The art of collecting
Από μικρή συλλέγω. Ή μάλλον, δυσκολεύομαι να αποχωριστώ οτιδήποτε έχει μια ιστορία να διηγηθεί. Δεν πετάω εύκολα αντικείμενα που έχουν ιδιαίτερη αισθητική, ένα ξεχωριστό σχέδιο ή μια ανάμνηση δεμένη πάνω τους.
Χάρτινες και πλαστικές σακούλες με υπογραφή σχεδιαστών ή οίκων μόδας, περιοδικά, αυτοκόλλητα, νομίσματα, κόμικς, κορδέλες και χαρτιά περιτυλίγματος, ξύλινα παιχνίδια, σβούρες, τσάντες, πορτοφόλια, κοσμήματα, vintage ρούχα, φωτογραφίες, καρτ ποστάλ, εξώφυλλα περιοδικών, ζώνες, κουτάκια από καραμέλες και παλιά ημερολόγια. Κάθε αντικείμενο έχει τη δική του θέση, τη δική του στιγμή.
Ίσως αυτό είναι που κάνει τη συλλογή τόσο γοητευτική σήμερα. Σε μια εποχή όπου όλα παράγονται γρήγορα και αντικαθίστανται ακόμη πιο γρήγορα, η ανάγκη να κρατήσουμε κάτι αυθεντικό γίνεται μια μορφή προσωπικής έκφρασης. Η συλλογή δεν είναι πλέον απλώς μια συνήθεια αλλά ένας τρόπος να δημιουργούμε τη δική μας αισθητική ταυτότητα.
Η μόδα έχει ξεφύγει από τα ρούχα. Βρίσκεται πλέον στον τρόπο που επιλέγουμε να περιβάλλουμε τον εαυτό μας, στα αντικείμενα που κρατάμε, στα μικρά στοιχεία που αποκαλύπτουν ποιοι είμαστε. Ένα vintage ρολόι, ένα συλλεκτικό ζευγάρι αθλητικά, μια παλιά διαφήμιση, μια καρτ ποστάλ ή ένα αντικείμενο από μια άλλη εποχή μπορούν να λειτουργήσουν σαν προσωπικά αντικείμενα μόδας.
Και αν κάποιος πιστεύει ότι οι συλλογές αφορούν μόνο κλασικά αντικείμενα, η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική. Υπάρχουν άνθρωποι που έχουν αφιερώσει τη ζωή τους στα πιο απρόσμενα πράγματα. Είχα διαβάσει για έναν συλλέκτη στην Αμερική που είχε συγκεντρώσει εκατοντάδες ηλεκτρικές σκούπες, μετατρέποντας μια καθημερινή συσκευή σε αντικείμενο μελέτης και design. Mια Αγγλίδα διατηρούσε περισσότερα από 32.000 χρησιμοποιημένα φακελάκια τσαγιού, τα οποία αποκαλούσε «χρονοκάψουλες αναμνήσεων», αφού κάθε ένα συνδέεται με μια προσωπική στιγμή.
Άλλες συλλογές μοιάζουν ακόμη πιο απρόσμενες. Μια Αμερικανίδα έχει συγκεντρώσει 10.000 ετικέτες από μπανάνες, βλέποντας σε κάθε μικρό αυτοκόλλητο ένα διαφορετικό κομμάτι γραφιστικής ιστορίας. Ένας Γερμανός συλλέγει περισσότερες από 600 φρυγανιέρες, θεωρώντας τις μικρά παράθυρα στις τάσεις του βιομηχανικού σχεδιασμού κάθε δεκαετίας. Άλλος δημιούργησε μια συλλογή αφιερωμένη στο Concorde, συγκεντρώνοντας αντικείμενα από τις θρυλικές πτήσεις του, από ποτήρια και μαχαιροπίρουνα μέχρι αναμνηστικά αεροπορικής ιστορίας. Για εκείνον το Concorde παραμένει «ρετρό και φουτουριστικό ταυτόχρονα», ένας συνδυασμός που χαρακτηρίζει και τη σύγχρονη μόδα.
Υπάρχουν επίσης συλλογές που γεννήθηκαν μέσα από προσωπικές εμπειρίες. Ένας πρώην αστυνομικός έχει συγκεντρώσει 600 χειροπέδες, αντικείμενα που για τον ίδιο έχουν ιστορία και σχεδιαστική αξία. Μια Βελγίδα δημιούργησε μια συλλογή με 500 πλαστικές σακούλες, η οποία μάλιστα την έκανε γνωστή ως «το κορίτσι με τις πλαστικές σακούλες». Ένας Αυστραλός έχει στην κατοχή του περισσότερα από 120 παρκόμετρα, ενώ ένας Γάλλος συλλέγει κουτάλες εδώ και τριάντα χρόνια, θεωρώντας κάθε νέα προσθήκη ένα μικρό δώρο ζωής.
Ακόμη και οι πιο παράξενες συλλογές έχουν τη δική τους ομορφιά. 200 ψεύτικα δεντράκια, 25.000 ιαπωνικά ψάρια, 9.230 διαφορετικές μυρωδιές, 100 δεινόσαυροι, χιλιάδες γοργόνες, ακόμη και 55.000 οδοντογλυφίδες. Στον κόσμο της συλλογής, δεν υπάρχει «ασήμαντο» αντικείμενο, μόνο διαφορετική ματιά. Ίσως γι’ αυτό η συλλογή έχει γίνει ένα από τα πιο σύγχρονα στοιχεία προσωπικού στιλ. Δεν δείχνει απλώς τι αγοράζουμε, αλλά τι επιλέγουμε να θυμόμαστε. Τα αντικείμενα γύρω μας λειτουργούν σαν ένα προσωπικό αρχείο αισθητικής, εμπειριών και συναισθημάτων. Σήμερα, η πραγματική πολυτέλεια δεν είναι να έχεις περισσότερα αλλά να έχεις αντικείμενα που έχουν κάτι να πουν. Γραμματόσημα; Ψηλοτάκουνα παπούτσια; Διακοσμητικά ψάρια; Κοσμήματα με πέρλες; Ζώνες; Σπάνια βιβλία; Τηλεφωνικές συσκευές; Ζώα από πορσελάνη; Κούπες από διαφορετικά σημεία του πλανήτη; Ο καθένας με τα πάθη του. Και τις ιστορίες του.


Πηνελόπη Παπανικολάου