Mια φήμη μπορεί να αποκτήσει τη δύναμη μιας είδησης μέσα σε λίγες ώρες. Ένα ανώνυμο post, μια “διαρροή” σε έναν λογαριασμό κοινωνικών μέσων ή μια πληροφορία χωρίς επιβεβαίωση αρκούν για να δημιουργήσουν ένα ολόκληρο σενάριο. Συχνά δεν μπαίνουμε στη διαδικασία να εξετάσουμε αν είναι αλήθεια. Και ανεύθυνα το αναμεταδίδουμε.

Μπορείτε να διαβάσετε επίσης: “Πάρε “μαϊμού” να ησυχάσεις”: Όταν μια Hermès θέτει σε κίνδυνο τη σωματική μας ακεραιότητα

Η πρόσφατη φήμη για μια πιθανή συνεργασία ανάμεσα στον Jonathan Anderson και το Zara είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο λειτουργούν τα fake news στη σύγχρονη βιομηχανία της μόδας. Η ιδέα ενός από τους πιο επιδραστικούς σχεδιαστές της γενιάς του να συνεργάζεται με έναν από τους μεγαλύτερους παίκτες της fast fashion ήταν τόσο ελκυστική, ώστε η είδηση εξαπλώθηκε πριν καν υπάρξει επίσημη επιβεβαίωση. Για λίγες ώρες, ένα ενδεχόμενο έγινε σχεδόν πραγματικότητα. Φυσικά, όλα αυτά στο μυαλό μας.

Η φήμη ξεκίνησε από έναν λογαριασμό στο Instagram που αριθμεί πάνω από ένα εκατομμύριο μέλη και επικαλέστηκε ανώνυμη πηγή. Δεν υπήρχε ανακοίνωση από τον ίδιο τον σχεδιαστή, ούτε από το Zara, ούτε από την Inditex. Παρ’ όλα αυτά, το σενάριο έμοιαζε αρκετά πιθανό για να γίνει πιστευτό. Αυτή ήταν η παγίδα. Τα fake news είναι πάντα πειστικά. Κι εμείς είμαστε πάντα εύπιστοι.

Μπορείτε να διαβάσετε επίσης: Γιώργος Νούσης: “Το ίδιο το επάγγελμα του ηθοποιού είναι μια παρανόηση”

Μια συνεργασία ανάμεσα στον Anderson και το Zara θα ταίριαζε απόλυτα στη σημερινή πραγματικότητα της μόδας. Οι μεγάλες αλυσίδες γνωρίζουν ότι η πολιτιστική αξία ενός designer μπορεί να αλλάξει εντελώς την αντίληψη γύρω από ένα brand. Λίγους μήνες πριν άλλωστε το Zara ανακοίνωσε πως θα συνεργαστεί με τον John Galliano. Έτσι, όταν εμφανίστηκε η φήμη για τον Jonathan Anderson δεν ακούστηκε παράλογη. Η μακροχρόνια συνεργασία του JW Anderson με την Uniqlo έκανε ακόμα πιο πιστευτή την είδηση. Γιατί όχι και με το Zara;

Όμως η πραγματικότητα ήταν διαφορετική. Ο Anderson διέψευσε επίσημα τις πληροφορίες, ξεκαθαρίζοντας πως δεν υπάρχει καμία συνεργασία με τη Zara. Η είδηση που είχε προκαλέσει ενθουσιασμό εξαφανίστηκε σχεδόν τόσο γρήγορα όσο δημιουργήθηκε.
Το περιστατικό όμως αποκαλύπτει κάτι βαθύτερο για τη σχέση μας με τις πληροφορίες που δημοσιεύονται στα social.

Σε αυτή την περίπτωση πιστέψαμε κάτι δυνητικά εφικτό. Βλέπουμε όμως ότι τόσο στη μόδα όσο και στην ομορφιά, η παραπληροφόρηση είναι σαφώς μεγαλύτερη από την πληροφόρηση. Και έχει και αρκετές επιπτώσεις. Έχουμε εφήβους να αποκτούν δερματικά προβλήματα γιατί θεωρούν λογικό να φορούν κρέμες και μάσκες και να κάνουν “beauty routine” γιατί το είδαν στο Tiktok. Έχουμε creators να κάνουν ξεδιάντροπα hauls ότι ανακάλυψαν απίστευτες ευκαιρίες από sites που κατηγορούνται επίσημα ότι διακινούν απομιμήσεις. Κι όλα αυτά σε μια συχνότητα και ποσότητα που ξεπερνά τις πιο αρρωστημένες μεθόδους προπαγάνδας.

Πως είναι δυνατόν να πιστεύουμε άκριτα ότι βλέπουμε; Πόσο απεγνωσμένα θέλουμε να πιστέψουμε ότι μια τσάντα από ένα brand που το φθηνότερο είδος του ξεκινά από δύο χιλιάδες ευρώ, μια κυρία “έξυπνη” την βρήκε μόλις με διακόσια; Μήπως όντως η κυρία είναι έξυπνη, όχι γιατί ξέρει να βρίσκει ευκαιρίες αλλά γιατί ξέρει να βρίσκει εύπιστους; Τα fake news είναι μια μάστιγα της εποχής μας. Η υπερπληροφόρηση έχει ρίξει τις άμυνες της κρίσης μας και χωρίς δεύτερη σκέψη λέμε “ναι”.  Δεν μας νοιάζει η αλήθεια. Μας νοιάζει να πατήσουμε το επόμενο. “Next” και “yes to all”. Μέχρι πότε;

Photo Credits: @jonathan.andreson