Η Λιάνα Καμπά προσφέρει μια αυθεντική ματιά στην ελληνική μόδα, τις προκλήσεις της, αλλά και τη δημιουργική ανάγκη για προσωπική σύνδεση με τη γυναίκα που ντύνει. Στο πρόσφατο show της, με φως-σκιά και κυκλική πασαρέλα σαν πλανήτες, οι καλεσμένοι δεν μίλησαν μόνο για ρούχα. Μίλησαν για «συναίσθημα» και «ευγένεια».

Διαβάστε ακόμη: Τhe Fashion Bible Connections | Γιώργος Ελευθεριάδης: «Δημιούργησα σε μια χώρα που δεν είχε το χώμα για το δικό μου δέντρο»

Η Ελληνίδα σχεδιάστρια αρνείται πεισματικά να φτιάξει ρούχα που αγνοούν το γυναικείο σώμα. Κι όμως, ανησυχεί: «Γελάμε λιγότερο». Και εκεί που η μόδα γίνεται αόρατη και οι γυναίκες κυκλοφορούν με το μαγιό στο δρόμο, εκείνη στέκεται πιστή σε δαντέλες, διαφάνειες και ένα μαύρο φόρεμα που μοιάζει με νυφικό. Για να μας θυμίσει ότι η ζωή, όπως και το ντύσιμο, θέλει σκηνοθεσία. Μαζί με το απαραίτητο twist.

Διαβάστε ακόμη: Τhe Fashion Bible Connections | CALLISTA: Ελένη Κωνσταντινίδου και Σίλια Σιγαλού «Δεν υπάρχει μηχανή, υπάρχουν χέρια»

Λιάνα μου καλώς όρισες στη Βίβλο της Mόδας.

Καλώς σε βρήκα!

Χαίρομαι πάρα πολύ που σε βλέπω.

Κι εγώ κάθε φορά.

Αν γυρίσουμε πίσω Λιάνα μου και σου ζητήσω το πρώτο κεφάλαιο στη δική σου Bίβλο, πού θα βρεθούμε;

Το 1990 είναι η πρώτη μου επίδειξη που κάνω στο Intercontinental με 2.000 άτομα. Ήταν στο ξεκίνημα μου. Πήγε πάρα πολύ καλά. Είχα και το γιο μου έξι χρονών που με κράταγε και μόλις είδε τον κόσμο γύρω μου έβαλε τα κλάματα. Φοβήθηκε ότι θα του πάρουν τη μαμά. Μου έχει μείνει αξέχαστο.

Του την πήρε τη μαμά με κάποιον τρόπο η μόδα ή όχι;

Με τίποτα. Είναι ο πρωταγωνιστής και το φως της ζωής μου. Τα αφήνω όλα για εκείνον.

Δεν είναι όμως ένας απαιτητικός στίβος η μόδα, ειδικά η ελληνική μόδα;

Είναι πάρα πολύ απαιτητικός. Δεν είναι μόνο απαιτητικός. Νιώθω πολλές φορές ότι «τι κάνουμε;» Γιατί αν μας συγκρίνεις με την Ευρώπη, με την Αμερική, με τις άλλες χώρες, με τις εταιρείες που υπάρχουν, με τα μέσα που έχουν και από άποψη μηχανημάτων παραγωγής, από το μάρκετινγκ, από τη διαφήμιση, έχουν τόσες παροχές, τόσες ευκολίες. Και εμείς εδώ παλεύουμε μόνοι μας γιατί δεν υπάρχει κάτι άλλο. Δηλαδή είναι άθλος αυτό που κάνουμε. Και προσπαθούμε να σταθούμε δίπλα τους γιατί είμαστε, είναι οι ανταγωνιστές μας. Θεωρώ ότι στεκόμαστε πολύ αξιοπρεπώς, αλλά είναι πολύ δύσκολο για μας. Είναι ένας καθημερινός αγώνας. Έχεις μια παγκόσμια βιτρίνα όμως πια. Δηλαδή με τα social media, μπορείς να σταθείς επαξίως. Απλά δεν υπάρχει η υποδομή που θα θέλαμε.

Τι θα μπορούσε να έχει αλλάξει;

Κάποτε υπήρχαν εργοστάσια που ράβανε. Ας πούμε, για να έχουμε μια βοήθεια. Γιατί δεν κάνουμε μόνο haute couture και βραδινά. Κάνουμε και prêt-à-porter. Δεν υπάρχουν πια. Έκλεισαν όλα. Το να ράψεις κάπου έξω για να έχεις μια πολύ καλή ποιότητα και καλή τιμή είναι αδύνατον, γιατί πρέπει να έχεις πάρα πολλά κομμάτια μίνιμουμ, οπότε είναι ένας φαύλος κύκλος.

Το έξω πού είναι;

Έξω μπορεί να είναι Βουλγαρία, μπορεί να είναι Ινδία, Κίνα, Τουρκία. Αυτά που είναι τα πιο διαδεδομένα.

Αλλά το μίνιμουμ εκεί είναι;

Είναι πολλά. Μπορεί να είναι χίλια κομμάτια στον οδηγό. Πού να τα διαθέσουμε; Εγώ τουλάχιστον. Έχω δύο μαγαζιά και πολύ λίγη χονδρική πια.

Αυτά τα δύο μαγαζιά τώρα, πρέπει να μου πεις. Είναι δύο διαφορετικοί κόσμοι; Δηλαδή το Κολωνάκι με τη Γλυφάδα ουσιαστικά απευθύνονται σε διαφορετικές πελάτισσες; Είναι διαφορετική η γυναίκα που θα μπει να αγοράσει κάτι από τη Liana Camba;

Τελείως. Καταρχήν το Κολωνάκι δεν είναι αυτό που ήταν. Έχει πέσει πάρα πολύ. Έχει, έχουν, δεν υπάρχουν Κολωνακιώτισσες όπως υπήρχαν όταν το άνοιξα το ’96, που τότε ήταν το κέντρο της Αθήνας. Ήταν το κέντρο της μόδας με πάρα πολλά μαγαζιά. Τώρα έχουν κλείσει σχεδόν όλα. Τουλάχιστον επάνω, στην πλατεία κοντά. Ο κόσμος που κυκλοφορεί δεν έχει καμία σχέση. Δηλαδή πιο πολύ θα έρθει μια πελάτισσα από την επαρχία. Κάποιες που έχουν μείνει δικές μου και μένουν βόρεια. Αυτό. Δεν είναι όμως ζωντανή αγορά, ενώ η Γλυφάδα είναι η χαρά της ζωής. Δηλαδή εδώ νιώθεις ότι κάνουν δώδεκα μήνες το χρόνο διακοπές. Έχουν κοινωνική ζωή, βγαίνουν. Έχει ξένους εδώ. Έχει πολλούς ξένους και ειδικά από Εμιράτα, Αίγυπτο, Λίβανο, από όλα αυτά τα μέρη…

Οπότε αλλάζει και η συλλογή, αλλάζει και η βιτρίνα;

Όλα αλλάζουν, ναι.

Εδώ τώρα στη Γλυφάδα ποιο είναι το concept τώρα για το καλοκαίρι;

Δεν είναι συγκεκριμένο. Εγώ πάντα στο μυαλό μου έχω πώς θα κάνω τη γυναίκα όμορφη, να νιώθει αυτοπεποίθηση, να νιώθει, να περπατάει και να νιώθει θεά. Προσπαθώ και μέσα και έξω να το νιώθει έτσι. Έχω πολλά αέρινα ρούχα. Μου αρέσουν οι διαφάνειες, τα πιο γυμνά. Το βλέπουμε αυτό.

Εγώ νιώθω πολύ όμορφα και με τη διαφάνεια και με το παντελόνι σου. Το παντελόνι δίνει δύναμη. Είναι αυτό που δανειζόμαστε πάντα από την ανδρική γκαρνταρόμπα. Και άνεση…

Και άνεση. Και στιλ.

Και αυτό το κέντημα; Με τη λεπτομέρεια, με το κέντημα που δείχνει ότι δε θα μπορούσε να έχει φτιαχτεί σε χίλια κομμάτια.

Όχι, τουλάχιστον εδώ. Στην Ινδία θα μπορούσε.

Μας αρέσει όμως αυτή η φροντίδα. Μας αρέσει να ξέρουμε ότι φοράμε κάτι που είναι για πιο λίγες, έχει φτιαχτεί για ένα μικρότερο αριθμό.

Και εμένα μ’ αρέσει. Μπορεί να παιδεύομαι, αλλά και εμένα μ’ αρέσει. Δηλαδή αν μου έλεγες να κάνω κάτι άλλο δε θα το άλλαζα. Μπορεί να ερχόταν αύριο ένας επενδυτής απέξω και να μου έλεγε πού θες να πας; Σε πάω. Δε θα το άλλαζα αυτό. Και την επικοινωνία με την πελάτισσα που είναι προσωπική κάθε φορά, ειδικά στα πιο βραδινά, είναι όλα από ένα. Δεν υπάρχει δεύτερο κομμάτι. Επίσης, τα πιο πολλά είναι ραμμένα στο χέρι. Η ποιότητα είναι πάρα πολύ καλή. Πάντα ήταν και το κρατάω γιατί θεωρώ ότι η γυναίκα με αυτόν τρόπο κάνει ένα δώρο στον εαυτό της. Δείχνει ότι αγαπάει τον εαυτό της, ότι το αξίζει. Και αυτό δε θα το άλλαζα.

Αυτά τα χέρια λοιπόν είναι επίσης πολύ δύσκολο να βρεθούν;

Πολύ δύσκολο. Έχουν μείνει κάτι κυρίες που είναι κοντά στη σύνταξη. Υπάρχουν ξένοι που δεν είναι εύκολο να συνεργαστείς μαζί τους γιατί έχουν άλλη νοοτροπία. Αλλά εντάξει, τα καταφέρνουμε.

Τα νέα παιδιά που πηγαίνουν στις σχολές και αγαπούν τη μόδα, θέλουν να γίνουν όλοι σχεδιαστές;

Δεν υπάρχει. Τώρα έχω μια κοπέλα η οποία είναι πολύ νέα και πάρα πολύ καλή και μου έκανε και εντύπωση, η οποία ράβει. Ράβει, κάνει πατρόν, καλύπτει όλο το φάσμα. Είναι σπάνιο, ναι. Οι πιο πολλοί δεν ασχολούνται με το πρακτικό κομμάτι.

Τι νοσταλγείς από την εποχή αυτή του Intercontinental και του τεράστιου κοινού που μου λες; Δύο χιλιάδες άτομα, το ’90. Πολύ εντυπωσιακό…

Ήταν άλλες εποχές, ναι.

Από αυτή τη διαδρομή όμως, γιατί και το σήμερα έχει πολύ θετικά στοιχεία, τι κρατάμε από το παρελθόν; Τι πετάμε; Τι θα ήθελες να επιστρέψει και τι πιστεύεις ότι χάσαμε και κερδίσαμε στη διαδρομή;

Δε θα ήθελα να επιστρέψει κάτι γιατί για μένα κάθε σεζόν, κάθε χρονιά, κάθε πενταετία θεωρώ ότι είναι, ότι είμαι ένα βήμα μπροστά, ότι προοδεύω, ότι εξελίσσομαι. Δε θα ήθελα να γυρίσω πίσω. Είναι βέβαια το παρελθόν μου και αυτό που με έχει κάνει και με έχει φέρει μέχρι εδώ και είμαι περήφανη γι’αυτό. Αλλά και τώρα αυτό που κάνω, δεν ξέρω το πιστεύεις, είναι η πρώτη φορά στη ζωή μου. Την προηγούμενη βδομάδα έκανα ένα show. Λοιπόν, έραψα μόνη μου δύο τρία πράγματα στο χέρι που δεν το έκανα ποτέ. Συνήθως ξέρεις, έλεγα έτσι, έτσι, έτσι. Και τώρα η μοδίστρα. Το έκανα μόνη μου μετά από 40 χρόνια. Θέλω να σου πω ότι κάθε μέρα όλο και βγαίνει κάτι καλό, κάτι που με κάνει χαρούμενη και με γεμίζει.

Πώς πήρες την απόφαση;

Δεν ξέρω. Άρχισα να στήνω στην κούκλα κάποια τοπ έτσι με κομμένα λουλούδια. Τα έβαλα πάνω με καρφίτσες και είπα ότι πρέπει να το ράψω εγώ γιατί αν μου το κουνήσουν δε θα είναι το ίδιο. Και ξεκίνησα έτσι. Και τα πήγα πολύ καλά.

Είμαι σίγουρη γι’ αυτό. Και αυτό το show, αν ξεφυλλίσουμε αυτή τη Βίβλο, έτσι όπως πήγαμε στο πρώτο κεφάλαιο, αυτό θα ήταν το πιο πρόσφατο. Πώς ξεκίνησε από το χαρτί; Πώς ξεκίνησε μετά με τις δικές σου επεμβάσεις και τι εισέπραξες στο χειροκρότημα;

Πως ένιωθα κάθε φορά σε αυτό το χειροκρότημα, να ‘ξερες. Δεν ξέρω γιατί.

Είναι δικό σου.

Είναι δικό μου και το ευχαριστιέμαι από μία μεριά, αλλά από την άλλη νιώθω και κάπως, δεν μπορώ να σου το εξηγήσω. Λοιπόν, αυτό ξεκίνησα να το δουλεύω από τον Νοέμβριο. Ήθελα να το κάνω γιατί είχα καιρό να κάνω επίδειξη και ένιωθα ότι είμαι μακριά κυρίως από τις πελάτισσες μου και από τις νέες κοπέλες που έχουν αρχίσει και έχουν γίνει πελάτισσες. Ξεκίνησα η συλλογή λέγεται «Chiaroscuro». Είναι μία τεχνική των ζωγράφων που παίζουν με το φως και τη σκιά. Γενικά μ’ αρέσουν οι αντιθέσεις σε αυτά που κάνω. Δηλαδή μ’ αρέσει κάτι πολύ σαν ύφασμα, πολύ ευγενικό και φίνο, με κάτι πιο επιθετικό που μπορεί να είναι σύρμα, μπορεί να είναι δέρμα. Μ’ αρέσουν αυτές οι αντιθέσεις. Αυτή λοιπόν ήταν η έμπνευση. Βρήκαμε ένα πάρα πολύ ωραίο χώρο, τη ΦΙΑΤ. Το φτιάξαμε έτσι που έδωσα πολύ σημασία στην ατμόσφαιρα του χώρου. Από την ώρα που θα περιμένουν οι καλεσμένοι και μετά στη συνέχεια όταν θα αρχίσει το show. Αυτό λοιπόν το κάναμε, εμπνευστήκαμε από τον γαλαξία, από το πώς γυρνάνε οι πλανήτες και στήσαμε την πασαρέλα κυκλικά και είχε μία ροή, γύρω γύρω σαν τους πλανήτες. Επίσης παίξαμε με φώτα και με λίγο καπνό. Μουσική γραμμένη ειδικά για το show. Ήταν πολύ ωραία δουλειά.

Υπερπαραγωγή. Hollywood.

Ναι, πολύ ωραία.

Με συναίσθημα όμως.

Πάντα. Αυτό μου λέγανε μετά. Και είναι περίεργο γιατί έβλεπαν ρούχα, μια συλλογή με ρούχα. Μου λέγανε «πόσο συναισθηματικό ήταν όλο αυτό;». Και μου έκανε εντύπωση. «Πόσο ευγένεια είχε, πόσο εσείς ήσασταν!». Λέω χαίρομαι. Χαίρομαι που φάνηκε γιατί ξέρεις, δεν περιμένεις ότι θα το καταλάβουν από μια επίδειξη ρούχων.

Γιατί είσαι η μαέστρος.

Και αγαπάω πολύ αυτό που κάνω και δίνω πάρα πολύ προσοχή στη λεπτομέρεια.

Φαίνεται αυτή η ευαισθησία. Φαίνεται στις δαντέλες, φαίνεται στις αποχρώσεις. Σε αυτό που έλεγες πριν ότι θέλεις να νιώθει μια γυναίκα όμορφη. Κατηγορούνται πολύ συχνά οι άνδρες σχεδιαστές…

Ότι δεν αγαπάνε τις γυναίκες.

Ναι. Το πιστεύεις;

Αλήθεια είναι. Γιατί φτιάχνουν κάτι που τους αρέσει, που τους εμπνέει, που είναι μέσα από την ψυχή τους, αλλά δεν το κάνουν προβολή σε ένα γυναικείο σώμα. Και ναι μεν μπορεί να είναι ωραίο σαν ένα κομμάτι τέχνης, αλλά πάνω σε μια γυναίκα μπορεί να είναι γελοίο. Αυτό, αυτή είναι η διαφορά. Δεν είναι ότι θέλουν να τις κάνουν άσχημες. Απλά δεν σκέφτονται αυτό. Πώς θα είναι φορεμένο. Που εγώ δεν μπορώ, δηλαδή δεν μπορώ να σχεδιάσω κάτι χωρίς να έχω τη γυναίκα μπροστά μου. Δεν γίνεται. Είναι σαν να το πετάω.

Έχουμε διαφορά στο πώς φανταζόμαστε εμείς οι γυναίκες όμορφα τον εαυτό μας στον καθρέφτη σε σχέση με το πώς μας θέλουν οι άνδρες ντυμένες;

Δεν νομίζω. Γιατί η γυναίκα που έχει αυτοπεποίθηση επιβάλλει και την παρουσία της και το πώς θέλει να ντύνεται. Τώρα αν έχει ένα ζηλιάρη σύντροφο, είναι στην ίδια, αν θα του επιτρέψει να την επηρεάσει. Και εξάλλου η ομορφιά αντικειμενικά, δηλαδή όταν κάτι σου πάει, είναι αυτό. Ο άνδρας, γιατί και εδώ έρχονται πολλά ζευγάρια και μ’ αρέσει. Μ’ αρέσει που έχουν γνώμη και καταλαβαίνουν και την αισθητική και τι τους πάει. Καμιά φορά σου λέει «κλείστο λίγο παραπάνω, κατέβασε το σκίσιμο». Αυτά είναι οι παρατηρήσεις που κάνουν.

Και κατεβαίνει το σκίσιμο. Και κλείνει λίγο. Ωραία είναι να ντυνόμαστε σιγά σιγά γιατί έχουμε αρχίσει και βλέπουμε ότι η μόδα είναι αόρατη πια.

Δεν υπάρχει. Βγαίνεις έξω, πας να φας, πας σε ένα μπαράκι. Οι γυναίκες είναι με ένα τζιν, με μια φόρμα, με αθλητικό. Εντάξει, δε λέω, είναι άνετο, είναι ξεκούραστο, αλλά δεν ντύνονται πια.

Δηλαδή;

Δηλαδή μπορεί να περάσει, να πάει για καφέ και να είναι με το μαγιό. Και δεν σου κάνει περίεργο γιατί είναι σαν να είσαι διακοπές. Κυκλοφορούν ημίγυμνες. Κυκλοφορούν γενικώς σαν να είναι μέσα στο σπίτι τους. Ναι, το έχει αυτό.

Με τις μουσικές καρέκλες και όλο αυτό που γίνεται πια στη μόδα διεθνώς. Πώς είσαι; Πώς το παρακολουθείς;

Θεωρώ ότι τους εξουθενώνουν. Δηλαδή κοιτάνε μόνο τα κέρδη τους αυτές οι μεγάλες εταιρείες. Γιατί τα ταλέντα που έχουν είναι απίστευτα. Είναι εξαιρετικοί οι πιο πολλοί. Δεν κοιτάνε τι προσφέρει ο σχεδιαστής. Κοιτάνε μόνο στο τέλος του χρόνου τι έχουν βγάλει και αν δεν είναι το επιθυμητό, μαχαίρι. Τους ζητάνε πάρα πολλές συλλογές το χρόνο. Έξι minimum νομίζω. Μη σου πω και παραπάνω.

Resort, pret-a-porter.

Ναι, το οποίο για έναν άνθρωπο αυτό δημιουργικό είναι εξουθενωτικό. Αν και έχουν βοήθεια βέβαια. Έχουν και πολλούς σχεδιαστές από κάτω, αλλά και πάλι. Τους καίει. Είναι πολύ στενάχωρο. Έχει πάει σε άλλο level. Εμπόριο και εκεί μόνο.

Και πώς φαντάζεσαι να συναντιόμαστε ξανά μετά από πέντε χρόνια; Τι θα ήθελες να συζητάμε; Θα ήθελα να λέμε ότι είμαστε οι ίδιες, ότι είμαστε χαρούμενες, ότι γελάμε. Μια παρένθεση. Νομίζω ότι γελάμε λιγότερο. Αυτό μου λείπει.

Γιατί λες ότι γελάμε λιγότερο;

Δεν ξέρω. Το βλέπω ότι γελάμε λιγότερο. Δεν ξέρω. Έχει αλλάξει η ζωή μας, η παρέα μας, η καθημερινότητα μας. Όχι ότι γελάμε δύσκολα, αλλά λιγότερο. Δεν ξέρω να σου το εξηγήσω.

Το καταλαβαίνω.

Το καταλαβαίνεις, αλλά είναι κάτι που μου λείπει. Το νιώθω. Έχουμε χάσει αυτή την ανεμελιά.

Απλώς εγώ επειδή είμαι πάντα εδώ, τώρα, μέσα, περικυκλωμένη από τα χρώματα, δηλαδή βλέπω όλες τις αποχρώσεις τώρα από πίσω σου, εγώ πάντα χρησιμοποιούσα, μέσα σε εισαγωγικά, τη μόδα με αυτόν τον τρόπο. Δηλαδή μπορεί να μη με δεις πολύ συχνά με μαύρο, αλλά να, με αυτό το σκουλαρίκι σου αμέσως λέω ότι έχω δύναμη, έχω αισιοδοξία.

Είδες μια λεπτομέρεια τι κάνει;

Ναι. Ευτυχώς μπορούμε να τη σκηνοθετήσουμε τη χαρά, την έχουμε ανάγκη αυτή την ευτυχία. Αλλά θέλει σκηνοθεσία η ζωή.

Εύκολο, ναι. Θέλει να θέλεις.

Και η μόδα, η μόδα σου μπορεί να μας βοηθήσει.

Μπορεί, μπορεί. Σε αυτό. Όταν έρχονται γυναίκες που μπορεί να μην είναι και οι πιο «προικισμένες», και τις ντύνω, την ώρα που φεύγουν και μου λένε «τι ωραία που νιώθω! Σας ευχαριστώ πολύ», δεν ξέρεις τι ανταμοιβή είναι αυτό για μένα. Και είναι απλό. Είναι πολύ απλό.

Και αν για το τέλος, Λιάνα μου, αν σου ζητήσω για αυτή τη Βίβλο της ελληνικής μόδας που θα ήθελα να φτιάξουμε παρέα, να διαλέξεις ένα δικό σου ρούχο που έχει την ιστορία του, έχει συναίσθημα, είσαι εσύ. Ποιο θα διάλεγες;

Κοίταξε, όλα είμαι εγώ. Σήμα κατατεθέν είναι οι δαντέλες που χρησιμοποιώ και τις χρησιμοποιώ πάντα, εσύ το ξέρεις, ανεξαρτήτως αν είναι in ή όχι. Έχω κάνει ένα μαύρο φόρεμα δαντελένιο που μοιάζει με νυφικό, αλλά είναι μαύρο. Με πολλές δαντέλες μαζί, απλικαρισμένες, δηλαδή κομμάτια κομμάτια από τρεις τέσσερις δαντέλες, φτιαγμένο πάνω σε κούκλα, όχι με πατρόν, να πάρει το σχήμα. Είναι πολύ θεατρικό, πολύ εγώ.

Μαύρη δαντέλα λοιπόν.

Μαύρη δαντέλα για νυφικό.

Νάτο το twist. Για τη Βίβλο μας.

Έχω κάνει ασπρόμαυρο νυφικό. Μαύρο δεν έχω κάνει.

Και η νύφη πώς τα πήγε μετά;

Πάρα πολύ καλά. Και ακόμα καλά είναι. Δεν ήταν γρουσουζιά.

Άρα στα επόμενα πέντε χρόνια θα μιλήσουμε και για ασπρόμαυρες ανατροπές.

Ναι.

Το χρειαζόμαστε αυτό το twist. Ευχαριστούμε πάρα πολύ, Λιάνα μου.

Ευχαριστώ πολύ. Χάρηκα που σε είδα. Ελπίζω να σε βλέπω πιο συχνά, όχι μόνο μπροστά από κάμερες.

Θα έρχομαι τώρα στην Γλυφάδα εδώ με το μαγιό μου.

Τέλειο. Ευχαριστώ πολύ.

Ευχαριστούμε.

Και σ’ αγαπώ.

Και εγώ πολύ.