Ποιος άφησε τα σκυλιά έξω;
Μια φορά κι έναν καιρό οι άνδρες και οι γυναίκες φορούσαν κάλτσες με σανδάλια… Αν κοιτάξουμε λίγο πίσω, ο συνδυασμός δεν ήταν ποτέ παράταιρος.
Οι Ρωμαίοι εκατόνταρχοι φορούσαν ήδη udones, μια πρώιμη μορφή κάλτσας, μέσα στα στρατιωτικά τους σανδάλια. Τον 15ο αιώνα στην Ιαπωνία, οι κάλτσες tabi με το χαρακτηριστικό «σχιστό» δάχτυλο αποτελούσαν τη φυσική προέκταση των παραδοσιακών αξεσουάρ.
Η ιδέα ότι κάλτσα και σανδάλι είναι έννοιες ασύμβατες είναι, στην πραγματικότητα, μια σχετικά σύγχρονη εφεύρεση. Στη σύγχρονη εποχή, το στίγμα γεννήθηκε όταν οι Γερμανοί τουρίστες εμφανίστηκαν παντού, και στην Ελλάδα, με Birkenstocks και κάλτσες, κάνοντας τον συνδυασμό εθνικό στερεότυπο.
Αργότερα, τη σκυτάλη πήρε ο έφηβος τιτάνας της Σίλικον Βάλεϊ, με παντόφλες και κάλτσες. Ο Κevin Systrom, ιδρυτής του Instagram, είχε δηλώσει απελπισμένος ότι αν μπορούσε, θα το απαγόρευε από τις γκαρνταρόμπες των υπαλλήλων του.
Kι όμως η μόδα λατρεύει την ειρωνεία. Και ακριβώς τη στιγμή που ο συνδυασμός είχε ταυτιστεί πλήρως με τον σπασίκλα και τον τουρίστα, ήρθαν οι επιδείξεις μόδας Fendi, Miu Miu και Dior Men για να τον αποκαταστήσουν. Το αστείο είναι ότι αυτό συνέβη τόσο γρήγορα που ήδη οίκοι όπως Celine και Chanel κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση για να εμφανίσουν ξανά γυμνά δάχτυλα.
Διαβάστε ακόμη: Gladiator sandals: Tο “it shoe” του φετινού καλοκαιριού
Γιατί όμως τώρα; Και γιατί η νεότερη γενιά αγκάλιασε με τόση θέρμη αυτό που οι γονείς της απεχθάνονταν; Η απάντηση βρίσκεται σε μια περίεργη αλλά πραγματική δυσφορία. Η Gen Z εκφράζει ολοένα και πιο έντονα την απέχθεια της για τα ορατά δάχτυλα. Δεν είναι υπερβολή. Το θέμα έχει γίνει αντικείμενο αμέτρητων memes («ποιος άφησε τα σκυλιά έξω;») και ωρών συζήτησης στο Reddit. Ορισμένοι αποδίδουν αυτή την αντίδραση σε φόβο φετιχοποίησης. Άλλωστε υπάρχουν ολόκληροι λογαριασμοί στο OnlyFans αφιερωμένοι αποκλειστικά σε πόδια. Ανεξαρτήτως αιτίας, το αποτέλεσμα είναι σαφές. Οι κάλτσες λειτουργούν πλέον ως μέσο σεμνότητας.
Για τους στιλίστες πάντως όταν φοράς κάλτσες στο ίδιο χρώμα με τα σανδάλια σου, η σιλουέτα γίνεται πιο λιτή, πιο περιποιημένη. Και αν επιλέξεις κάλτσες διάφανες, λεπτές πλεκτές, μεταλλικές ή με σχέδια, τότε ο συνδυασμός αποκτά πρόθεση και παύει να είναι παράφωνος.
Διαβάστε ακόμη: Σαγιονάρες: Τα αρχαιότερα παπούτσια στον κόσμο έχουν τα δικά τους ίχνη
Η αλήθεια είναι ότι δεν είμαστε όλοι υποχρεωμένοι να φοράμε κάλτσες με σανδάλια. Ούτε κανείς μας είναι υποχρεωμένος να ακολουθήσει τη μόδα όπου δεν τον βολεύει. Η σχέση μας με τα πόδια υπήρξε πάντα τεταμένη. Τα πόδια ήταν άσεμνα, μετά προσβλητικά, στη συνέχεια σύμβολο τάξης. Και τώρα, στη εποχή της εικόνας, τα πόδια έγιναν πεδίο μάχης για το ποιος ελέγχει το βλέμμα.
Η Gen Z, η γενιά που αποφάσισε ότι το σώμα δεν είναι προς επίδειξη αν δεν το επιλέξεις συνειδητά, έκανε κάτι επαναστατικό. Ονόμασε τα πόδια προσωπική υπόθεση. Και το κλασικό Birkenstock με τη λευκή κάλτσα του μπαμπά; Αυτό παραμένει δήλωση. Μια δήλωση αδιαφορίας. Κι αν αυτό θέλεις, είναι θεμιτό. Αρκεί να το ξέρεις.
Προσωπικά, αποφάσισα να κάνω το πείραμα. Πήρα ένα ζευγάρι μαύρα σανδάλια με χοντρή σόλα, ένα ζευγάρι μαύρες κάλτσες μέχρι τον αστράγαλο, και βγήκα έξω. Κανείς δεν γέλασε. Κανείς δεν κοίταξε τα πόδια μου. Δεν λέω ότι θα το κάνω κάθε μέρα. Αλλά η ηθική εδώ δεν είναι «να φορέσεις ή να μη φορέσεις». Η ηθική είναι: η μόδα έπαψε να απαγορεύει. Αν το φοράς με αυτοπεποίθηση, δεν χρειάζεται να το δικαιολογήσεις. Ακόμα κι αν είσαι από τη γενιά που έμαθε ότι αυτό ήταν αμάρτημα. Ήρθε η ώρα να το ξεχάσουμε. Ή, ακόμα καλύτερα, να το φορέσουμε ειρωνικά. Με κάλτσα, φυσικά.
Photo credit: Birkenstock


Πηνελόπη Παπανικολάου