Το μυαλό καλείται να λειτουργεί με ταχύτητα ηλεκτρονικού υπολογιστή, μόνο που δεν διαθέτει το πλεονέκτημα της εύκολης αναβάθμισης.

Η νέα μόδα: γυμναστική εγκεφάλου

Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει ιδιαίτερα δημοφιλή τα παιχνίδια μνήμης, οι εφαρμογές εξάσκησης του εγκεφάλου και τα ειδικά τεστ που υπόσχονται καλύτερη συγκέντρωση και μεγαλύτερη πνευματική απόδοση.

Ασκήσεις για τα δύο ημισφαίρια του εγκεφάλου, τεστ ψυχομετρικής αξιολόγησης, δοκιμασίες οπτικής αντίληψης και παιχνίδια στρατηγικής υπόσχονται να κρατήσουν το μυαλό σε διαρκή εγρήγορση.

Διαβάστε ακόμη: Οι πιο ευτυχισμένοι άνθρωποι μετά τα 60 δεν είναι όσοι πέτυχαν όλους τους στόχους τους

Δεν είναι τυχαίο ότι εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο έχουν δοκιμάσει τέτοιες μεθόδους, αναζητώντας ένα είδος «γυμναστηρίου» για τη σκέψη.

Το «χάπι της εξυπνάδας»

Μαζί με τα παιχνίδια μνήμης εμφανίστηκε και μια άλλη υπόσχεση: τα λεγόμενα «έξυπνα φάρμακα», ουσίες που υποτίθεται ότι μπορούν να ενισχύσουν τη συγκέντρωση, τη μνήμη και την παραγωγικότητα.

Η πραγματικότητα, όμως, είναι διαφορετική. Πολλά από αυτά τα φάρμακα έχουν δημιουργηθεί για ανθρώπους με συγκεκριμένες ιατρικές ανάγκες και όχι για υγιή άτομα που θέλουν απλώς να αυξήσουν τις επιδόσεις τους.

Η χρήση τους χωρίς ιατρική παρακολούθηση μπορεί να συνοδεύεται από κινδύνους, όπως παρενέργειες και εξάρτηση.

Όταν η απόδοση γίνεται εμμονή

Η πίεση για μεγαλύτερη παραγωγικότητα έχει οδηγήσει αρκετούς ανθρώπους στην αναζήτηση γρήγορων λύσεων. Φοιτητές, εργαζόμενοι και επαγγελματίες δοκιμάζουν ουσίες που υπόσχονται αυξημένη συγκέντρωση, χωρίς πάντα να υπολογίζουν το κόστος.

Σε πολλές περιπτώσεις, η βελτίωση που αισθάνονται δεν διαφέρει σημαντικά από εκείνη που θα προσέφερε ένας δυνατός καφές ή μια καλή ξεκούραση.

Το πρόβλημα είναι πως η πραγματική πνευματική αντοχή δεν χτίζεται με εύκολες λύσεις.

Μπορεί η τεχνολογία να κάνει το μυαλό καλύτερο;

Οι εταιρείες τεχνολογίας και οι φαρμακοβιομηχανίες συνεχίζουν να αναζητούν τρόπους ενίσχυσης των ανθρώπινων δυνατοτήτων. Ένα πραγματικά αποτελεσματικό «χάπι ευφυΐας» θα αποτελούσε αναμφίβολα μια τεράστια επιτυχία.

Κατά καιρούς δημοσιεύονται έρευνες για ουσίες που δείχνουν ενθαρρυντικά αποτελέσματα σε πειραματόζωα, όμως η απόσταση από το εργαστήριο μέχρι την ανθρώπινη καθημερινότητα παραμένει μεγάλη.

Η πραγματική άσκηση του μυαλού

Η εκπαίδευση του εγκεφάλου είναι πολύ πιο σύνθετη από ένα παιχνίδι στην οθόνη ή μια εφαρμογή στο κινητό. Η υπερβολική χρήση ηλεκτρονικών παιχνιδιών χωρίς ισορροπία δεν αποτελεί απαραίτητα λύση.

Η σκέψη χρειάζεται ποικιλία: διάβασμα, δημιουργικότητα, συζήτηση, νέες εμπειρίες, μάθηση και δραστηριότητες που απαιτούν στρατηγική.

Ίσως τελικά η καλύτερη «προπόνηση» να μην βρίσκεται σε ένα ακριβό πρόγραμμα εγκεφαλικής εκγύμνασης ή σε ένα θαυματουργό χάπι.

Ίσως βρίσκεται σε κάτι πολύ πιο απλό.

Σε μια παρτίδα σκάκι.

Γιατί, ανάμεσα στα αμέτρητα mind games, η παλιά καλή στρατηγική της σκακιέρας εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις πιο διαχρονικές δοκιμασίες του μυαλού.