Ενοχλείται από τον παραμικρό θόρυβο και μπορεί μέσα στην ίδια πρόταση να περάσει από τη Nicole Kidman στη Μελίνα Μερκούρη και από τον Tennessee Williams στους κοθόρνους της αρχαίας τραγωδίας.

Διαβάστε ακόμα: Είμαστε όλες Carrie; Ή μήπως Candace; 

Συναντηθήκαμε πριν από χρόνια στη σουίτα του στο roof garden του King George στην Αθήνα. Ο άνθρωπος που έκανε τα παπούτσια αντικείμενο λατρείας δεν μίλησε μόνο για μόδα. Μίλησε για τη μοναξιά, για τη βία, για τη χυδαιότητα της celebrity κουλτούρας, για τη δύναμη των ψηλών τακουνιών και για την Ελλάδα που εξακολουθεί να τον συγκινεί βαθιά.

«Δεν με νοιάζουν οι celebrities. Ακολουθούν σαν πρόβατα», λέει χωρίς δεύτερη σκέψη. Και λίγο μετά, με την ίδια ένταση: «Η Μελίνα Μερκούρη είχε δίκιο. Όλα πρέπει να επιστρέψουν εδώ». Αυτή δεν ήταν μια συνέντευξη για παπούτσια. Ήταν ένα masterclass αισθητικής, μνήμης και χαρακτήρα.

Η πρώτη φορά που συνάντησα τον Manolo Blahnik ήταν ακόμη πιο παλιά, στο London Fashion Week, ανάμεσα στις επιδείξεις και στις τέντες του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας του Λονδίνου. Όταν του το θύμισα στην Αθήνα, χαμογέλασε αμέσως. «Είμαι κακός με τα ονόματα», μου είπε. «Αλλά με τα πρόσωπα είμαι τέλειος. Δεν ξεχνάω ποτέ πρόσωπα. Θα έπρεπε να είχα γίνει ιδιωτικός ντετέκτιβ».

Και κάπως έτσι ξεκίνησε μια συνέντευξη που δεν έμοιαζε με καμία άλλη. Για να μιλήσουμε για τα παπούτσια του, για τα παλιά μου Manolos που του έδειξα και νόμιζε πως θα του παραπονεθώ ότι χάλασαν, για τα αγαπημένα του σχέδια που μοιάζουν με παπούτσια ταυρομάχου και για εκείνα τα φλατ χωρίς τακούνι που, όταν τα σχεδίασε, κανείς δεν κατάλαβε.

«Τώρα όλοι τα κάνουν», είπε. «Τότε μου έλεγαν πως δεν θα πουληθούν ποτέ. Ο κόσμος θέλει ασφάλεια. Κι όμως ήταν ασφαλές. Όπως ο Σοφοκλής. Όπως ο Ευριπίδης».

Αποφεύγει να δίνει συνεντεύξεις «ζωντανά» γιατί λέει ότι έχει στο μυαλό του και συχνά βρίσκει τον μπελά του. Ένα παιδί από την χώρα του Ποτέ, που δεν θέλησε ποτέ να μεγαλώσει, άνθρωπος ξεχωριστός, με βαθιά κουλτούρα, καμία διάθεση εντυπωσιασμού, κάποιος που θα ήθελες να είναι φίλος σου. Κυρίως γιατί έχει απίστευτη αίσθηση του χιούμορ.

Πετάγεται από το ένα θέμα στο άλλο. Έχει πει ότι τα ταξίδια τον κουράζουν όσο τίποτα άλλο. Όταν περιμένει να ετοιμαστεί ένα δείγμα, χάνει τον ύπνο του. Ακόμη. Λέει πως δεν έχει φτιάξει ακόμη το τέλειο παπούτσι… Δεν σταματάει να μιλάει. Και να γελάει. Έχει απίστευτη αίσθηση του στιλ. «Φοράω αυτά τα παπούτσια. Επειδή δεν θα βγούμε έξω. (Είναι σαν παντόφλες). Τα έχω σε κάθε φρικτή απόχρωση. Μπλε, πράσινα, πορτοκαλί, γκρίζο, βιολετί. Αν και το τελευταίο είναι λίγο χρώμα νεκροταφείου. Έκαναν λάθος στο χρώμα. Αλλά τα λατρεύω. Γιατί είναι παπούτσια για ματαντόρ, για ταυρομάχους. Και για τζέντλεμαν του 18ου αιώνα.»

Για τον Manolo Blahnik, τα παπούτσια δεν είναι αξεσουάρ. Είναι δύναμη. Είναι μεταμόρφωση.

«Λατρεύω αυτό που συμβαίνει όταν φοράς ψηλά τακούνια. Αλλάζει ο τρόπος που περπατάς, ο τρόπος που νιώθεις. Είναι σαν θεατρική μεταμόρφωση».

Κι όμως, ο ίδιος αγαπά εξίσου τα φλατ. Δεν κυνηγά τις τάσεις. Τις περιφρονεί όταν δεν έχουν ουσία. «Σιχαίνομαι τις πλατφόρμες», λέει σχεδόν θυμωμένα. «Τις βρίσκω αποκρουστικές. Ή αυτά τα παπούτσια που βγαίνει το νύχι μπροστά. Φρικτά».

Είναι το ίδιο αμείλικτος είναι και με τη σύγχρονη celebrity κουλτούρα. «Δεν με ενδιαφέρουν οι celebrities. Ακολουθούν σαν πρόβατα. Μιμούνται. Δεν έχουν δικό τους στιλ. Στην εποχή μου η Julie Christie ήταν διασημότητα. Η Brigitte Bardot ήταν διασημότητα. Ο Albert Camus ήταν διασημότητα. Είχαν κάτι να πουν».

Εμπνέεται από τον Rubens και τη Μήδεια. Τη γλυπτική και την αρχιτεκτονική. Τα μαγαζιά του θυμίζουν γκουρμέ ζαχαροπλαστείο. Θέλεις να καταναλώσεις ό,τι βρίσκεται μέσα. Κουτσομπολεύει διακριτικά. Λέει ότι υπήρξαν περιπτώσεις που δεν υπήρχε χημεία και είπε όχι. Γύρισε την πλάτη στους ενδιαφερόμενους και έφυγε. Δεν εξαγοράστηκε ποτέ, ούτε σκοπεύει να πουλήσει όπως λέει τη μικρή του οικογενειακή επιχείρηση σε κανέναν κολοσσό της μόδας. Ξαφνικά θυμάται ένα εξώφυλλο της αμερικανικής Vogue. «Οι άνθρωποι κάνουν αυτά τα πράγματα και αλλάζουν. Είδα την Nicole Kidman στο εξώφυλλο της Vogue, και τρόμαξα. Ακόμη και η Sophia Loren ήταν υπέροχη, αλλά η Kidman δεν έχει πια το πρόσωπο της. Πώς τα κάνουν αυτά τα λίφτινγκ στα πρόσωπα τους; »

Έχει πλάκα όταν εκρήγνυται. Έχει δική του προφορά, είναι μισός Τσέχος, μισό Ισπανός. Πηγαίνει στην εκκλησία. Όταν βρίσκεται στη Ρώμη (για δουλειά) πηγαίνει σε όλες τις εκκλησίες. Παρατηρεί τον κόσμο στον δρόμο.

Υπογράφει παπούτσια σαν συγγραφέας. Στο παρελθόν μία κυρία του ζήτησε να υπογράψει στο πόδι της. Δυο ώρες μετά επέστρεψε με τατουάζ. Στην Αμερική, ειδικά μετά την επιτυχία του «Sex and the city», θεωρείται τόσο διάσημος, όπως και η Madonna.

«Ζω σε μια περίοδο που δεν υπάρχει πια. Θυμάμαι την εποχή που ο Tennessee Wiliams είχε έρθει στο Λονδίνο και ήμουνα καλεσμένος σε δείπνο. Δεν ήταν χαρούμενος με την εποχή επειδή δεν υπήρχαν καλοί τρόποι. Με ρώτησε γιατί φορούσα πάντα παπιγιόν. Κι εγώ του είπα: «Μα sir, είμαι υποδηματοποιός»».

Δεν τον ενδιαφέρουν ούτε τα χρήματα. «Με ενδιαφέρουν μόνο οι άνθρωποι. Αν δεν μου αρέσουν οι άνθρωποι, δεν κάνω καμία συνεργασία. Είναι τόσο απλό».

Μιλάει με πάθος για τον Luchino Visconti, την Κατίνα Παξινού, τον Μιχάλη Κακογιάννη, τη Μελίνα Μερκούρη. Σχεδόν θυμώνει όταν μιλά για νέους δημιουργούς που δεν γνωρίζουν τίποτα από αυτά. «Δεν ξέρουν την Παξινού, δεν ξέρουν τον Κακογιάννη, αλλά ξέρουν έναν απόφοιτο reality. Κάτι είναι λάθος στην εκπαίδευση. Χωρίς παράδοση δεν υπάρχει τίποτα».

Η Ελλάδα τον συγκινεί βαθιά. Πήγε στο Μουσείο της Ακρόπολης και μιλούσε γι’ αυτό σαν να είχε μόλις δει κάτι ιερό. «Η Μελίνα Μερκούρη είχε δίκιο. Όλα πρέπει να επιστρέψουν εδώ. Το μουσείο σου κόβει την ανάσα. Είναι μάθημα ιστορίας».

Και ύστερα, σχεδόν ψιθυριστά, μίλησε για τη μοναξιά. «I treasure my solitude. Είναι η μεγαλύτερη πολυτέλεια μου. Δεν θέλω να μοιράζομαι τα πάντα. Θέλω να μένω μόνος».

Ο άνθρωπος που έντυσε μερικές από τις πιο διάσημες γυναίκες του κόσμου, που έγινε συνώνυμο της επιθυμίας και της πολυτέλειας, μιλά τελικά περισσότερο για σιωπή παρά για λάμψη. Ίσως γιατί ξέρει καλύτερα από όλους πως το πραγματικό στιλ δεν βρίσκεται ποτέ στην επιφάνεια. Βρίσκεται στη μνήμη. Στην παιδεία. Στην ακρίβεια. Και στο θάρρος να λες ακριβώς αυτό που σκέφτεσαι.

  • Πότε καταλάβατε ότι το παπούτσι θα γίνει η ζωή σας;
  • Δεν το κατάλαβα αμέσως. Παραλίγο να γίνω δημοσιογράφος. Ο πατέρας μου το ήθελε πολύ. Ήμουν πολύ νέος, δεν ήξερα τι να κάνω. Αλλά τελικά το μόνο πράγμα που κάνω πραγματικά είναι να σχεδιάζω. Αυτό με κρατά ζωντανό.
  • Τι είναι για εσάς ένα ψηλό τακούνι;
  • Δύναμη. Θεατρική μεταμόρφωση. Μόλις φορέσεις ψηλά τακούνια, αλλάζει ο τρόπος που περπατάς, που στέκεσαι, που αισθάνεσαι. Είναι σαν να μπαίνεις σε ρόλο. Σαν αρχαίο ελληνικό θέατρο. Οι κοθόρνοι είχαν αυτή τη δύναμη.
  • Και όμως αγαπάτε και τα φλατ.
  • Πολύ. Ευτυχώς ο κόσμος τα αγοράζει. Δεν σταμάτησα ποτέ να σχεδιάζω φλατ ή μικρά τακούνια. Δεν με ενδιαφέρει αν είναι τάση. Αν κάτι έχει ισορροπία και ομορφιά, με εμπνέει.
  • Υπάρχει κάτι στη μόδα που πραγματικά σιχαίνεστε;
  • Τις άσχημες πλατφόρμες. Τις βρίσκω αποκρουστικές. Και αυτά τα παπούτσια που βγαίνει το νύχι μπροστά. Φρικτά. Οι πλατφόρμες είχαν νόημα με τα μακριά φορέματα της δεκαετίας του ’70, όχι έτσι όπως τις φοράνε τώρα.
  • Επαναλαμβάνετε σχέδια. Δεν σας φοβίζει αυτό;
  • Γιατί να με φοβίζει; Τα καλά σχέδια δεν έχουν ημερομηνία λήξης. Το παπούτσι χωρίς τακούνι, για παράδειγμα, όταν το έκανα κανείς δεν το κατάλαβε. Τώρα όλοι το κάνουν. Οι άνθρωποι απλώς δεν ήταν έτοιμοι τότε.
  • Σας ενοχλεί όταν αντιγράφουν τα σχέδια σας;
  • Παλιά θύμωνα. Τώρα το βρίσκω σχεδόν κωμικό. Στην Κίνα έχουμε μέχρι και καταστήματα με το όνομα μου. Δικηγόροι, μηνύσεις, χρόνια ολόκληρα και πάλι δεν μπορείς να κάνεις τίποτα. Κάποιος άλλος βγάζει χρήματα, όχι εγώ.
  • Ξέρετε ποιο ζευγάρι θα γίνει best seller;
  • Ποτέ 100%. Μερικές φορές νιώθω ότι ένα σχέδιο είναι σχεδόν τέλειο και υποψιάζομαι ότι θα πουλήσει πολύ καλά. Αλλά ποτέ δεν ξέρεις πραγματικά.
  • Οι celebrities επηρεάζουν τη μόδα;
  • Δεν με ενδιαφέρουν πολύ οι celebrities. Ακολουθούν σαν πρόβατα. Μιμούνται. Δεν έχουν προσωπικό στιλ.
  • Ποιοι άνθρωποι σας εμπνέουν;
  • Οι αυθεντικοί. Η Μελίνα Μερκούρη, η Κατίνα Παξινού, ο Luchino Visconti, ο Tennessee Williams. Άνθρωποι με προσωπικότητα, παιδεία και βάθος. Η Anna Piaggi ήταν έργο τέχνης σε κίνηση.
  • Μιλάτε συχνά για την παράδοση. Γιατί;
  • Γιατί χωρίς παράδοση δεν υπάρχει τίποτα. Οι νέοι σχεδιαστές λένε “εμπνέομαι από τον ΜcQueen”. Τους λέω: γιατί δεν κάνετε κάτι δικό σας; Δείτε Visconti, δείτε Παξινού, δείτε Κακογιάννη. Δεν μπορείς να δημιουργήσεις χωρίς μνήμη.
  • Σας σοκάρει που οι νέοι δεν γνωρίζουν αυτές τις μορφές;
  • Πολύ. Δεν ξέρουν τον Μιχάλη Κακογιάννη, δεν ξέρουν την Κατίνα Παξινού. Ξέρουν όμως έναν απόφοιτο reality. Κάτι είναι λάθος στην εκπαίδευση. Αυτό είναι δουλειά των δασκάλων.
  • Τι δεν σας εμπνέει ποτέ;
  • Η κακία. Η βία. Η cruelty. Οι nasty άνθρωποι. Οι φρικτοί πόλεμοι. Αυτά με σκοτώνουν.
  • Σας ενδιαφέρουν τα χρήματα;
  • Καθόλου. Με ενδιαφέρουν μόνο οι άνθρωποι. Αν δεν μου αρέσουν οι άνθρωποι, δεν κάνω καμία συνεργασία. Είναι τόσο απλό.
  • Είστε μοναχικός άνθρωπος;
  • Πολύ. Η μοναξιά είναι η μεγαλύτερη πολυτέλειά μου. I treasure my solitude. Δεν θέλω να μοιράζομαι τα πάντα. Θέλω να μένω μόνος.
  • Αν η ζωή σας γινόταν ταινία, ποιος θα σας υποδυόταν;
  • Ο Daniel Day Lewis. Μου αρέσει πολύ. Αν και η ζωή μου είναι μάλλον βαρετή.
  • Και η Ελλάδα;
  • Η Μελίνα Μερκούρη είχε δίκιο. Όλα πρέπει να επιστρέψουν εδώ. Πήγα στο Μουσείο της Ακρόπολης και μου έκοψε την ανάσα. Το λάτρεψα. Είναι μάθημα ιστορίας, είναι πολιτισμός, είναι συγκίνηση. Αυτά είναι που μένουν.

Photo credits: Μanolo Blahnik, Sandy Tsantaki