Είναι ποινικολόγος που δεν αρέσκεται σε δημόσιες σχέσεις ούτε σε κατασκευασμένες αφορμές για δημοσιότητα, παρότι θα μπορούσε μιας και κατά την διάρκεια της πολυετούς διαδρομής της, έχει χειριστεί με επιτυχία υποθέσεις που απασχόλησαν έντονα την κοινή γνώμη. Η Μαριζάννα Κίκιρη προτιμά να ασκεί την δικηγορία με αίσθηση καθήκοντος, προσηλωμένη στην γνώση της επιστήμης της και στις προσωπικές της αξίες. Αξίζει να την γνωρίσουμε καλύτερα.

Διαβάστε ακόμα: Κωνσταντίνος Παπακωνσταντίνου: Ο άνθρωπος που εμπιστεύονταν κάποιοι από τους πιο διάσημους celebrities στον κόσμο, σήμερα ζει σε μοναστήρι

Μαριζάννα, θα ήθελα να ξεκινήσω την κουβέντα μας με μια γενική αλλά πάντα επίκαιρη ερώτηση. Πολλές φορές ακούμε φράσεις όπως «δεν υπάρχει δικαιοσύνη στην Ελλάδα…», και άλλες φορές ακούμε ανθρώπους να δηλώνουν «έχω εμπιστοσύνη στην ελληνική δικαιοσύνη». Τελικά τι από τα δύο ισχύει; Έχουμε ή δεν έχουμε δικαιοσύνη στην χώρα μας;

Είναι πολύ λυπηρό γεγονός αυτή η απαξίωση που δέχεται η Ελληνική Δικαιοσύνη ως θεσμός. Από την καθημερινή μου εμπειρία 30 χρόνια τώρα, αυτό που έχω αποκομίσει είναι ότι οι δικαστές κάνουν σωστά την δουλειά τους, και μάλιστα μέσα από αντίξοες συνθήκες που ο απλός πολίτης δεν γνωρίζει. Σε διαβεβαιώνω ότι όλοι τους δίνουν αγώνα καθημερινό και θα έλεγα ότι το ποσοστό που είναι ανεπαρκές, είναι πολύ μικρό. Επιπλέον θεωρώ πως ο πολίτης πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι ο δικαστής εφαρμόζει κάθε φορά τον νόμο τον οποίο ψηφίζει η Βουλή. Επομένως εάν δεν μας αρέσει ο νόμος, τότε θα πρέπει να αλλάξουμε την Βουλή.

Εσύ που ζεις «από μέσα» την κατάσταση, εμπιστεύεσαι την ελληνική δικαιοσύνη;

Eμπιστεύομαι απόλυτα την δικαιοσύνη πρωτίστως και πάνω απ’όλα ως θεσμό. Γιατί αλίμονο αν μέσα σε μια ευνομούμενη πολιτεία δεν λειτουργούν οι θεσμοί. Τότε η κοινωνία καταλήγει να είναι ζούγκλα.
Συμφωνώ απόλυτα. Πες μου τώρα λίγα λόγια για σένα, έτσι σαν ένα μικρό βιογραφικό για κάποιον που δεν σε ξέρει.
Γεννήθηκα στην Αθήνα, η μαμά είχε μαγαζί δώρων αλλά ήταν και καθηγήτρια Αγγλικών, ενώ ο μπαμπάς – που δυστυχώς έχει φύγει απ’την ζωή – ήταν δημοσιογράφος με ειδίκευση σε ναυτιλικά θέματα. Έχω και μία μεγαλύτερη αδελφή η οποία είναι οικονομολόγος. Πρέπει να πω ότι κανένας μας δεν είχε ιδιαίτερη επαφή με την Νομική επιστήμη. Σχολείο πήγα στο Αρσάκειο Ψυχικού.

Ααααα μάλιστα, δηλαδή είσαι μία Αρσακειάδα!

Ναι ναι είμαι, χαχαχα! Αλλά μη με φανταστείς ως την κλασική Αρσακειάδα. Στα μαθητικά μου χρόνια ήμουν παιδί τολμηρό, δυναμικό στοιχείο και με διαθέσεις ολίγον ανατρεπτικές! Ίσως και γι αυτό με έβγαζαν συχνά πρόεδρο στο 15μελες. Από την άλλη, μου άρεσε από μικρή να συμπαραστέκομαι, να βοηθώ, να υπερασπίζομαι ανθρώπους και να λειτουργώ ως αυτόκλητος συνήγορος. Παράλληλα αγαπούσα πολύ την μελέτη και διάβαζα φιλολογικά και λογοτεχνικά βιβλία, δηλαδή είχα μία κλίση στα πιο θεωρητικά μαθήματα. Μάλιστα ένας καθηγητής μου, ο φιλόλογος ο κος. Ροζόκος, είχε δει την κλίση μου και με παρότρυνε να ασχοληθώ με κάτι προς αυτή την κατεύθυνση και όχι προς τα πρακτικά πεδία. Έτσι τελειώνοντας το λύκειο, έδωσα εξετάσεις και μπήκα στην Νομική Αθηνών.

Κάποιοι υποστηρίζουν ότι η δικηγορία- και συγκεκριμένα το αντικείμενό σου, η ποινική δικηγορία – δεν είναι ένα σκέτο επάγγελμα. Θεωρούν ότι είναι και λειτούργημα. Εσύ τι πιστεύεις;

Είναι σαφέστατα και τα δύο. Ειδικά στο ποινικό, που έχεις να κάνεις με ανθρώπους βασανισμένους, που κρίνεται η ελευθερία τους, με λίγα λόγια κρίνεται η ζωή τους. Έτσι δεν είναι μόνο ένα επάγγελμα, «παίρνω την αμοιβή μου και τελειώσαμε». Θες δε θες, δένεσαι με αυτούς τους ανθρώπους, με τις οικογένειές τους που υποφέρουν, και έρχεσαι αναγκαστικά κοντά. Είναι δύσκολες συγκυρίες της ζωής αυτές, γεμάτες αγωνία. Για κάποιο χρονικό διάστημα – μερικές φορές εξαιρετικά μεγάλο – είμαστε οι σταθεροί συμπαραστάτες τους, και φτάνουν να μοιράζονται μαζί σου τα εσώψυχά τους.

Μπορούμε δηλαδή να πούμε ότι λειτουργείς και λίγο σαν ψυχολόγος τους…

Ας το πούμε κι έτσι. Φυσικά υπάρχει μία γραμμή, και πρέπει να υπάρχει. Εμείς δεν είμαστε το ίδιο με τους ανθρώπους που είναι ειδικοί να φροντίζουν για την ψυχική υγεία των άλλων. Αλλά όπως και να το κάνεις, είσαι αποδέκτης εξομολογήσεων και δένεσαι. Θυμάμαι μία φορά, σε αυτή την υπόθεση που είχα αναλάβει με τον άνθρωπο που αποκεφάλισε την γυναίκα του στην Σαντορίνη, ένα πραγματικά σκληρό συμβάν, που όταν γινόταν η δίκη στην Μυτιλήνη, ερχόταν ο πατέρας του δράστη κάθε πρωί στο δικαστήριο και του έφερνε γάλα να πιει… Εκεί έβλεπες την εικόνα αυτή του γονιού και ειλικρινά δεν γινόταν να μην αναλογιστείς το δράμα που ζούσε αυτή η οικογένεια. Τη στιγμή μάλιστα που δράστης ήταν ένας άνθρωπος με βαριά ψυχική νόσο, σχιζοφρένεια.

Καταλαβαίνω απ’τα λεγόμενά σου ότι είναι αυτό που σε εξιτάρει στο επάγγελμά σου, μπορεί την ίδια στιγμή να σε δυσκολεύει κιόλας, ε;

Λοιπόν, εδώ έχουμε να κάνουμε με μία παραδοξότητα γιατί πραγματικά αυτό που σε εξιτάρει, είναι και αυτό που σε δυσκολεύει ταυτόχρονα! Από την αρχή υπάρχει μία αβεβαιότητα, όλα γίνονται «επί το πράττεσθαι», εκείνη την στιγμή, στον πόντο θα λέγαμε. Από μία λεπτομέρεια μπορεί να χάσεις αλλά μπορεί και να κερδίσεις. Πρέπει να είσαι πάντα alert, σε εγρήγορση και πρέπει να αντιδράς όχι μόνο γρήγορα αλλά και κατάλληλα. Ξεκινάς ας πούμε με ένα πλάνο, μία στρατηγική, αλλά κάτι συμβαίνει στην εξέλιξη της δίκης και εκείνη την στιγμή πρέπει να αυτοσχεδιάσεις, και μάλιστα δια ζώσης, ζωντανά! Αυτό είναι και το δύσκολο. Η εξέλιξη σε μία δίκη, οι συνήγοροι της άλλης πλευράς, ο εισαγγελέας, οι παρεμβάσεις… Όλα απαιτούν από εσένα την μέγιστη ικανότητα επιτυχούς αντιμετώπισης. Φυσικά η γνώση, η εμπειρία αλλά και το ταλέντο, βοηθούν.

Και να σε ρωτήσω, γιατί επέλεξες το Ποινικό Δίκαιο και όχι για παράδειγμα το Εμπορικό Δίκαιο, ή κάποιον άλλο τομέα;

Νομίζω ότι σε ένα μεγάλο βαθμό, η επιλογή έχει να κάνει κυρίως με τον χαρακτήρα του ανθρώπου. Το ποινικό δίκαιο σίγουρα απαιτεί γερό στομάχι, αλλά απ’την άλλη σε ανταμείβει και με μεγάλες συγκινήσεις. Οπότε σταθμίζεις τα ενδιαφέροντά σου, την κλίση σου και σίγουρα… τις αντοχές σου!

Πώς καταφέρνεις να μην οικειοποιείσαι τις δύσκολες υποθέσεις που αναλαμβάνεις;

Αυτό ουσιαστικά το μαθαίνεις με τα χρόνια. Βάζεις όρια και μαθαίνεις να μην ταυτίζεσαι με τον πελάτη σου εκτός ορίων. Μαθαίνεις να υπερασπίζεσαι το άτομο και τις πράξεις του με τρόπο όσο μπορείς πιο ισορροπημένο.

Πιστεύεις ότι εσείς οι ποινικολόγοι μιας και έρχεστε συχνά σε επαφή με ζοφερές καταστάσεις, θα έπρεπε κατά καιρούς να βλέπετε ψυχολόγους; Εσύ για παράδειγμα έχει χρειαστεί ποτέ να συμβουλευτείς ψυχολόγο είτε για σένα, είτε και για κάποια υπόθεσή σου;

Κατ’αρχάς όλοι οι άνθρωποι όταν το αισθάνονται θα πρέπει να συμβουλεύονται κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας. Κατά συνέπεια το ίδιο ισχύει και για μας τους δικηγόρους. Μάλιστα θα σου πω ότι πριν από κάποια χρόνια που αισθανόμουν πιεσμένη ψυχολογικά, έκανα για μερικούς μήνες συνεδρίες. Και ομολογώ ότι εκείνη την εποχή αποφάσισα να κόψω το κάπνισμα και ξεκίνησα να τρέχω, δύο γεγονότα που άλλαξαν καθοριστικά τη ζωή μου. Τυχαίο; Δεν νομίζω. Πιστεύω λοιπόν, ότι όταν το αισθανόμαστε, πρέπει να ζητάμε υποστήριξη. Τώρα, αναλόγως την κάθε δικογραφία, θα πρέπει να συμβουλεύεσαι και κάποιες άλλες ειδικότητες. Για παράδειγμα υπάρχουν περιπτώσεις υποθέσεων που πρέπει να συμβουλευτείς κάποιον γραφολόγο. Αντίστοιχα, άλλες φορές, εμείς οι νομικοί θα πρέπει να συμβουλευτούμε ψυχιάτρους προκειμένου να κατανοήσουμε καλύτερα κάποιους ανθρώπους και να έχουμε πιο σωστή κρίση. Προσωπικά έχω καλέσει καθηγητή Ψυχιατρικής να καταθέσει σε δίκη, ενώ παράλληλα έχω ανατρέξει σε βιβλιογραφία για να ενημερωθώ για κάποιες ψυχικές ασθένειες, προσπαθώντας να υποστηρίξω την υπερασπιστική γραμμή του πελάτη μου.

Υπάρχουν υποθέσεις που δεν αναλαμβάνεις;

Ναι, δεν αναλαμβάνω ποτέ υποθέσεις όπου θα πρέπει να είμαι συνήγορος ανθρώπων που έχουν κακοποιήσει παιδιά ασκώντας επάνω τους βία σωματική, σεξουαλική ή οποιασδήποτε άλλης μορφής κακοποίηση.

Το επάγγελμα σου έχει μεγάλες συγκινήσεις. Υπάρχουν 2-3 φράσεις που σου είπαν εντολείς σου μετά από επιτυχή έκβαση και τις θυμάσαι;

Κοίτα, τα συναισθήματα είναι πάρα πολύ έντονα και η χαρά που παίρνεις όταν κερδίζεις μία υπόθεση, είναι μεγάλη. Ειδικά σε δίκες δύσκολες που το αποτέλεσμα είναι αμφίρροπο και υπάρχει αγωνία. Γιατί δεν κάνεις χαρούμενο και ανακουφισμένο μόνο τον εντολέα σου, αλλά και την οικογένειά του, τους συγγενείς, τους φίλους κλπ. Έρχονται άνθρωποι και σου λένε «ευχαριστώ» και σου φιλούν τα χέρια! Η ευγνωμοσύνη τους με συντροφεύει.

Αντίστοιχα υπήρξε μία “ήττα” που να σε πίκρανε; 

Δεν θα την έλεγα «ήττα» αλλά ναι, υπήρξε μία υπόθεση που με στενοχώρησε πάρα πολύ, τουλάχιστον στην αρχική της έκβαση. Μάλιστα ήταν σχετικά πρόσφατα και αφορούσε περίπτωση ενός ανθρώπου που από λάθος των δικαστών στην εφαρμογή νόμου (έπρεπε να εφαρμοστεί ο παλιός νόμος στην επιμέτρηση της ποινής και έκαναν λάθος ) είχε ως αποτέλεσμα να μπει φυλακή για 20 μέρες. Κάθε μέρα με έπαιρνε τηλέφωνο μέσα από την φυλακή και έκλαιγε. Έζησα κι εγώ μαζί του μεγάλη στενοχώρια. Κατάφερα όμως άμεσα, και με άλλη διαδικασία που έκανα, να γίνει αναστολή της ποινής και να αποφυλακιστεί. Ο άνθρωπος όμως δυστυχώς βιώνοντας όλη αυτή την εμπειρία, έπαθε έμφραγμα και κατέρρευσε μετά την δίκη… Ζήσαμε τραγικές στιγμές στο δικαστήριο και φυσικά δεν μπόρεσα να μην επηρεαστώ κι εγώ.

Πες μου 2-3 δύσκολες υποθέσεις που έχεις αναλάβει.

Μία δύσκολη υπόθεση ήταν αυτή της Πόλας Ρούπα που κατηγορείτο για πράξεις και διεύθυνση τρομοκρατικής οργάνωσης. Εδώ να πούμε ότι οι υποθέσεις τρομοκρατίας είναι από τις πιο δύσκολες. Ήμουν επί 5 χρόνια, 3 φορές την εβδομάδα στον Κορυδαλλό, και έζησα ένα πολύ περίπλοκο σκηνικό, μιας δίκης με πολλές εντάσεις και ενστάσεις. Για μένα αυτή η υπόθεση συνολικά, ήταν μεγάλη εμπειρία. Άλλη περίπτωση δύσκολη ήταν αυτή που είχα αναλάβει και αφορούσε στον πρώην ποδοσφαιριστή του Ολυμπιακού, τον Σεμέδο, που είχε κατηγορηθεί για βιασμό ανηλίκου και αθωώθηκε. Ειδικά το να μπορέσεις να αθωώσεις άνθρωπο που λανθασμένα κατηγορείται για βιασμό, είναι κάτι εξαιρετικά δύσκολο.

Έχεις κάποιον μέντορα;

Στην προσωπική μου ζωή έχω σαν πρότυπο και μέντορες τους γονείς μου, που μου έδωσαν εκείνες τις αρχές και τις αξίες πάνω στις οποίες έχω «χτίσει» την πορεία μου σαν άνθρωπος. Η αγωγή που παίρνουμε από το σπίτι μας είναι καθοριστική για την μετέπειτα ζωή μας. Στην Νομική επιστήμη θα έλεγα ότι επειδή ξεκίνησα να δουλεύω με τον Αλέξη Κούγια, με διάλεξε και πίστεψε σε μένα από πριν ακόμα τελειώσω την Νομική, και μου είπε «όταν τελειώσεις έλα σε μένα», θα έλεγα λοιπόν ότι ήταν επαγγελματικός μέντορας. Θέλω να υπογραμμίσω ότι εκτός της δημόσιας εικόνας που έχουμε γι αυτόν, ήταν ένας άνθρωπος απλός, πολύ αγωνιστής, και επίσης κατείχε πολύ καλά την επιστήμη του. Ιδιάζουσα προσωπικότητα φυσικά, και όπως όλοι όσοι αφήνουν έντονο το σημάδι τους σ’αυτή την ζωή, είχε ταυτόχρονα αφοσιωμένους φίλους και εχθρούς .

Ξέρω ότι είσαι σπουδαία και συνεπής Μαραθωνοδρόμος. Πότε μπήκε το τρέξιμο στην ζωή σου και τι σου προσφέρει;

Ναι, είμαι και το χαίρομαι! Ξεκίνησα από το 2012 και πλέον δεν είναι χόμπι, είναι τρόπος ζωής για μένα. Παλιότερα στο σχολείο έτρεχα 60 και 100μ αλλά αργότερα με το διάβασμα, το άφησα στην άκρη. Και μάλλον σαν μια παλιά αγάπη που δεν την ξεπέρασα ποτέ, το τρέξιμο επανήλθε στη ζωή μου. Και μάλιστα με θυσίες! Ξυπνάω 6 το πρωί και πάω και τρέχω, ακόμα και τα Σαββατοκύριακα. Μέχρι τώρα έχω συμμετάσχει σε 20 Μαραθωνίους στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Όταν τρέχω αισθάνομαι να καθαρίζει το μυαλό μου, μπορώ και ονειρεύομαι. Και διακρίνω πολλά κοινά σημεία με το ποινικό, από την άποψη ότι και τα δύο θέλουν υπομονή, επιμονή, προσήλωση, καρτερικότητα, και να μην βιάζεσαι, ειδικά στις μεγάλες αποστάσεις όπως οι Μαραθώνιοι.

Τέλος θέλω να μου πεις αν έχεις κάποιο motto που ακολουθείς  στο επάγγελμα και στην ζωή σου;

Ναι, έχω: Ποτέ να μην τα παρατάς!