities. Ήδη το όνομα τους ακούγεται λίγο σε awards και σε τέτοια πράγματα. Εγώ δεν έχω αυτή την δυνατότητα εισχώρησης ακόμα εκεί πέρα. Έχω δρόμο για εκεί. Δεν ξέρω αν με αφορά πάρα πολύ, αλλά το LVMH ως βραβείο ας πούμε με πολύ μεγάλη χαρά. Δεν θα είχα πρόβλημα, εννοείται, αλλά νομίζω ότι δεν είναι ακόμα η ώρα. Δεν είναι ακόμα η ώρα.
- Θα βγεις μπροστά για το brand σου; Δηλαδή στο Instagram σου πρέπει να σκρολάρει, για να χρησιμοποιήσω αυτό τον όρο, πολύ χαμηλά για να δει ποια είναι η κοπέλα, η δημιουργός που κρύβεται πίσω από τα νούμερα.
- Ούτε κρύβομαι αλλά ούτε και βγαίνω προς τα έξω επίτηδες. Είναι πραγματικά αυτό που λες ότι όποιος ψάχνει βρίσκει. Πάντα δηλαδή. Και συνεντεύξεις πολλές έχω κάνει με ανθρώπους πάντα που ξέρω ότι θα είναι μια ωραία συζήτηση. Ούτε το σύνδρομο Margiela έχω που δε θα εμφανιστώ ποτέ. Σε νορμάλ πλαίσια.
- Θα φορέσεις δικά σου πράγματα;
- Έχω πράγματα στην ντουλάπα μου, ναι. Απλά τι συμβαίνει; Εγώ επειδή είμαι συνεχώς στο στούντιο αναγκαστικά, ακόμα και σήμερα που είμαι στη συνέντευξη, βλέπεις ότι είμαι με ένα τζιν και ένα πουκάμισο. Συνήθως είναι απλά τα πράγματα γιατί έχω πολύ κίνηση στην καθημερινότητα. Έχει πολύ δραστηριότητα η μέρα έχει και πολύ εξωτερικές δουλειές, έχει και πολλή μετακίνηση με Μέσα, έχει ένταση, οπότε κάπως έχω τα δικά μου πράγματα στην ντουλάπα για κάποιες περιστάσεις, αλλά στην καθημερινότητα είμαι όσο πιο απλή γίνεται.
- Τι παρατηρείς όσο κυκλοφορείς στους δρόμους της Αθήνας; Τι σ’ αρέσει από τη μόδα του σήμερα στα αγόρια και στα κορίτσια, στους άνδρες και στις γυναίκες;
- Η αλήθεια είναι ότι καταλαβαίνω παρατηρώντας τον κόσμο ότι υπάρχει μία δεν θέλω να πω μιζέρια. Δε μ’ αρέσει αυτή η λέξη, αλλά δεν είναι και πρώτη σκέψη. Και το καταλαβαίνω απολύτως, γιατί πραγματικά τα τελευταία χρόνια είναι το ένα μετά το άλλο τι συμβαίνει. Παρατηρώ πολύ στην καινούργια γενιά, στα άτομα που είναι από 14 μέχρι 20, πάρα πολύ ωραίες καταστάσεις και πειραματισμούς και πράγματα που δεν τους ενδιαφέρει πολύ και το να είναι όμορφα. Μ’ αρέσει αυτή η ελευθερία που βλέπω στα νέα άτομα. Στα μεγαλύτερα βλέπω μια συγκράτηση και μία το ότι μια άποψη ότι πάμε να κάνουμε τη δουλειά που έχουμε να κάνουμε και μία φορά στο τόσο θα σκεφτούμε και το αισθητικό της υπόθεσης. Το καταλαβαίνω όμως και εγώ το έχω αυτό.
- Δεν είναι προτεραιότητα, αλλά η μόδα είναι αυτή που πραγματικά μπορεί να μας βοηθήσει και η τέχνη μαζί να ταξιδέψουμε και να αποδράσουμε σε δύσκολες εποχές. Το βλέπουμε και στην ιστορία, μέσα στο παρελθόν, στις πιο δύσκολες δεκαετίες. Με τη μόδα μπορούσες με έναν τρόπο να νιώσεις ότι είσαι ελεύθερος.
- Είναι αλήθεια ότι στις πιο δύσκολες στιγμές της ιστορίας έχει παραχθεί πραγματική τέχνη. Το πιστεύω και πιστεύω ότι και τώρα είναι μια τέτοια περίπτωση και με τη βοήθεια του Ίντερνετ μπορούμε και ανακαλύπτουμε πολλά πράγματα, όχι μόνο στη μόδα, στην τέχνη, στη μουσική, σε όλους τους τομείς. Θεωρώ ότι και αυτή είναι μια τέτοια περίπτωση λοιπόν. Και πραγματικά, και ανυπομονώ να δω τι θα βγει από αυτό που ζούμε αυτή τη στιγμή παγκοσμίως και κρατάω και μια επιφυλακτικότητα κάτι στο κατά πόσο θα μας επηρεάσει.
- Είδα μόλις μπήκα στο ατελιέ σου τον Rick Owens, το Temple of Love και την έκθεση που φιλοξενήθηκε στο Παρίσι. Αν είχες τη δυνατότητα να συναντήσεις τον Rick Owens, τι θα ήθελες να κουβεντιάσεις μαζί του;
- Οτιδήποτε άσχετο με μόδα υπάρχει. Τι διαβάζει; Ποια είναι ρουτίνα του; Τι του αρέσει να τρώει; Τι γυμναστική κάνει; Τι ώρα κοιμάται; Δηλαδή τέτοια πράγματα. Εμένα μ’ αρέσουν αυτά τα πράγματα. Στους καλλιτέχνες μ’ αρέσουν οι ρουτίνες τους γιατί υπάρχει πολύ μεγάλη αλήθεια στη ρουτίνα. Σε έναν άνθρωπο, ειδικά στην τέχνη. Πώς θέλει να περνάει τον ελεύθερo χρόνο του; Τι του αρέσει να κάνει όταν θέλει να καθαρίσει το μυαλό του; Τι του αρέσει να συζητάει; Τι ταινίες βλέπει; Βλέπει ταινίες, Οπότε θα ήταν πιο προσωπική κουβέντα. Όχι τόσο για τη μόδα.
- Όσο μιλάς, θυμάμαι ένα σόου του Rick Owens που είχε δείξει στο Palais de Tokyo, που ήταν με άνδρες και γυναίκες μαζί σαν στρατός. Γιατί κάθε φορά είναι μια παράσταση με αρχή, μέση και τέλος. Για σένα ποιος είναι ο ιδανικός τρόπος παρουσίασης των ρούχων σου;
- Η πιο exhibition πλευρά της κατάστασης, δηλαδή τα installations πια έχω καταλάβει ότι μου ταιριάζουν περισσότερο, χωρίς να απορρίπτω τα runway, τις πασαρέλες. Απλά θεωρώ ότι επειδή τα κομμάτια έχουν μια στατικότητα, μια γλυπτικότητα, το 100% τους νομίζω είναι σε μια στατική κατάσταση, Ίσως με ενδιαφέρον φωτισμό. Θα μπορούσαν και να φοριούνται από κάποιον, αλλά να είναι επίσης σε μια στατική κατάσταση. Οπότε νομίζω προς τα εκεί. Έχω στο μυαλό μου κάποια πράγματα για το μέλλον. Μια διαφορετική προσέγγιση σε εκθεσιακό κομμάτι των ρούχων, αλλά νομίζω για τώρα πιο πολύ αυτό το εκθεσιακό.
- Το AI, πόσο σε απασχολεί σε σχέση με το σήμερα και με το πώς μπορείς να το εκμεταλλευτείς δημιουργικά;
- Δεν το χρησιμοποιώ κάπου, το χρησιμοποιώ μόνο στο Google εννοώ για κάποιες ερωτήσεις που μπορεί αναγκαστικά βγαίνει το Gemini οπότε είναι μέσα στο search. Δεν το χρησιμοποιώ στη δουλειά μου, όχι ως φοβερή επαναστάτρια απέναντι του, απλά πραγματικά δεν το χρειάζομαι αυτή τη στιγμή ακόμα, οπότε είμαι παντελώς άσχετη με το AI. Είμαι τελείως λάθος άτομο να ρωτήσεις το οτιδήποτε.
- Τι θα θες να κουβεντιάσουμε σε πέντε χρόνια όταν ξανασυναντηθούμε;
- Το πόσο είμαι ακόμα άσχετη με το AI. Ναι. Θέλω να έχει κρατηθεί αυτό. Θα ήθελα να κάνω ακόμα πράγματα με τα χέρια μου και να γίνει και ένα ευρύ κίνημα πάνω σε αυτό. Επιστροφή στη χειρωνακτική κατάσταση στην τέχνη. Λίγο zoom in, όχι zoom out αυτή τη φορά στους ανθρώπους και λίγο πιο αργοί ρυθμοί καθημερινότητας από την άποψη του να παίρνουμε λίγο στιγμές να καταλαβαίνουμε που βρισκόμαστε, να εκτιμάμε αυτά που έχουμε εκείνη τη στιγμή και να τα χρησιμοποιούμε για το επόμενο βήμα και όχι να πηγαίνουμε τρέχοντας πάνω σε κάτι που μπορεί στο κάτω κάτω και να μην είναι αυτό που θέλουμε, αλλά μπορεί να πιστεύουν άλλοι ότι είναι αυτό που θέλουμε.
- Είμαι μέσα στο κίνημα να ξέρεις να με υπολογίσεις.
- Χαίρομαι, το σημειώνω.
- Και αν σου ζητήσω Ελένη μου, μια εικόνα από ένα ρούχο να διαλέξουμε. Πες ότι φτιάχνουμε μαζί μια έκθεση ή ένα λεύκωμα ή αυτό το κεφάλαιο για το brand σου και θέλουμε μια φωτογραφία μόνο από ένα ρούχο. Ποιο διαλέγεις;
- Εντάξει, η αλήθεια είναι ότι αυτό που είναι δίπλα σου είναι πολύ χαρακτηριστικό κομμάτι, γιατί τα τελευταία χρόνια με απασχολεί πάρα πολύ το γυναικείο σώμα και η γέννα σε όλα της τα φάσματα. Η γέννηση ενός ατόμου, μιας ιδέας. Οπότε το στήθος και ειδικότερα η πλευρά που είναι και λίγο καμένη, αν βλέπεις. Που λίγο υποδηλώνει και τις δυσκολίες που βιώνει μια γυναίκα καθημερινά, είναι κάτι που είναι πολύ κοντά μου και το έχω και το βρίσκω και πολύ συχνά στη δουλειά μου αυτό το πράγμα. Το σχήμα του γυναικείου σώματος, τι σημαίνει το γυναικείο σώμα, τι βιώνει το γυναικείο σώμα. Ασχολούμαι πολύ με αυτό, οπότε αυτό το κομμάτι που είναι κοντά σου είναι μια καλή, ένα καλό παράδειγμα.
- Ένας τίτλος;
- Είδες ότι με τους τίτλους δεν το έχω πολύ. Στο Instagram σου είδα όμως ότι και στις συλλογές σου είναι πολύ στοχευμένοι αλλά δε θα ήθελα να βάλω έναν τίτλο σε αυτό το συγκεκριμένο. Γιατί κιόλας; Γιατί πολλά από αυτά που κάνω τα επισκέπτομαι και τα αλλάζω, οπότε ο τίτλος μπορεί να μου το “καρφιτσώσει” και να μην μπορώ να το ξαναπειράξω στην πορεία και δε θέλω. Θέλω να είναι λίγο αέναη η κατάσταση τους, οπότε θα τον αποφύγω.
- Άλλωστε έχει φροντίσει ο Rick Owens από πάνω με το Temple of Love.
- Ναι, με έχει βοηθήσει ο Rick. Όντως. Έχει βάλει κάτι. Χωρίς να έχει ιδέα. Μια πινελιά.
- Ελένη ευχαριστώ πάρα πολύ.
- Εγώ ευχαριστώ.