Η διατροφή μακροζώιας (food longevity) αποτελεί έναν όρο που υπονοεί ότι η κατανάλωση τροφών πλούσιων σε θρεπτικά συστατικά μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωή. Αλλά ίσως να μη διαφέρει από το απλώς «τρώω υγιεινά». Ωστόσο, τον τελευταίο καιρό, ένα συγκεκριμένο κοινό έχει οδηγήσει την ιδέα στα άκρα.

Διαβάστε επίσης: Βιταμίνη D: Η “σιωπηλή” έλλειψη που ταλαιπωρεί τις γυναίκες | Τι πρέπει να κάνετε

Για παράδειγμα ο επιχειρηματίας Bryan Johnson (ο οποίος έχει υιοθετήσει ένα ακραίο πρωτόκολλο μακροζωίας για να φτάσει από τα 47 χρόνια του να μοιάζει και να νιώθει σαν 18) τρώει μόνο μεταξύ 6 και 11 το πρωί και περιορίζει τη διατροφή του κυρίως σε φυτικές, ιδιαίτερα θρεπτικές τροφές. Και ενώ ίσως να μη γνωρίζετε τη Jeni Britton για τις ευρηματικές γεύσεις παγωτού της, αλλά η ιδρύτρια της Jeni’s Ice Creams δημιούργησε πρόσφατα τη Floura, μια εταιρεία σνακ μπαρών με έμφαση στις φυτικές ίνες, ισχυριζόμενη ότι αυτό το θρεπτικό συστατικό «της άλλαξε τη ζωή». Αφού αύξησε την πρόσληψη φυτικών ινών, η Britton παρατήρησε μια νέα αίσθηση ελαφρότητας, μεγαλύτερη λάμψη στο δέρμα της, ένα «εσωτερικό glow» και αυξημένη ζωτικότητα. «Το άκουγα συνέχεια: “Θεέ μου, γυρίζεις τον χρόνο πίσω”», είχε δηλώσει.

Άλλα προϊόντα που πατούν πάνω στην τάση μακροζωίας περιλαμβάνουν τροφές, οι οποίες περιέχουν πλήθος συστατικών-λέξεων-κλειδιών, όπως ασταξανθίνη, ένα ισχυρό φυσικό αντιοξειδωτικό, και ταυρίνη, ένα αμινοξύ που ενδέχεται να υποστηρίζει την καρδιαγγειακή υγεία και να επιβραδύνει τη βιολογική γήρανση. Ακόμα και ο οίκος μόδας The Row πουλά «πατατάκια μακροζωίας»!

Διαβάστε επίσης: Ποιο είναι το πιο φυσικό detox; Δεν κοστίζει τίποτα και δεν χρειάζεστε δίαιτα

Η πραγματικότητα

Η κατανάλωση φρέσκων και ελάχιστα επεξεργασμένων τροφών φαίνεται να έχει σημαντικότερη επίδραση στη μακροχρόνια υγεία σε σύγκριση με μεμονωμένα τρόφιμα ή «λειτουργικά» προϊόντα που προωθούνται ως αντιγηραντικά, επισημαίνει ο Μάριος Σκορδής, RD, BSc, LLB, cMSc. Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος. Η σύγχρονη επιστημονική βιβλιογραφία υποστηρίζει ότι τα συνολικά διατροφικά πρότυπα, και όχι τα μεμονωμένα συστατικά, είναι αυτά που συνδέονται με μειωμένο κίνδυνο χρόνιων νοσημάτων και αυξημένο προσδόκιμο ζωής.

Σύμφωνα με τις διεθνείς διατροφικές οδηγίες, μια διατροφή που βασίζεται κυρίως σε φυτικές τροφές, με κατανάλωση με μέτρο των προϊόντων ζωικής προέλευσης, αυξημένη κατανάλωση φρούτων και λαχανικών ποικίλων χρωμάτων, καθώς και επιλογή τροφίμων χαμηλού βαθμού επεξεργασίας, σχετίζεται με καλύτερους δείκτες καρδιαγγειακής υγείας, μειωμένη φλεγμονή και βελτιωμένο μεταβολικό προφίλ. Τα φυτοχημικά, οι φυτικές ίνες, τα αντιοξειδωτικά και τα μικροθρεπτικά συστατικά που περιέχονται φυσικά στις ολόκληρες τροφές δρουν συνεργιστικά, προσφέροντας οφέλη που δεν μπορούν να αναπαραχθούν πλήρως μέσω συμπληρωμάτων διατροφής.

Ωστόσο, η τροφή από μόνη της δεν αποτελεί αξιόπιστο προγνωστικό δείκτη μακροζωίας. Όπως επισημαίνουν ειδικοί στον τομέα της προληπτικής ιατρικής και της διατροφής, η ψυχική υγεία και η κοινωνική ευεξία φαίνεται να παίζουν καθοριστικό ρόλο στη συνολική υγεία και τη διάρκεια ζωής. Έρευνες δείχνουν ότι το χρόνιο στρες, η κοινωνική απομόνωση και τα καταθλιπτικά συμπτώματα συνδέονται με αυξημένη φλεγμονή, δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και υψηλότερο κίνδυνο θνησιμότητας, ανεξάρτητα από τη διατροφή.

Μπλε ζώνες και επιστροφή στο τραπέζι

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι λεγόμενες «Μπλε Ζώνες», περιοχές του κόσμου με υψηλό ποσοστό μακροβιότητας, όπως η δική μας Ικαρία. Σε αυτές τις κοινωνίες, το φαγητό δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως βιολογική ανάγκη, αλλά ως κοινωνική και πολιτισμική εμπειρία. Τα κοινά γεύματα, οι ισχυροί οικογενειακοί δεσμοί και η αίσθηση του ανήκειν λειτουργούν προστατευτικά για την ψυχική υγεία, ενισχύοντας έμμεσα και τη σωματική ευεξία.

Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί τονίζουν ότι, πέρα από τις διατροφικές επιλογές, εξίσου σημαντικός είναι ο τρόπος με τον οποίο καταναλώνεται το φαγητό. Το να τρώει κανείς μαζί με την οικογένεια ή φίλους, να μοιράζεται χρόνο και εμπειρίες, και να απολαμβάνει το γεύμα χωρίς ενοχές, αποτελεί βασικό στοιχείο μιας βιώσιμης και υγιούς σχέσης με τη διατροφή. Όπως συνοψίζει χαρακτηριστικά ο ειδικός, η επιδίωξη της μακροζωίας δεν θα πρέπει να έρχεται σε σύγκρουση με την ποιότητα ζωής. Αν μια αυστηρή διατροφική προσέγγιση οδηγεί σε ψυχική καταπόνηση και κοινωνική απομόνωση, τότε χάνει μεγάλο μέρος της αξίας της.

Η επιστημονική προσέγγιση στη μακροζωία καταλήγει σε ένα σαφές συμπέρασμα: η υγεία δεν χτίζεται μόνο στο πιάτο, αλλά και στο τραπέζι, μέσα από την ισορροπία, την απόλαυση και τη σύνδεση με τους άλλους.

Photo credit: Galina Kondratenko on Unsplash