Πως είναι να είσαι σοπράνο; Πόσα συναισθήματα γεμίζει η ψυχή μιας ερμηνεύτριας όταν μεταμορφώνεται σε Βιολέτα στην Τραβιάτα του Βέρντι; Η Βασιλική Καραγιάννη μιλά στο The Fashion Bible για την όπερα, τους ρόλους που την καθόρισαν και πως νιώθει μια καλλιτέχνης όταν βρίσκεται στην ίδια σκηνή με την Μαρία Κάλλας.

Μπορείτε να διαβάσετε επίσης: Αλέκος Συσσοβίτης: “Αν συγκινηθείς στο θέατρο, μπορεί να σπάσει η καρδιά σου”

ΕΛΣ Τραβιάτα - Β. Καραγιάννη - φωτό Β. Ισάεβα (2)

Κοιτώντας πίσω, πόσο δύσκολη ήταν η αρχή της καριέρας σας;

Σκεφτόμουν ως παιδάκι πώς θα μπορούσα να ξεκινήσω. Μου φαίνονταν βουνό. Και ακούγοντας διάφορα για τις δυσκολίες, για τον ανταγωνισμό, μου φαινόταν ακόμα πιο βουνό. Ωστόσο, είχα μέσα μου μια μεγάλη αγάπη για την όπερα από τη στιγμή που την πρωτοάκουσα. Τραγουδούσα τα πάντα αλλά το να κάνω καριέρα στην όπερα, μου φαινόταν κάτι αρκετά δύσκολο.

Οι πρώτες θετικές ενδείξεις ήταν όταν ξεκίνησα μαθήματα φωνητικής στα 14. Πόσο δύσκολο; Δεν ήταν τόσο δύσκολο τελικά, τα πράγματα ήρθαν μόνα τους. Με το που πήρα το δίπλωμά μου από την Επιτροπή όπου ήταν άνθρωποι του χώρου και ο μαέστρος μας στην Τραβιάτα, ο Λουκάς Καρυτινός, έκανα μια ακρόαση με περαιτέρω άριες από αυτές του διπλώματος και αμέσως έγινα δεκτή. Για αυτό είμαι στην Εθνική Λυρική Σκηνή από πολύ νεαρή ηλικία.

Έχετε δηλώσει πως μεγαλώσατε σε ένα σπίτι γεμάτο μουσική. Αν ένα παιδί είναι πραγματικά ταλαντούχο αλλά δυστυχώς δεν έχει αυτά τα ερεθίσματα στη ζωή του, υπάρχει ελπίδα να μην χαθεί;

Σαφώς το να έχεις ερεθίσματα και στήριξη από την οικογένεια είναι ευλογία. Είχα την τύχη να ανακαλύψουν οι γονείς μου την κλίση μου και να με βάλουν στο ωδείο πολύ νωρίς. Άλλοι ανακάλυψαν την κλίση τους σε μεγαλύτερη ηλικία. Είναι λίγο ρομαντικό, αλλά πιστεύω στο πεπρωμένο και στους ανθρώπους.

ΕΛΣ Τραβιάτα - φωτό Β. Ισάεβα (4)

Τραβιάτα / φωτό Β. Ισάεβα

Ένα ταλέντο όταν υπάρχει θα βρει τον δρόμο να εκδηλωθεί. Βεβαίως, υπάρχει και το αντίστροφο. Να το έχουν ανακαλύψει οι γονείς και να μην το ωθήσουν ή να το εμποδίσουν. Ή επίσης ένα μεγάλο ταλέντο να βρει πολλά εμπόδια στον δρόμο. Αν και πιστεύω ότι αν το αγαπάς πάρα πολύ, θα υπερπηδήσεις τα εμπόδια και θα γίνεις αυτό που θέλεις.

Μπορείτε να διαβάσετε επίσης: Λένα Παπαληγούρα: “Όταν ακούω το χειροκρότημα, η πρώτη μου σκέψη είναι η ευγνωμοσύνη.”

Η Βιολέτα, όπως και οι περισσότερες ηρωίδες της όπερας έχουν κάτι δραματικό. Μοιάζουν εγκλωβισμένες σε ένα κώδικα ηθικής και συχνά θυσιάζονται για αυτούς που αγαπούν. Πιστεύετε ότι υπάρχει ακόμα αυτό στην εποχή μας; Ή έχουμε γίνει πιο πεζοί;

Πολλά από τα κοινωνικά στοιχεία της Βιολέτας υφίστανται δυστυχώς και σήμερα. Δεν είναι όλες οι ηρωίδες της όπερας ακριβώς έτσι, αλλά είναι πολλές. Η Βιολέτα θυσιάζεται για την αγάπη της γιατί είναι μια εταίρα που είχε το θράσος να ερωτευτεί και μάλιστα αμοιβαία έναν ευγενή. Αυτό ήταν ανεπίτρεπτο. Δυστυχώς συμβαίνει και σήμερα η γυναίκα να στερείται την ελευθερία της σε μικρό ή μεγάλο βαθμό. Μπορεί όχι στην αστική κοινωνία, αλλά το βλέπουμε σε πιο μικρές κοινωνίες και σε κάποιες χώρες είναι ακόμα πιο έντονο.

ΕΛΣ Τραβιάτα - Β. Καραγιάννη - φωτό Β. Ισάεβα (5)

Τραβιάτα / φωτό Β. Ισάεβα

Ποιος ρόλος σας καθόρισε; Έχετε κάποιον που σας εκφράζει περισσότερο;

Ελπίζω να μην φανεί σύμπτωση, αλλά από μικρό παιδί πάντα με εξέφραζε η Βιολέτα από την Τραβιάτα και η Λουτσία ντι Λαμμερμούρ. Είμαι ρομαντική φύση και η μουσική είναι αριστουργηματική και στα δύο έργα, χωρίς να θέλω να αδικήσω τα υπόλοιπα. Είμαι απίστευτα ευγνώμων για όλους τους ρόλους που έχω ερμηνεύσει και αυτούς που ανυπομονώ να ερμηνεύσω όσο ωριμάζει η φωνή μου.

ΕΛΣ Λουτσία ντι Λαμμερμούρ - φωτό Γ. Αντώνογλου

Λουτσία ντι Λαμμερμούρ /φωτό Γ. Αντώνογλου

Μπορεί να ακούγονται ιστορίες λίγο συνηθισμένες, ρομαντικές ή ακόμα και παραμύθια που συγκεκριμένα για τη Βιολέτα δεν είναι γιατί ξέρουμε ότι είναι αληθινή ιστορία αλλά είναι τέτοια η μουσική και ο τρόπος που έχουν δοθεί αυτά τα έργα από τους συνθέτες, που είναι αδύνατο να τα ξεπεράσεις.

ΕΛΣ Τραβιάτα - Β. Καραγιάννη - φωτό Β. Ισάεβα

Τραβιάτα / φωτό Β. Ισάεβα

Έχει δύο βασικές άριες η Βιολέτα. Θα περίμενε κανείς από το είδος της φωνής μου να με εκφράζει περισσότερο η πρώτη που είναι πιο λαμπερή και πιο δεξιοτεχνική. Ωστόσο, εμένα από μικρή, με εξέφραζε η δεύτερη, το “Addio del Passato”, που είναι πιο δραματική και την μελετούσα από 15-16 χρονών.

Πολλές φορές βλέπουμε ότι η μοντέρνα σκηνοθεσία ξενίζει ή μπερδεύει τους θεατές. Οι περισσότεροι προτιμούν την κλασική όπερα με τα πλούσια σκηνικά και τα κοστούμια. Θεωρείτε ότι οι πιο σύγχρονες σκηνοθετικές προσεγγίσεις βοηθούν στην εξέλιξη του είδους ή αποτελούν σημείο των καιρών;

Εξαρτάται τον βαθμό που είναι μοντέρνα η σκηνοθεσία. Θα μπορούσαν να προσεγγίσουν ένα πιο νεανικό κοινό, όταν είναι έτσι μια πιο ελαφριά, μοντέρνα προσέγγιση και να την τοποθετήσουν λίγο στην εποχή μας, αλλά με ένα γλυκό τρόπο. Σε αυτό το σημείο θα μπορούσαν να πω ότι βοηθούν στην εξέλιξη.

Η Β. Καραγιάννη με τον συμπρωταγωνιστής της Γ. Χριστόπουλο στη Μποέμ - φωτό Β. Ισάεβα

Η Β. Καραγιάννη με τον συμπρωταγωνιστής της Γ. Χριστόπουλο στη Μποέμ – φωτό Β. Ισάεβα

Οι πολύ extreme, όμως, σκηνοθεσίες που βλέπουμε διεθνώς είναι ίσως σε σημεία των καιρών, το οποίο, όμως, θεωρώ ότι βλέποντας τις αντιδράσεις του κοινού, δεν έχουν αγκαλιαστεί τόσο πολύ. Δεν είμαι κατά των μοντέρνων σκηνοθεσιών αρκεί να σέβονται το έργο που έχει επιβιώσει δεκαετίες κάποιες φορές και αιώνες.

Έχετε παίξει στις μεγαλύτερες σκηνές του κόσμου. Πως νιώθει ένας ερμηνευτής στη σκηνή της Σκάλας του Μιλάνου;

Δέος, τρόμο, τιμή. Και μόνο που μου προτάθηκε να τραγουδήσω ήταν τεράστια η χαρά μου. Σκεφτόμουν ότι θα τραγουδήσω εκεί που βασίλευε η Μαρία Κάλλας. Αλλά και ένα θέατρο το οποίο όμως ταυτόχρονα έχει και το πιο αυστηρό κοινό του κόσμου. Αν δεν αρέσεις, στην καλύτερη δεν θα σε χειροκροτήσει και στην χειρότερη θα σε γιουχάρει. Δεν άφησα όμως τον τρόμο να με τραβήξει προς τα κάτω. Λίγο πριν βγω στη σκηνή για την πρώτη παράσταση ως Ολυμπία στα παραμύθια του Χόφμαν άρχισε λίγο να με πιάνει ένας φόβος.

ΕΛΣ Τραβιάτα στο Ηρώδειο - Β. Καραγιάννη - φωτό Β. Ισάεβα

Τραβιάτα, Ηρώδειο / φωτό Β. Ισάεβα

Είπα στον εαυτό μου «Είσαι  σε ένα σπουδαιότατο θέατρο, είναι τόσος χιλιάδες κόσμος σε περιμένει από κάτω. Δώσ’ του τον καλύτερο εαυτό σου. Έχω προετοιμαστεί με τον καλύτερο τρόπο που μπορούσα εγώ ως άνθρωπος, ως Βασιλική να κάνω. Έχω δουλέψει τη σκηνοθεσία. Τώρα πρέπει να το απολαύσω. ” Και αυτό έκανα. Και ανταμείφτηκα. Το κοινό στην Σκάλα με έκανε να κλαίω από συγκίνηση. Είναι αυτό το παρατεταμένο χειροκρότημα που νομίζεις ότι θα σταματήσει αλλά δεν σταματά.

Βλέπετε μεγάλες διαφορές στην παιδεία του κοινού του εξωτερικού σε σχέση με την Ελλάδα;

Το έχω σκεφτεί πάρα πολλές φορές αυτό. Ίσως, ναι, να έχουν. Γιατί το έχουν καλλιεργήσει, έχουν ακαδημίες και κονσερβατόρια. Στην Ελλάδα δυστυχώς δεν υπάρχει η παιδεία για την όπερα στον βαθμό που της αξίζει. Υπάρχουν πολύ καλά ωδεία και τις τελευταίες δεκαετίες έχουμε και τα πανεπιστήμια. Στην όπερα όχι τόσο εξειδικευμένα, αλλά εξελίσσεται και αυτό.

ΕΛΣ Λουτσία ντι Λαμμερμούρ - φωτό Γ. Αντώνογλου (3)

ΕΛΣ Λουτσία ντι Λαμμερμούρ / φωτό Γ. Αντώνογλου

Στην παιδεία των Ελλήνων στο θέμα της όπερας έχει συμβάλλει και το τεράστιο έργο που κάνει η Εθνική Λυρική Σκηνή με τη στήριξη του Ιδρύματος Νιάρχος. Πηγαίνοντας παραστάσεις στην επαρχία και γνωρίζοντας ο κόσμος τι είναι η όπερα, είτε με συναυλίες, είτε με σύντομες διασκευές γνωστών έργων. Η ανταπόκριση του κοινού είναι πραγματικά ενθουσιώδης.

Ο  Έλληνας έχει κάτι μοναδικό που δεν το έχουνε πουθενά άλλου. Έχουμε την τέχνη και την κουλτούρα στο αίμα μας. Και αν αναλογιστεί κανείς ότι η όπερα είναι η εξέλιξη της αρχαίας τραγωδίας, όταν γνωρίζει ο Έλληνας την όπερα, δεν υπάρχει περίπτωση να μην την αγαπήσει, να μην την λατρέψει. Την καταλαβαίνει, σαν βλέποντας μια παράσταση να αποκωδικοποιείται κάτι μέσα του, Και αμέσως την αγαπάει. Δεν έχω γνωρίσει άνθρωπο που να έρθει στην όπερα και να μην ξαναέρθει.

GNO Carmen - photo G. Antonoglou (8)

Κάρμεν / φωτό Γ. Αντώνογλου

Ποια πιστεύετε ότι είναι η σχέση της μόδας με την όπερα;

Αν το δούμε ιστορικά, βλέποντας μια παραγωγή όπως η τωρινή της Τραβιάτα μπορούμε μέσα από τα κουστούμια να δούμε την μόδα της εποχής. Αν όμως σκεφτούμε τις πρωταγωνίστριες της όπερας, όλες ήταν fashion icons της εποχής τους όπως ξέρουμε για την  Μαρία Κάλλας. Σήμερα όλα είναι πιο απλά. Βλέπουμε όμως ότι την θέλει ο κόσμος την πριμαντόνα με ένα εντυπωσιακό φόρεμα στη σκηνή.

Πιστεύετε ότι η όπερα θα έπρεπε να διδάσκεται στα σχολεία μας;

Ναι, κάθετα. Και η μουσική. Θυμάμαι ότι από όταν ήμουν μαθήτρια, ότι τα παιδιά θεωρούσαν την ώρα της μουσικής κάτι σαν διάλειμμα. Δεν είχαν κανένα ενδιαφέρον, γιατί δεν συνέβαινε τίποτα ενδιαφέρον.

Μπορείτε να διαβάσετε επίσης: Μελέτης Ηλίας: “Μαθαίνουμε από τις απώλειες αλλά όταν πια είναι αργά”

GNO Carmen - photo V. Isaeva

Κάρμεν / φωτό Β. Ισάεβα

Τι σας χαλαρώνει στον ελεύθερο σας χρόνο;

Να είμαι με την οικογένεια μου και αγαπημένους φίλους. Μια ταινία, ένα ωραίο φαγητό, μια βόλτα στην πόλη. Ειδικά γύρω από την Ακρόπολη. Όταν βρίσκομαι εκεί νιώθω μια όμορφη ενέργεια που γεμίζει κι εμένα. Απλά πράγματα, καθημερινά.

Ποιο είναι το αγαπημένο σας είδος μουσικής πέρα από την όπερα;

Η τζαζ. Και Έλληνες συνθέτες όπως ο Χατζιδάκης, ο Θεοδωράκης, ο Πλέσσας, ο Χατζηνάσιος. Ίσως γιατί τους ακούγαμε πολύ στο σπίτι μου και ήταν και τα πρώτα μου ακούσματα.

Ποια είναι τα σχέδια σας για την επόμενη σεζόν;

Θα ερμηνεύσω την Τζίλντα στον Ριγκολέττο, ένα ρόλο που επιστρέφω μετά από καιρό και χαίρομαι πολύ για αυτό. Θα έχω την τιμή να συμμετάσχω στην Missa Solemnis του Μπετόβεν που ανεβάζει η Λυρική Σκηνή με αφορμή τα 200 χρόνια που συμπληρώνονται από τον θάνατο του Μπετόβεν το 2027.

Photo Credits: Εθνική Λυρική Σκηνή